Άρχισαν να εκδηλώνονται οι πρώτες αντιδράσεις των εμπλεκομένων, μετά το διάταγμα του υπουργού Ενέργειας, για μείωση της ποσόστωσης του αιγοπρόβιου γάλακτος στο χαλλούμι, από 25% σε 15%, λόγω της μείωσης κατά 10% των διαθέσιμων ποσοτήτων αιγοπρόβειου γάλακτος, μετά τη θανάτωση του 10% των αιγοπροβάτων (40.128 ζώα), που επέβαλε ο αφθώδης πυρετός.
Ο Σύνδεσμος Τυροκόμων Κύπρου, ο οποίος το προηγούμενο διάστημα προειδοποιούσε για την έλλειψη αιγοπρόβειου γάλακτος, χαιρετίζει την έκδοση του διατάγματος, σημειώνοντας ότι το ποσοστό που καθορίζεται σε αυτό προέκυψε μέσα από την καταγραφή του συστήματος του Υπουργείου Γεωργίας σε σχέση με τις παραλαβές γάλακτος.
Την ίδια ώρα η Ένωση Ομάδων Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων κάνει λόγο για απαξίωση ενός ολόκληρου κλάδου, προειδοποιώντας ότι οι παρεμβάσεις αυτές «χειραγωγούν την αγορά και καταργούν κάθε αίσθημα δικαίου μεταξύ των παραγωγών». Παράλληλα, οι παραγωγοί αμφισβητούν τα στοιχεία, στα οποία βασίστηκε η απόφαση, χαρακτηρίζοντας πλέον «αναξιόπιστο» το σχετικό λογισμικό παρακολούθησης της παραγωγής γάλακτος. Υποστηρίζουν ακόμη ότι, ενώ η ποσόστωση μειωνόταν τα προηγούμενα χρόνια, οι εξαγωγές χαλλουμιού συνέχισαν να αυξάνονται, γεγονός που – κατά τη θέση τους – καταρρίπτει το επιχείρημα περί έλλειψης αιγοπρόβειου γάλακτος.
Με σκληρό λεκτικό κατευθύνουν τα βέλη τους προσωπικά κατά της πολιτικής ηγεσίας. Επικρίνουν τον κ. Δαμιανού για παντελή έλλειψη σεβασμού προς τους κτηνοτρόφους, ενώ εξαπολύουν βαρείς χαρακτηρισμούς κατά της υπουργού Γεωργίας, καταλογίζοντας «μοδιστρικές ικανότητες» και υποστηρίζοντας ότι «έκοψε και έραψε την ποσόστωση κατά παραγγελία των τυροκόμων».
Πισωγύρισμα στο χαλλούμι ΠΟΠ
Με την πιο πάνω απόφαση απομακρύνεται ο στόχος που θέλει τον Ιουλίου του 2029 να λήγει η μεταβατική περίοδος και το αιγοπρόβειο γάλα να υπερέχει (ο φάκελος προνοεί 51%) του αγελαδινού στην παρασκευή του ΠΟΠ προϊόντος.
Το διάταγμα, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, προβλέπει ότι η ελάχιστη αναλογία αιγοπρόβειου γάλακτος καθορίζεται στο 15% για την περίοδο από τις 15 Μαΐου 2026 μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2026, εκτός εάν υπάρξει νέα διαφοροποίηση.
Στο κείμενο αναφέρεται ότι οι διαθέσιμες ποσότητες αιγινού και πρόβειου γάλακτος, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας, «δεν επιτρέπουν τη συμμόρφωση όλων των παραγωγών χαλλουμιού» με τις προδιαγραφές παραγωγής του χαλλουμιού ΠΟΠ και τα σχετικά πρότυπα, βάσει των οποίων το αιγινό ή πρόβειο γάλα «πρέπει να υπερέχει του αγελαδινού γάλακτος».
Σημειώνεται, ακόμη, ότι καταβάλλονται προσπάθειες για «σταδιακή αύξηση της παραγωγής του αιγινού και πρόβειου γάλακτος», ώστε να καταστεί εφικτή η πλήρης συμμόρφωση όλων των παραγωγών με τις προδιαγραφές παραγωγής του χαλλουμιού ΠΟΠ μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.
Το διάταγμα εκδόθηκε από τον υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλη Δαμιανό, έπειτα από αίτημα της υπουργού Γεωργίας και καταργεί το προηγούμενο διάταγμα ημερομηνίας 31 Δεκεμβρίου 2025.
Τυροκόμοι: Στόχος είναι να διατηρηθούν η παραγωγή και οι εξαγωγές
Ο εκτελεστικός γραμματέας του Συνδέσμου Τυροκόμων, Μιχάλης Κούλουρος, χαιρέτισε την έκδοση του διατάγματος, σημειώνοντας ότι το ποσοστό που καθορίζεται σε αυτό προέκυψε μέσα από την καταγραφή του συστήματος του Υπουργείου Γεωργίας σε σχέση με τις παραλαβές γάλακτος.
«Από τη στιγμή που η ποσόστωση βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα που έχουμε μπροστά μας όσον αφορά τη διαθεσιμότητα του γάλακτος, ο Σύνδεσμος είναι σύμφωνος με την απόφαση του Υπουργείου», δήλωσε
Πρόσθεσε ακόμη ότι «πρέπει να συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την κατάσταση για την εξέλιξη της ασθένειας του αφθώδους πυρετού». Εάν προκύψει ανάγκη για έκδοση νέου διατάγματος για την ποσόστωση, «θα πρέπει να το δούμε όταν έρθει η ώρα», ανέφερε.
Καταλήγοντας, ο κ. Κούλουρος είπε ότι στόχος του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου είναι να διατηρηθούν η παραγωγή και οι εξαγωγές χαλλουμιού, οι οποίες, όπως σημείωσε, «σήμερα φέρνουν περίπου 350 εκατομμύρια ευρώ στην οικονομία του τόπου».
Πυρά από αιγοπροβατοτρόφους
Την ίδια ώρα βολές κατά του υπουργού Ενέργειας, Μιχάλη Δαμιανού και της υπουργού Γεωργίας, Μαρίας Παναγιώτου, εξαπέλυσε η Ένωση Ομάδων Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων, κάνοντας λόγο για απαξίωση ενός ολόκληρου κλάδου.
Όπως αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους «αργά το απόγευμα της Παρασκευής, 8 Μαΐου, λάβαμε από το Υπουργείο Εμπορίου την πρόταση της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για σκοπούς διαβούλευσης, αναφορικά με το ενδεχόμενο διαφοροποίησης της ελάχιστης αναλογίας αιγοπρόβειου γάλακτος στις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του χαλλουμιού ΠΟΠ».
Παράλληλα σημειώνουν ότι «ως Συντονιστική Επιτροπή της Ένωσης Ομάδων Παραγωγών Αιγοπροβατοτρόφων, ζητήσαμε 48ωρη προθεσμία, μέχρι σήμερα, 13 Μαΐου, προκειμένου να μελετήσουμε την πρόταση και να υποβάλουμε τεκμηριωμένα τις θέσεις μας. Δυστυχώς, διαπιστώσαμε χθες ότι το νέο διάταγμα για τη μείωση της ποσόστωσης στο 15% είχε ήδη εκδοθεί και θα τεθεί σε ισχύ από τις 15 Μαΐου, χωρίς καν να αναμένουν λίγες ώρες για την υποβολή των θέσεων μας».
Πρόκειται, όπως τονίζει η Ένωση, «για ξεκάθαρη απαξίωση ενός ολόκληρου κλάδου, ο οποίος, είτε το θέλουν κάποιοι είτε όχι, παράγει τις βασικές πρώτες ύλες για το χαλλούμι ΠΟΠ. Λυπούμαστε πραγματικά, κ. Δαμιανού, για τη στάση και τη συμπεριφορά σας απέναντι στους κτηνοτρόφους. Κανένας κλάδος δεν αξίζει τέτοια απαξίωση και παντελή έλλειψη σεβασμού».
Για την υπουργό Γεωργίας, σημειώνουν ότι «για ακόμη μία φορά επιβεβαίωσε τις "μοδιστρικές" της ικανότητες, κόβοντας και ράβοντας την ποσόστωση κατά παραγγελία των τυροκόμων. Κάθε φορά και χαμηλότερα. Όπως και το 2025, όταν η ποσόστωση μειωνόταν, αλλά οι εξαγωγές αυξάνονταν. Υποτίθεται ότι δεν υπήρχε διαθέσιμο αιγοπρόβειο γάλα. Τότε πως εξηγείται η αύξηση των παραγωγικών αγελάδων, του αγελαδινού γάλακτος και της τιμής του;».
Παράλληλα αναφέρουν ότι «δεν θα σταθούμε στα στοιχεία του πολυδιαφημισμένου λογισμικού, τα οποία πλέον θεωρούμε αναξιόπιστα. Δεν θα σταθούμε ούτε στο γεγονός, ότι ο ιός του αφθώδους πυρετού φαίνεται να «στοχεύει» αποκλειστικά τα αιγοπρόβατα, με τα γνωστά αποτελέσματα. Θα σταθούμε, όμως, στην αναλγησία και την έλλειψη ενσυναίσθησης της Δρος Μαρίας Παναγιώτου, αλλά και συνολικά της Πολιτείας, απέναντι στον εφιάλτη που βιώνουν σήμερα οι κτηνοτρόφοι».
«Χειραγωγούν την αγορά»
Η Ένωση τονίζει ότι «δεν ήταν αυτή η κατάλληλη στιγμή για τέτοιες θεσμικές παρεμβάσεις. Πρόκειται για απαράδεκτες παρεμβάσεις, οι οποίες, ξεκάθαρα και αποδεδειγμένα, χειραγωγούν την αγορά και καταργούν κάθε αίσθημα δικαίου μεταξύ των παραγωγών. Θανατώνετε τα ζώα μας, επικαλούμενοι την απόλυτη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τον αφθώδη πυρετό. Την ίδια όμως συνέπεια δεν την δείχνετε στην εφαρμογή του Κανονισμού για το χαλλούμι ΠΟΠ. Εκεί φαίνεται πως δεν συμφέρει κάποιους να εφαρμοστεί ο Κανονισμός. Όλα εφαρμόζονται κατά το δοκούν».
Καταλήγοντας, επισήμανε ότι, «όσο για τους «συνεργάτες» μας, τους τυροκόμους, δεν εκπλησσόμαστε. Έχουμε διαχρονικά βιώσει στο πετσί μας τη δήθεν συνεργασία και υποστήριξη τους. Όμως ο τροχός γυρίζει».
Η τοποθέτηση της υπουργού
Ερωτηθείσα σχετικά με το προσωρινό διάταγμα μείωσης της ποσόστωσης του χαλλουμιού, η κα Παναγιώτου ανέφερε ότι είναι ένα προσωρινό μέτρο «που αναγκαστικά έπρεπε να λάβουμε ακριβώς επειδή λόγω του αφθώδους πυρετού έχουν επηρεαστεί σημαντικά οι ποσότητες του αιγοπρόβιου γάλακτος».
«Έχουμε χάσει μέχρι στιγμής γύρω στο 10% των αιγοπροβάτων μας άρα ήταν λογικό να έχουμε και μείωση του αιγοπρόβιου γάλακτος», πρόσθεσε.
«Θυμίζω ότι η βασική προτεραιότητα της Κυβέρνησης είναι η διατήρηση των εξαγωγών μας στη βάση των οποίων στηρίζεται ουσιαστικά η μεγάλη αυτή βιομηχανία που αφορά το χαλούμι, από τους κτηνοτρόφους μέχρι τους τυροκόμους, και η δεύτερη βασική μας προτεραιότητα είναι η διασφάλιση του ΠΟΠ», είπε η κα Παναγιώτου.
«Εμείς θέλουμε να είναι βιώσιμοι όλοι οι εμπλεκόμενοι στον κλάδο. Το προσωρινό μέτρο της μείωσης της ποσόστωσης του χαλουμιού γίνεται ακριβώς για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε τις εξαγωγές μας που δίνουν εισόδημα στην πλειοψηφία των εμπλεκομένων του κλάδου» πρόσθεσε. «Γι’ αυτό παίρνουμε αυτό το προσωρινό μέτρο για να μην επηρεαστούν οι εξαγωγές», ανέφερε.
Η κ. Παναγιώτου σημείωσε ότι δεν επηρεάζει τους αιγοπροβατοτρόφους η ποσόστωση αυτή. «Έχουμε τη δέσμευση που μας έχει στείλει ο Σύνδεσμος Τυροκόμων και γραπτώς ότι θα συνεχίσουν να παραλαμβάνουν όλες τις ποσότητες γάλακτος χωρίς να αλλάξει οποιαδήποτε συμφωνία έχουν με τους αιγοπροβατοτρόφους μας», είπε.
Απαντώνυας σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι το διάταγμα θα ισχύει μέχρι το τέλος του χρόνου και ότι παρακολουθούν συνεχώς τα δεδομένα που υπάρχουν στο λογισμικό που καταγράφονται οι παραδόσεις γάλακτος του αιγοπρόβιου γάλακτος. «Μακάρι να υπάρχει αύξηση και να ολοκληρωθεί αυτό και σίγουρα θα γίνει αναπροσαρμογή προς τα πάνω», είπε.
