Βγάλατε πατάτες από το ντουλάπι και έχουν φύτρες; Το λάθος που μπορεί να βλάψει την υγεία σας

Μια σακούλα με ξεχασμένες πατάτες στην κουζίνα μπορεί να μας φέρει μπροστά σε ένα συνηθισμένο δίλημμα. Οι πατάτες έχουν εμφανίσει μικρούς βλαστούς, κάποιες έχουν αρχίσει να μαλακώνουν, ενώ άλλες έχουν αποκτήσει μια πρασινωπή απόχρωση.

Πολλοί συνηθίζουν να κόβουν τις φύτρες και να χρησιμοποιούν τις πατάτες κανονικά στο φαγητό. Άλλοι τις πετούν αμέσως, φοβούμενοι ότι μπορεί να είναι επικίνδυνες.

Στην πραγματικότητα, δεν έχουν όλες οι πατάτες με φύτρες τον ίδιο βαθμό κινδύνου. Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένα σημάδια που πρέπει να μας προβληματίσουν πριν αποφασίσουμε να τις καταναλώσουμε.

Γιατί οι πατάτες βγάζουν φύτρες;

Η εμφάνιση βλαστών αποτελεί φυσική διαδικασία, καθώς η πατάτα παραμένει ζωντανός κόνδυλος ακόμη και μετά τη συγκομιδή της.

Όταν αποθηκεύεται για μεγάλο χρονικό διάστημα ή βρίσκεται σε περιβάλλον με ακατάλληλη θερμοκρασία, μπορεί να ξεκινήσει η ανάπτυξη νέων βλαστών.

Το πρόβλημα είναι ότι οι πατάτες περιέχουν φυσικές χημικές ουσίες που ονομάζονται γλυκοαλκαλοειδή, με κυριότερες τη σολανίνη και την τσακονίνη.

Οι ουσίες αυτές αποτελούν μέρος του αμυντικού μηχανισμού του φυτού. Παρότι βρίσκονται φυσιολογικά σε μικρές ποσότητες, η υπερβολική πρόσληψή τους μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση.

Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται συχνά στις φύτρες, στα «μάτια» της πατάτας και στις περιοχές γύρω από αυτά. Γι' αυτό και οι βλαστοί δεν πρέπει ποτέ να καταναλώνονται.

Πότε μπορούμε να τις μαγειρέψουμε;

Εάν μια πατάτα παραμένει σκληρή, δεν έχει εμφανίσει πράσινες κηλίδες και παρουσιάζει μόνο λίγες μικροσκοπικές φύτρες, ορισμένες οδηγίες ασφάλειας τροφίμων επιτρέπουν τη χρήση της υπό προϋποθέσεις.

Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να αφαιρεθούν πλήρως οι φύτρες και οι περιοχές γύρω από τα σημεία από τα οποία αναπτύσσονται, ενώ συνιστάται και το καλό ξεφλούδισμα.

Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλες οι αρμόδιες αρχές με αυτή την πρακτική. Ορισμένες προτείνουν να αποφεύγεται γενικά η κατανάλωση πατατών που έχουν αρχίσει να φυτρώνουν.

Εάν η πατάτα έχει αναπτύξει πολλούς ή μεγάλους βλαστούς, είναι ζαρωμένη, έχει χάσει τη σκληρότητά της ή εμφανίζει εκτεταμένο πρασίνισμα, η ασφαλέστερη λύση είναι να την απορρίψουμε.

Το πράσινο χρώμα είναι προειδοποίηση

Ένα ακόμη σημάδι που χρειάζεται προσοχή είναι η αλλαγή του χρώματος της πατάτας.

Όταν εκτίθεται στο φως, μπορεί να εμφανίσει πράσινες περιοχές εξαιτίας της παραγωγής χλωροφύλλης.

Η χλωροφύλλη δεν είναι από μόνη της επικίνδυνη. Ωστόσο, οι συνθήκες που προκαλούν το πρασίνισμα μπορούν να συνδέονται και με αυξημένες συγκεντρώσεις γλυκοαλκαλοειδών.

Αυτό σημαίνει ότι το πράσινο χρώμα λειτουργεί ως προειδοποιητικό σημάδι. Δεν αποτελεί ακριβή ένδειξη της ποσότητας των επικίνδυνων ουσιών, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται.

Όταν το πρασίνισμα είναι έντονο ή καλύπτει μεγάλο μέρος της πατάτας, η απόρριψή της είναι η ενδεδειγμένη επιλογή.

Το βράσιμο δεν λύνει πάντα το πρόβλημα

Μια συνηθισμένη αντίληψη είναι ότι το καλό μαγείρεμα καταστρέφει όλες τις ουσίες που μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση.

Στην περίπτωση της σολανίνης και της τσακονίνης, όμως, αυτό δεν ισχύει.

Οι συγκεκριμένες ουσίες εμφανίζουν σχετικά μεγάλη ανθεκτικότητα στη θερμότητα. Παρότι ορισμένες μέθοδοι επεξεργασίας και μαγειρέματος μπορούν να μειώσουν τις συγκεντρώσεις τους, δεν εξασφαλίζουν την πλήρη απομάκρυνσή τους.

Συνεπώς, μια πατάτα με πολλές φύτρες ή έντονο πρασίνισμα δεν γίνεται απαραίτητα ασφαλής επειδή θα βράσει, θα ψηθεί στον φούρνο ή θα τηγανιστεί.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν;

Η κατανάλωση υψηλών ποσοτήτων γλυκοαλκαλοειδών μπορεί να οδηγήσει σε γαστρεντερικές διαταραχές.

Μεταξύ των συμπτωμάτων περιλαμβάνονται η ναυτία, ο εμετός, ο πόνος στην κοιλιά και η διάρροια.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν και νευρολογικές εκδηλώσεις.

Πάντως, οι δηλητηριάσεις αυτού του είδους θεωρούνται σπάνιες και η κατανάλωση κανονικών, σωστά αποθηκευμένων πατατών δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας.

Εάν παρουσιαστούν έντονα συμπτώματα μετά την κατανάλωση πατατών που είχαν αλλοιωμένη εμφάνιση, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Πώς να διατηρήσετε τις πατάτες περισσότερο

Η σωστή αποθήκευση μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση βλαστών και να περιορίσει τις πιθανότητες αλλοίωσης.

Οι πατάτες πρέπει να φυλάσσονται σε δροσερό, σκοτεινό και καλά αεριζόμενο χώρο, μακριά από την άμεση έκθεση στον ήλιο και σε πηγές θερμότητας.

Καλό είναι επίσης να αποφεύγονται οι ερμητικά κλειστές πλαστικές σακούλες, καθώς μπορεί να παγιδεύουν υγρασία.

Ένα καλά αεριζόμενο καλάθι ή μια χάρτινη σακούλα αποτελεί συχνά πιο κατάλληλη επιλογή.

Εξίσου σημαντικό είναι να ελέγχουμε τις πατάτες τακτικά και να απομακρύνουμε όσες εμφανίζουν σημάδια αλλοίωσης.

Τι πρέπει τελικά να θυμόμαστε

Η ύπαρξη μιας μικρής φύτρας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ολόκληρη η πατάτα είναι ακατάλληλη. Χρειάζεται, όμως, προσεκτική αξιολόγηση της συνολικής κατάστασής της.

Οι πατάτες που έχουν παραμείνει σφιχτές, χωρίς πρασίνισμα και με ελάχιστη βλάστηση μπορούν, σύμφωνα με ορισμένες οδηγίες, να χρησιμοποιηθούν αφού καθαριστούν σχολαστικά.

Αντίθετα, εκείνες που έχουν αναπτύξει μεγάλους βλαστούς, έχουν μαλακώσει, ζαρώσει ή πρασινίσει έντονα είναι προτιμότερο να καταλήξουν στα σκουπίδια.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην καταναλωθούν.