Παρά την αλλαγή, ο Νικ θεωρεί ότι χρειάζεται προσοχή όταν κάποιος επιλέγει να κάνει τατουάζ στα χέρια, στον λαιμό ή στο πρόσωπο. Η κοινωνία είναι πιο δεκτική, όμως δεν έχουν αλλάξει όλα τα επαγγέλματα ούτε όλοι οι εργοδότες με τον ίδιο ρυθμό. Ένα πολύ εμφανές τατουάζ μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επηρεάσει μελλοντικές επαγγελματικές ευκαιρίες. Ένα επάγγελμα που εξελίχθηκε μαζί με την κοινωνία.
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη στάση του κοινού. Έχει αλλάξει και το ίδιο το επάγγελμα. Ο εξοπλισμός, οι τεχνικές, η ακρίβεια και το επίπεδο λεπτομέρειας που μπορούν να επιτευχθούν πάνω στο δέρμα έχουν εξελιχθεί σημαντικά. Το ίδιο ισχύει για την υγιεινή, την ασφάλεια και την πρόσβαση στη γνώση. Σήμερα, σχεδόν όλος ο εξοπλισμός που έρχεται σε άμεση επαφή με τον πελάτη είναι μίας χρήσης. Ό,τι δεν είναι, όπως η μηχανή του τατουάζ, καλύπτεται με ειδικά προστατευτικά. Η διαδικασία ακολουθεί αυστηρούς κανόνες για την αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης. Για τον Νικ, ένας σύγχρονος επαγγελματίας δεν αρκεί να είναι καλός καλλιτέχνης. Χρειάζεται ουσιαστική γνώση υγιεινής και ασφάλειας, καθώς και πλήρη επίγνωση της ευθύνης που συνοδεύει τη συγκεκριμένη εργασία. Το τατουάζ, όπως εξηγεί, δεν είναι απλώς ζωγραφική πάνω στο δέρμα.
Συνδυάζει τη δημιουργικότητα ενός καλλιτέχνη, την ακρίβεια ενός τεχνίτη και μια μεγάλη ευθύνη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Απαιτεί γνώσεις σχεδίου, σύνθεσης, ανατομίας, θεωρίας των χρωμάτων, συμπεριφοράς του δέρματος και υγιεινής, αλλά και σωστή επικοινωνία με τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντι από τον καλλιτέχνη. Αυτή η γνώση, σύμφωνα με τον ίδιο, χτίζεται μέσα από χρόνια εμπειρίας.
Όταν οι πελάτες ταξιδεύουν για ένα τατουάζ
Η δουλειά του Νικ δεν περιορίζεται στην Κύπρο. Υπάρχουν πελάτες που ταξιδεύουν από το εξωτερικό αποκλειστικά για να συνεργαστούν μαζί του. Ορισμένοι είναι άνθρωποι με τους οποίους είχε συνεργαστεί κατά την περίοδο που εργαζόταν στην Αγγλία. Άλλοι ανακαλύπτουν τη δουλειά του μέσω διαδικτύου ή φτάνουν στο στούντιο μέσω συστάσεων. Για έναν πελάτη που έχει συνδεθεί με το στιλ ενός συγκεκριμένου καλλιτέχνη, η απόσταση μπορεί να χάσει τη σημασία της. Η εμπιστοσύνη στην προσέγγιση του δημιουργού και η προσδοκία για το τελικό αποτέλεσμα μπορούν να αποτελέσουν σημαντικότερο κριτήριο από τη γεωγραφική απόσταση.
Όταν το τατουάζ γίνεται μέρος της ταυτότητας
Το τατουάζ για πολλούς ανθρώπους δεν σταματά στην αισθητική του διάσταση. Ο Νικ παρατηρεί ότι αρκετοί πελάτες επιστρέφουν όχι απλώς επειδή θέλουν περισσότερα τατουάζ, αλλά επειδή δένονται με την εμπειρία και κυρίως με την αυτοπεποίθηση που τους προσφέρει. Το τατουάζ μπορεί να γίνει μέρος του τρόπου με τον οποίο κάποιος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του. Μπορεί να λειτουργήσει ως τρόπος επανασύνδεσης με το σώμα, ως έκφραση προσωπικότητας ή ως μέσο μέσα από το οποίο κάποιος αισθάνεται πιο άνετα με την εικόνα του. Για άλλους μπορεί να αποτελεί μέρος μιας διαδικασίας επούλωσης, φόρο τιμής σε ένα αγαπημένο πρόσωπο ή συμβολισμό μιας νέας αρχής.
Ωστόσο, δεν χρειάζεται κάθε τατουάζ να κρύβει μια βαθιά προσωπική ιστορία. Υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν ένα σχέδιο απλώς επειδή τους αρέσει ή επειδή θεωρούν ότι ταιριάζει στο σώμα τους. Και αυτή η επιλογή είναι εξίσου αποδεκτή.
Η νέα νομοθεσία και το θεσμικό πλαίσιο
Η εξέλιξη της τέχνης του τατουάζ και η αυξανόμενη δημοτικότητά της δημιούργησαν την ανάγκη για ένα πιο σαφές θεσμικό πλαίσιο. Η νέα νομοθεσία για την Εγγραφή Δερματοστικτοποιών και Διαπερνητών Σώματος αποτέλεσε, σύμφωνα με τον Νικ, καθοριστικό βήμα για τον κλάδο. Για πρώτη φορά το επάγγελμα απέκτησε ένα σαφές νομικό πλαίσιο, με συγκεκριμένες απαιτήσεις για την υγιεινή, την ασφάλεια, τις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό και την επαγγελματική πρακτική.
Το Gorilla Tattoo Paphos ήταν το πρώτο στούντιο στην Κύπρο που έλαβε άδεια τόσο για τατουάζ όσο και για piercing βάσει της νέας Νομοθεσίας. Οι δύο άδειες φέρουν τον αριθμό 1. Η διαδικασία, ωστόσο, δεν ήταν σύντομη. Από την υποβολή της αίτησης μέχρι την έκδοση των αδειών μεσολάβησαν περίπου δεκαοκτώ μήνες. Χρειάστηκε να τεκμηριωθούν όλα τα απαιτούμενα προσόντα και δικαιολογητικά, τα οποία εξετάστηκαν από το Υπουργείο Υγείας και την αρμόδια επιτροπή αδειοδότησης.
Ο Νικ αναφέρεται ιδιαίτερα στη συμβολή της κ. Μαρίας Μιχαήλ από το Υπουργείο Υγείας, την οποία ευχαριστεί για την καθοδήγηση σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ως αιτητής είδε μόνο ένα μέρος της συνολικής προσπάθειας που απαιτείται για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Πρόκειται για μια συνεχή διαδικασία στην οποία συμμετέχουν διαφορετικοί φορείς και επαγγελματίες, μεταξύ των οποίων το Υπουργείο Υγείας και το Tattoo & Piercing Association Cyprus, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και την αναβάθμιση του επαγγέλματος στην Κύπρο.
Τι σημαίνει η αδειοδότηση για τον πελάτη
Η αδειοδότηση αποτελεί, σύμφωνα με τον Νικ, ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να λαμβάνει υπόψη ο πελάτης. Η ύπαρξη άδειας σημαίνει ότι το στούντιο έχει επιθεωρηθεί επίσημα και πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπει η Νομοθεσία για την προστασία της δημόσιας υγείας. Η άδεια δεν αποτελεί αξιολόγηση του καλλιτεχνικού ύφους ενός δημιουργού ούτε σημαίνει ότι ένας συγκεκριμένος καλλιτέχνης είναι απαραίτητα ο κατάλληλος για κάθε πελάτη. Διασφαλίζει, όμως, ότι το στούντιο λειτουργεί νόμιμα, ελέγχεται και τηρεί συγκεκριμένα πρότυπα υγιεινής και ασφάλειας. Στο επάγγελμα του τατουάζ, τέχνη και υγιεινή δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως δύο ξεχωριστά στοιχεία.
Η επιθεώρηση του στούντιο
Πριν από την έκδοση των αδειών, πραγματοποιήθηκε επιθεώρηση του Gorilla Tattoo Paphos από το Υπουργείο Υγείας. Κατά τη διαδικασία εξετάστηκαν οι χώροι, οι σταθμοί εργασίας, οι διαδικασίες αποστείρωσης και καθαρισμού, ο εξοπλισμός και τα υλικά που χρησιμοποιούνται, από τα μελάνια και τις βελόνες μέχρι τα αναλώσιμα προϊόντα. Οι έλεγχοι αφορούν κάθε πτυχή της λειτουργίας ενός στούντιο, από την οργάνωση του χώρου μέχρι την τήρηση των πρωτοκόλλων υγιεινής και ασφάλειας. Για έναν επαγγελματία του χώρου, τίποτα από όλα αυτά δεν μπορεί να θεωρείται τυπική διαδικασία. Οι κίνδυνοι και η ευθύνη Το γεγονός ότι το τατουάζ έχει γίνει καθημερινό φαινόμενο μπορεί εύκολα να δημιουργήσει την εντύπωση ότι πρόκειται για μια απλή και ακίνδυνη διαδικασία.
Ο Νικ επισημαίνει, όμως, ότι το δέρμα τραυματίζεται κατά τη διαδικασία και το μελάνι παραμένει στο σώμα για όλη τη ζωή. Για τον λόγο αυτό, το τατουάζ πρέπει να αντιμετωπίζεται με τη σοβαρότητα που του αναλογεί. Χωρίς σωστή εκπαίδευση στην πρόληψη των λοιμώξεων και στις ασφαλείς πρακτικές εργασίας, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές. Υπάρχει, όμως, και η καλλιτεχνική πλευρά του ζητήματος. Η λανθασμένη επιλογή καλλιτέχνη μπορεί να οδηγήσει σε ένα κακοσχεδιασμένο ή κακοχτυπημένο τατουάζ, το οποίο δεν διορθώνεται εύκολα. Η αφαίρεση με λέιζερ είναι μια μακροχρόνια, επώδυνη και δαπανηρή διαδικασία, ενώ ακόμη και ένα cover-up έχει περιορισμούς. Συχνά απαιτείται ένα νέο σχέδιο μεγαλύτερο, πιο σκούρο και πιο έντονο, ώστε να καλυφθεί το προηγούμενο.
Τα μελάνια και οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί
Οι αλλαγές δεν περιορίστηκαν στις διαδικασίες εργασίας. Αφορούσαν και τα υλικά που χρησιμοποιούνται. Οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί αφορούσαν ορισμένες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν στην παραγωγή συγκεκριμένων έγχρωμων μελανιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε μια προληπτική προσέγγιση με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των προϊόντων. Οι κατασκευαστές προσαρμόστηκαν και ανέπτυξαν νέες σειρές μελανιών που συμμορφώνονται με τον ευρωπαϊκό κανονισμό REACH.
Σήμερα υπάρχουν αρκετές επιλογές από μελάνια συμβατά με τη νέα Νομοθεσία για τη δημιουργία έγχρωμων τατουάζ, ακόμη κι αν η ποικιλία δεν είναι ακριβώς η ίδια με εκείνη που υπήρχε παλαιότερα.
Τατουάζ και καρκίνος
Ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν αρκετό κόσμο αφορά την πιθανή σύνδεση των τατουάζ με τον καρκίνο. Ο Νικ επισημαίνει ότι έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες που εξετάζουν πιθανές συσχετίσεις, όμως μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι τα τατουάζ προκαλούν καρκίνο. Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία της προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία. Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο προκαλεί βλάβες στο DNA των κυττάρων του δέρματος και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του δέρματος, ανεξάρτητα από το αν κάποιος έχει τατουάζ. Μετά την πλήρη επούλωση ενός τατουάζ, ο Νικ προτείνει τη χρήση αντηλιακού υψηλής προστασίας, ιδανικά SPF 50.
Παράλληλα, θεωρεί σημαντική την αναζήτηση σκιάς και την αποφυγή παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο, ιδιαίτερα τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας. Η υπεριώδης ακτινοβολία δεν επηρεάζει μόνο την υγεία του δέρματος αλλά και την εμφάνιση του τατουάζ, καθώς μπορεί να προκαλέσει ξεθώριασμα των χρωστικών.
Από μια εικόνα στο διαδίκτυο σε ένα προσωπικό έργο
Η δημιουργική διαδικασία στο Gorilla Tattoo Paphos ξεκινά συνήθως με μια ιδέα. Πολλοί πελάτες φτάνουν στο στούντιο έχοντας μαζί τους μια εικόνα που έχουν βρει στο διαδίκτυο ή μια γενική ιδέα για αυτό που θέλουν. Σύμφωνα με τον Νικ, όμως, αρκετοί δεν γνωρίζουν όλες τις δυνατότητες που προσφέρει ο σχεδιασμός ενός τατουάζ, τα διαφορετικά στιλ ή τον τρόπο με τον οποίο ένα σχέδιο μπορεί να προσαρμοστεί ώστε να λειτουργεί καλύτερα πάνω στο σώμα. Ο ρόλος του καλλιτέχνη είναι να κατανοήσει τι θέλει πραγματικά να εκφράσει ο πελάτης και να εξελίξει αυτή την αρχική ιδέα σε ένα σχέδιο που δημιουργείται ειδικά για τον συγκεκριμένο άνθρωπο. Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να διαφέρει σημαντικά από την αρχική εικόνα.
Η σύνθεση, το μέγεθος, η θέση και η καλλιτεχνική προσέγγιση μπορεί να αλλάξουν, ώστε το σχέδιο να ταιριάζει καλύτερα στο σώμα και στην προσωπικότητα του πελάτη. Παράλληλα, ο καλλιτέχνης πρέπει να σκέφτεται όχι μόνο πώς θα φαίνεται ένα τατουάζ την ημέρα που γίνεται, αλλά και πώς θα διατηρήσει την αισθητική του με την πάροδο του χρόνου.
Η δύναμη της διαφορετικότητας
Στο Gorilla Tattoo Paphos εργάζονται καλλιτέχνες με διαφορετικά στιλ και εξειδικεύσεις. Αυτή η διαφορετικότητα επιτρέπει στο στούντιο να κατευθύνει κάθε πελάτη προς τον καλλιτέχνη που ταιριάζει περισσότερο στην αισθητική και στην ιδέα που έχει στο μυαλό του. Ο ίδιος ο Νικ έχει ως βασική ειδικότητα τον black and grey ρεαλισμό. Τον ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα έργα στα οποία η σύνθεση, το φως, η λεπτομέρεια και η υφή παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η πορεία του, όμως, δεν ξεκίνησε από εκεί. Στα πρώτα χρόνια ασχολήθηκε με old school, neo traditional και ιαπωνικό τατουάζ, ενώ στη συνέχεια εξερεύνησε το mandala, το dotwork και το microrealism. Κάθε στιλ του έδωσε διαφορετικές γνώσεις, τεχνικές και τρόπους προσέγγισης. Η ευρύτερη κατανόηση της τέχνης του τατουάζ, όπως εξηγεί, του προσφέρει περισσότερα εργαλεία για πειραματισμό, συνδυασμό διαφορετικών επιρροών και δημιουργία ενός πιο προσωπικού αποτελέσματος.
Η διαδρομή προς τον ρεαλισμό
Η ανάπτυξη ενός προσωπικού καλλιτεχνικού ύφους είναι μια μακρά διαδικασία. Χρειάζονται εμπειρία, δοκιμές, συνεχής αναζήτηση και εξέλιξη. Ο ρεαλισμός, ειδικά, θεωρείται από τον Νικ ένα από τα πιο απαιτητικά στιλ, καθώς απαιτεί μεγάλη ακρίβεια και αφήνει ελάχιστα περιθώρια λάθους. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια εξάσκησης και εμπειρίας μέχρι να αισθανθεί έτοιμος να αφοσιωθεί περισσότερο σε αυτόν τον τομέα. Τα πρωτότυπα έργα τέχνης που βρίσκονται στον χώρο του στούντιο αποτελούν μια υπενθύμιση ότι η βάση του επαγγέλματος παραμένει το σχέδιο. Για έναν tattoo artist, το σχέδιο, η ανατομία, η σύνθεση, οι αναλογίες, η προοπτική, το φως, η σκιά και η θεωρία των χρωμάτων μεταφέρονται απευθείας πάνω στο δέρμα. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι το δέρμα δεν αποτελεί στατικό καμβά. Είναι ζωντανό, αλλάζει και γερνά. Επομένως, ο καλλιτέχνης πρέπει να κατανοεί όχι μόνο το σχέδιο αλλά και το ίδιο το σώμα. Οι βασικές αρχές της τέχνης, ωστόσο, παραμένουν ίδιες. Το μέλλον του τατουάζ στην Κύπρο Κοιτάζοντας προς τα επόμενα δέκα χρόνια, ο Νικ θεωρεί ότι το τατουάζ στην Κύπρο έχει ήδη διανύσει μεγάλη απόσταση. Οι κοινωνικές αντιλήψεις έχουν αλλάξει, οι πελάτες είναι καλύτερα ενημερωμένοι και το επίπεδο των τατουάζ που δημιουργούνται στην Κύπρο είναι πλέον ιδιαίτερα υψηλό. Παράλληλα, η δημιουργία ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου έχει προσθέσει ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο στην εξέλιξη του επαγγέλματος.
Η επιθυμία του είναι αυτή η πορεία να συνεχιστεί, χωρίς όμως να χαθεί η ανθρώπινη πλευρά της δουλειάς. Σε πολλές μεγάλες πόλεις του εξωτερικού, εκτιμά, η προσωπική σχέση ανάμεσα στον καλλιτέχνη και τον πελάτη υποχωρεί καθώς η διαδικασία γίνεται ολοένα και πιο απρόσωπη και εμπορική. Οι τάσεις θα αλλάζουν πάντα.
Τα στιλ θα εξελίσσονται, η τεχνολογία θα προχωρά και οι τεχνικές θα βελτιώνονται. Υπάρχουν όμως στοιχεία που, σύμφωνα με τον Νικ, δεν πρέπει να αλλάξουν: η εμπιστοσύνη, η επικοινωνία και η ειλικρινής σχέση ανάμεσα στον καλλιτέχνη και τον άνθρωπο που του εμπιστεύεται το σώμα του.
Η τέχνη που μένει στο δέρμα
Η εικόνα της οικογένειας στον επάνω όροφο του Gorilla Tattoo Paphos αποκτά, μετά τη συζήτηση, έναν ακόμη πιο συμβολικό χαρακτήρα. Μια γιαγιά, παιδιά και εγγόνια, τρεις διαφορετικές γενιές, μοιράζονται την ίδια επιλογή και την ίδια αγάπη για την τέχνη του τατουάζ. Ίσως αυτή να είναι και η πιο χαρακτηριστική εικόνα της αλλαγής που έχει συντελεστεί στην Κύπρο. Το τατουάζ δεν αποτελεί πλέον απλώς μια πράξη αισθητικής ή μια επιλογή που προκαλεί αντιδράσεις. Για πολλούς αποτελεί τρόπο έκφρασης, κομμάτι της ταυτότητάς τους, μορφή τέχνης ή απλώς έναν τρόπο να φορούν πάνω τους ένα σχέδιο που αγαπούν.
Την ίδια στιγμή, πίσω από το μελάνι και την εικόνα υπάρχει ένα επάγγελμα που απαιτεί καλλιτεχνική κατάρτιση, τεχνική γνώση, εμπειρία, αυστηρούς κανόνες υγιεινής και μεγάλη ευθύνη. Η ιστορία του τατουάζ στην Κύπρο είναι, τελικά, και μια ιστορία κοινωνικής αλλαγής.
Από το στίγμα στην αποδοχή, από τον πρόχειρο αυτοσχεδιασμό στην επαγγελματική εξειδίκευση και από μια κλειστή υποκουλτούρα σε μια ευρύτερα αναγνωρισμένη μορφή τέχνης.
Και μέσα σε αυτή την εξέλιξη, ένα πράγμα παραμένει σταθερό ότι η εμπιστοσύνη του ανθρώπου που παραδίδει το σώμα του στον καλλιτέχνη και περιμένει από εκείνον όχι μόνο ένα όμορφο αποτέλεσμα, αλλά ένα έργο που θα παραμείνει μαζί του για μια ολόκληρη ζωή.
