Εδώ είμαστε ουσιαστικά σαν αυτό που λένε με όποιον δάσκαλο καθήσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις. Αν εγώ είμαι υπό κατοχή και εσύ είσαι ελεύθερος, δεν έπρεπε να υπήρχαν και σε εσένα όλες οι ασθένειες που υπάρχουν σε εμένα. Θεωρούσα ότι όλες οι ασθένειές μου προέρχονται από το γεγονός ότι είμαι όμηρος. Τι να πω για εσένα τώρα; Ιδού, υπάρχει προεκλογικό κλίμα και στις δύο πλευρές. Και στις δύο πλευρές το θέμα στο οποίο υπάρχουν περισσότερα παράπονα είναι η διαφθορά! Σημαίνει πως έκανα λάθος που θεωρούσα ότι όλοι οι μπελάδες που μας βρήκαν οφείλονται στην κατοχή. Μπαίνουμε στο καλοκαίρι προτού χορτάσουμε την άνοιξη. Ο ήλιος είναι από πάνω μας. Καθίσαμε στη σκιά. Ρωτώ τον Κύπρο Κυπριανού: «Είναι πολλοί εκείνοι που θεωρούν ότι οι ατασθαλίες στην κοινότητά μας οφείλονται στην έλλειψη λύσης στην Κύπρο;» «Ναι, υπάρχουν κάποιοι που αυτό λένε, δηλαδή πιστεύουν ότι θα απαλλαχτούμε από αυτές τις ατασθαλίες στα κρατικά δώματα, αν υπάρξει λύση», λέει. Ακριβώς όπως στον βορρά. Τα πάντα συνδέονται με τη μη λύση. Και λέγεται ότι εκείνοι που κάνουν αυτές τις ατασθαλίες δεν θέλουν λύση για να συνεχίσουν αυτές τις ατασθαλίες. Δεν έχω την ίδια άποψη. Είμαστε Κύπριοι. Και στον χαρακτήρα μας υπάρχουν όλα τα χαρακτηριστικά της επαρχίας. Φθόνος. Κουτσομπολιό. Σπιουνιά. Όποια λύση και αν υπάρξει εδώ, πιστεύω ότι όσοι εμπλέκονται σε διαφθορά και πλαστογραφία πάλι θα βρουν έναν τρόπο και θα τα κάνουν αυτά. Καθώς τα γράφω αυτά, θυμάμαι τα λόγια που μας είπε ένας γνωστός δικηγόρος μας δεξιός μέχρι το κόκαλο. «Ρε παιδιά», μας είχε πει, «έστω και αν κτίσετε τον κομμουνισμό, εγώ θα κερδίσω, δεν θα μπορέσετε να κερδίσετε εσείς». Ο Κύπρος είναι νέος και δυναμικός. Υποψήφιος με το κόμμα «Άλμα». Διευθυντής σε μια εταιρεία. «Τώρα ρίχνομαι στην πολιτική», είπε. Και όπως κάθε άνθρωπος που πρόσφατα ρίχνεται στην πολιτική, είναι γεμάτος με ιδανικά. Το Κυπριακό δεν είναι πλέον θέμα που φέρνει ψήφους στις εκλογές. Η διαφθορά τρέχει πολύ πιο μπροστά από αυτό. Και στον βορρά. Και στον νότο. Και στις δύο πλευρές όλοι διψούν για δικαιοσύνη. Θέλουν καθαρή κοινωνία.
Και για αυτό χρειάζεται να ενισχυθεί ο μηχανισμός ελέγχου. Στον νότο υπάρχει Υπουργείο Δικαιοσύνης. Στον βορρά δεν υπάρχει. Όμως, κάποιοι ονειρεύονται να ιδρύσουν αυτό το υπουργείο. Αντιτιθέμεθα έντονα σε αυτό. Αν συσταθεί ένα τέτοιο υπουργείο που υπάγεται στο κόμμα, κάηκε η κοινότητα. Δεν θα υπάρχει καθόλου δικαιοσύνη. Για αυτά μιλώ στον Κύπρο. Και τον ρωτώ: «Ποια η άποψη του κόμματός σας πάνω σε αυτό το θέμα»; «Είμαστε υπέρ της ανεξαρτησίας των θεσμών. Βεβαίως, πρέπει να είναι ανεξάρτητη και η Δικαιοσύνη», λέει.
Γιατί δεν φέρνει ψήφους πλέον το Κυπριακό; Διότι κανένας δεν πιστεύει σε τίποτα πλέον. Δεν θεωρεί ότι η λύση του προβλήματος εξαρτάται από τους ηγέτες εδώ. Εναπόκειται στην πρωτοβουλία των μεγάλων διεθνών δυνάμεων. Ίσως γίνει ένα θαύμα μια στιγμή που δεν το περιμένουμε καθόλου. Όμως, δεν μου αρέσει καθόλου που απομακρυνόμαστε από αυτό το βασικό μας πρόβλημα και πνιγόμαστε με τη διαφθορά. Ειδικά στον βορρά τα πάντα διασυνδέονται με αυτήν. Οι διαδηλώσεις και τα συλλαλητήρια δεν είναι για την ελευθερία. Όλο με τους μισθούς, τη φτώχεια και τη διαφθορά σχετίζονται. Όμως, το θεμελιώδες μας πρόβλημα είναι η κυριαρχία που συνθλιβόμαστε κάτω από το βάρος της Τουρκίας. Το ουσιαστικό μας πρόβλημα δεν είναι η διαφθορά, είναι η απουσία ταυτότητας. Χάνουμε την αξιοπρέπειά μας αλλά φαίνεται πως κανείς δεν νοιάζεται για αυτό. Η κατοχική τάξη πραγμάτων δεν μεγαλώνει αξιοπρεπή άτομα. Μεγαλώνει κόλακες. Εκλογές εδώ σημαίνουν πέταγμα ανάμεσα στις φτερούγες της Άγκυρας.
Δεν έπρεπε να μοιάζαμε με αυτό που λένε «με όποιον δάσκαλο καθήσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις». Αν γίνονται σε ένα νόμιμο κράτος όσα γίνονται σε ένα παράνομο κράτος, σημαίνει ότι δεν θα έρθει και η δικαιοσύνη που ελπίζουμε ότι θα έρθει με τη λύση. Δεν θα ήθελα καθόλου να μοιάζουμε μεταξύ μας. Στον βορρά δεν υπάρχουν τα πάντα που υπάρχουν στον νότο, όμως στον νότο υπάρχουν τα πάντα που υπάρχουν στον βορρά! Εκτός από τον κατοχικό στρατό!
