Οι προκατασκευασμένες ή αλλιώς αίθουσες τοποθετήθηκαν στα δημόσια σχολεία ως προσωρινή λύση για την κάλυψη έκτακτων στεγαστικών αναγκών. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, σε αρκετές περιπτώσεις η προσωρινή αυτή λύση έχει αποκτήσει ημιμόνιμο ή ακόμη και μόνιμο χαρακτήρα, με αίθουσες να παραμένουν εγκατεστημένες για περισσότερα από δέκα χρόνια.
Η έκθεση εξετάζει τη χρήση των προκατασκευασμένων αιθουσών ως μέσο αντιμετώπισης του υπερπληθυσμού στα δημόσια σχολεία και αποτυπώνει τόσο την έκταση του φαινομένου όσο και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Υπουργείο Παιδείας στον προγραμματισμό των σχολικών υποδομών.
Από έκτακτο μέτρο, κανόνας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Ελεγκτική Υπηρεσία, σήμερα λειτουργούν περισσότερες από 500 προκατασκευασμένες αίθουσες στα δημόσια σχολεία. Περίπου 440 βρίσκονται στην Προδημοτική και Δημοτική Εκπαίδευση, ενώ άλλες 69 στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση.
Η Υπηρεσία επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει τον ακριβή αριθμό τους, καθώς το Υπουργείο Παιδείας δεν τηρεί επικαιροποιημένο κεντρικό μητρώο με τις προκατασκευασμένες αίθουσες και τα σχολεία στα οποία είναι εγκατεστημένες.
Για να διαπιστωθεί η πραγματική διάρκεια χρήσης τους, εξετάστηκε δείγμα 27 σχολείων, στα οποία υπήρχαν συνολικά 29 λυόμενες αίθουσες. Από αυτές, 10 παρέμεναν στο ίδιο σχολείο για πέντε έως έξι χρόνια, άλλες πέντε για επτά ή περισσότερα χρόνια, ενώ σε δύο περιπτώσεις δεν υπήρχαν καν στοιχεία για τον χρόνο τοποθέτησής τους. Η αναλυτική καταγραφή δείχνει, μεταξύ άλλων, ότι στο Γ΄ Νηπιαγωγείο Ύψωνα λειτουργεί προκατασκευασμένη αίθουσα από τον Αύγουστο του 2014, δηλαδή για περισσότερο από μία δεκαετία.
Αυξάνονται οι μαθητές μαζί και οι λυόμενες
Η έκθεση συνδέει την αυξημένη ανάγκη για λυόμενες αίθουσες με την αύξηση του μαθητικού πληθυσμού, ιδιαίτερα στην υποχρεωτική Προδημοτική Εκπαίδευση.
Την περίοδο 2019-2025, οι εγγραφές στην Προδημοτική αυξήθηκαν κατά 42%, ενώ μόνο κατά το πρώτο έτος εφαρμογής του νέου ηλικιακού ορίου οι μαθητές αυξήθηκαν από 10.531 σε 11.340, δηλαδή κατά 8%. Αντίθετα, στη Δημοτική Εκπαίδευση καταγράφηκε μείωση 2%, ενώ στη Μέση Γενική και Τεχνική Εκπαίδευση αύξηση 6%.
Για τη σχολική χρονιά 2025-2026, 30 από τα 326 δημοτικά σχολεία (9%) ζήτησαν συνολικά 35 νέες προκατασκευασμένες αίθουσες, ενώ αντίστοιχα αιτήματα υπέβαλαν 17 από τα 273 δημόσια νηπιαγωγεία (6,2%). Μετά την αξιολόγηση των αναγκών, το Υπουργείο ενέκρινε 36 νέες αίθουσες, εκ των οποίων 24 στα δημοτικά και 12 στα νηπιαγωγεία, καθώς και δέκα μικρότερες αίθουσες για την Ειδική Εκπαίδευση.
Παράλληλα, το κόστος για κατασκευή, μεταφορά και τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών αυξήθηκε σημαντικά, καθώς από περίπου €500.000 την περίοδο 2019-2023 ανήλθε σε €1,76 εκατ. μόνο για τα έτη 2024 και 2025.
Ασφάλεια και υποδομές
Πέραν της διάρκειας χρήσης των λυόμενων αιθουσών, η Ελεγκτική Υπηρεσία καταγράφει και ζητήματα ασφάλειας και λειτουργικότητας.
Στους επιτόπιους ελέγχους διαπιστώθηκαν, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις όπου οι προκατασκευασμένες αίθουσες δεν συνδέονται με τα υπόλοιπα κτήρια μέσω στεγασμένων διαδρόμων, αυλές με επικίνδυνες κλίσεις χωρίς προστατευτικά κιγκλιδώματα, αλλά και περιορισμός του διαθέσιμου παιδαγωγικού χώρου.
Η έκθεση παραθέτει και συγκεκριμένα παραδείγματα. Στο Β΄ Νηπιαγωγείο Ύψωνα, τα έξι τμήματα στεγάζονταν σε τρεις μόνιμες και τρεις προκατασκευασμένες αίθουσες, ενώ στο Γ΄ Νηπιαγωγείο τα πέντε τμήματα λειτουργούσαν σε δύο μόνιμες αίθουσες, δύο προκατασκευασμένες και σε εργαστήριο Οικιακής Οικονομίας που παραχωρήθηκε προσωρινά από γειτονικό δημοτικό σχολείο.
Παράλληλα, η Ελεγκτική διαπιστώνει ότι, σε αντίθεση με άλλες σχολικές αναπτύξεις, δεν εξασφαλίζεται πολεοδομική συναίνεση για την τοποθέτηση προκατασκευασμένων αιθουσών, παρότι σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούν ουσιαστικά μόνιμες επεκτάσεις των σχολικών μονάδων.
Τα «θα» του Υπουργείου Παιδείας
Στην απάντησή του προς την Ελεγκτική Υπηρεσία, το Υπουργείο Παιδείας αναφέρει ότι η αυξημένη χρήση προκατασκευασμένων αιθουσών συνδέεται κυρίως με την επέκταση της υποχρεωτικής Προδημοτικής Εκπαίδευσης, την αύξηση των μαθητών με μεταναστευτική βιογραφία και τη σημαντική πληθυσμιακή ανάπτυξη σε συγκεκριμένες εκπαιδευτικές περιφέρειες.
Το ΥΠΑΝ αναφέρει ακόμη ότι θα προχωρήσει στη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας, μέσω της οποίας θα καταγράφονται συγκεντρωτικά στοιχεία για τα δημόσια σχολικά κτήρια, τη χωρητικότητά τους, τις προκατασκευασμένες αίθουσες και τις ανάγκες συντήρησης. Παράλληλα, σημειώνει ότι θα συνεργαστεί με το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως για τον καθορισμό διαδικασιών που θα διέπουν την εγκατάσταση προκατασκευασμένων αιθουσών, περιλαμβανομένης της εξασφάλισης πολεοδομικής συναίνεσης όπου απαιτείται.
Διαβάστε εδώ ολόκληρη την Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
