Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας, με τη λογική του «αγοράζω ή/και αρπάζω ό,τι με εξυπηρετεί» και με περιφρόνηση προς την Ευρώπη, λειτουργεί σαν ακόμη ένα ηχηρό καμπανάκι για την Ευρώπη. Όχι μόνο για το πώς αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση Τραμπ τη γεωπολιτική ισορροπία αλλά κυρίως για το πόσο ευάλωτη παραμένει η Ευρωπαϊκή Ένωση όταν εξαρτά την ασφάλεια και την άμυνά της από τρίτους. Δυστυχώς αυτός ο τρίτος είναι οι ΗΠΑ οι οποίες προτάσσουν τη στρατιωτική τους ισχύ, έναντι ενός πλαισίου συμμαχιών που εδράζεται σε κοινές αξίες. Η Ευρώπη, πλέον, δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική «ομπρέλα» ασφάλειας.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να στηριχθεί στις δικές της δυνάμεις καθίσταται επιτακτική. Όπως στο παρελθόν τα κράτη μέλη κατανόησαν ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική ή η Ενιαία Εμπορική Πολιτική δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν αποσπασματικά, έτσι και σήμερα γίνεται σαφές ότι η άμυνα και η ασφάλεια δεν μπορούν να παραμένουν εθνικά «νησιά» μέσα σε μια κατά τα άλλα ενιαία ευρωπαϊκή δομή.
Μια πραγματικά ενιαία πολιτική άμυνας και ασφάλειας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Προϋποθέτει πολιτικό θάρρος, παραχωρήσεις κυριαρχίας (όπως έγινε με την αγροτική πολιτική και το εμπόριο) και κοινή στρατηγική αντίληψη απειλών. Ωστόσο, η ίδια η ζωή –και οι εξελίξεις στο διεθνές σύστημα– υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να προχωρήσουν πιο μπροστά. Η αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από τον ρόλο του εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η εντεινόμενη γεωπολιτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία και την Κίνα δεν αφήνουν περιθώρια για αυταπάτες.
Για χώρες όπως η Κύπρος, μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σαφώς θετικό αποτύπωμα. Ένα κράτος μέλος στην πρώτη γραμμή γεωπολιτικών εντάσεων, με ανοικτό εθνικό ζήτημα και περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες, έχει κάθε συμφέρον να ενταχθεί σε μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας που δεν θα στηρίζεται μόνο σε δηλώσεις αλληλεγγύης αλλά σε ουσιαστικές δυνατότητες αποτροπής και άμυνας.
Η «εποχή του Τραμπ» –είτε με τον ίδιο είτε με τη λογική που εκπροσωπεί– δείχνει ότι η Ευρώπη οφείλει να ενηλικιωθεί γεωπολιτικά.
Όχι απέναντι στις ΗΠΑ αλλά απέναντι στις ίδιες τις προκλήσεις της εποχής. Και αυτό περνά αναπόφευκτα μέσα από μια κοινή, ισχυρή και αξιόπιστη ευρωπαϊκή άμυνα.
