Σε εξέλιξη βρίσκεται από τα τέλη Ιουλίου η υλοποίηση της τρίτης παγκύπριας εκστρατείας για τον καθαρισμό χώρων όπου εντοπίστηκε παράνομη απόρριψη αποβλήτων, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και την ενίσχυση της πρόληψης των πυρκαγιών.
Την ίδια ώρα συνεχίζεται η εκδήλωση ενδιαφέροντος από κοινότητες για συμμετοχή στο πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε μετά την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο, στις 16 Ιουλίου 2026, της έκτακτης οικονομικής στήριξης, ύψους 1 εκατ. ευρώ, προς τις κοινότητες.
Σύμφωνα με τελευταία ενημέρωση από το Τμήμα Περιβάλλοντος, μέχρι στιγμής έχουν ενημερωθεί 102 κοινότητες, στις οποίες εγκρίθηκε ο καθαρισμός 340 σημείων παράνομης απόρριψης αποβλήτων, καθώς υπέβαλαν έγκαιρα τα απαιτούμενα στοιχεία και το εκτιμώμενο κόστος των εργασιών. Ωστόσο, σύμφωνα με το Τμήμα, η διαδικασία συνεχίζεται με την αξιολόγηση και άλλων αιτημάτων κοινοτήτων που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον.
Η οικονομική στήριξη παρέχεται με τη μορφή εγκεκριμένου ποσού ανά κοινότητα για την κάλυψη του κόστους συλλογής, μεταφοράς και διαχείρισης των αποβλήτων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Σε περίπτωση που το συνολικό κόστος υπερβεί το εγκεκριμένο ποσό, η διαφορά θα καλυφθεί από την οικεία κοινότητα.
Χρονοδιαγράμματα
«Οι κοινότητες που έχουν ενημερωθεί, μπορούν να προχωρήσουν άμεσα στην έναρξη των εργασιών καθαρισμού. Σύμφωνα με τους όρους της εκστρατείας, θα πρέπει να υποβληθούν στο Υπουργείο Εσωτερικών όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2026, προκειμένου να καταστεί δυνατή η καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης», δήλωσε στον «Π» η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Περιβάλλοντος, Έλενα Στυλιανοπούλου.
Την ίδια ώρα τόνισε ότι στο πλαίσιο της διαδικασίας, το Τμήμα Περιβάλλοντος θα διενεργήσει επιτόπιους ελέγχους στους χώρους που θα καθαριστούν, με σκοπό την επιβεβαίωση της ολοκλήρωσης των εργασιών.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, Ανδρέας Κιτρομηλίδης, ανέφερε στον «Π» ότι ήδη από τα τέλη Ιουλίου κάποιες κοινότητες προχώρησαν σε καθαρισμούς των παράνομων σκυβαλότοπων. Όπως εξήγησε, πρόκειται για όσες διαθέτουν δικά τους συνεργεία ή κατάφεραν πριν την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών να βρουν εργολάβους, αλλά και ανοιχτούς τους αδειοδοτημένους χώρους παραλαβής των υλικών. Όσες δεν πρόλαβαν, προβαίνουν αυτό το διάστημα (τέλη Αυγούστου) σε ενέργειες», σημείωσε.
Χορηγία μέχρι 15.000 ευρώ
Από το ποσό του 1 εκατ. ευρώ που δίνει το κράτος στις 100 κοινότητες, η κάθε μία θα λάβει ένας μέρος της αναγκαίας δαπάνης που κυμαίνεται από 4.000 μέχρι 15.000 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε κοινότητας, εξήγησε ο κ. Κιτρομηλίδης.
Οι εργασίες που χρηματοδοτούνται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη συλλογή και απομάκρυνση στερεών αποβλήτων - ανάμεικτα απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων, ογκώδη αντικείμενα και άλλα απόβλητα που απορρίφθηκαν παράνομα- καθώς και τις αναγκαίες εργασίες αποκατάστασης, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Έμφαση στην αποτροπή επανεμφάνισης
«Πέραν της οικονομικής στήριξης, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη λήψη μέτρων για την αποτροπή της επανεμφάνισης χώρων παράνομης απόρριψης αποβλήτων», σημείωσε η κα Στυλιανοπούλου. «Στο πλαίσιο αυτό, οι κοινότητες καλούνται να ενημερώσουν το Υπουργείο Εσωτερικών για τα μέτρα που προτίθενται να εφαρμόσουν μετά τον καθαρισμό των χώρων», εξήγησε.
Παράλληλα, τόνισε, προωθείται η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των Τοπικών Αρχών και του Τμήματος Περιβάλλοντος, καθώς και ο διορισμός επιθεωρητών, όπου απαιτείται, για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας.
«Ωρολογιακή βόμβα»
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την Πυροσβεστική, οι παράνομοι σκυβαλότοποι υπολογίζονται γύρω στους 850 παγκύπρια. Για τον κρατικό μηχανισμό πυροπροστασίας συνιστούν αχίλλειο πτέρνα σε επίπεδο πρόληψης. Αν και αρκετά άλλα ζητήματα ρυθμίστηκαν τους προηγούμενους μήνες, οι παράνομοι σκυβαλότοποι παραμένουν μία «ωρολογιακή βόμβα». Πριν την έναρξη της τρέχουσας αντιπυρικής περιόδου, η Πυροσβεστική ετοίμασε και απέστειλε σε κάθε κοινοτικό συμβούλιο έναν κατάλογο με τους παράνομους σκυβαλότοπους που πρέπει να απομακρύνει, μαζί με τα σημεία καθαρισμού χόρτων.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η ευθύνη για τον εντοπισμό και τον καθαρισμό των χώρων παράνομης απόρριψης αποβλήτων ανήκει στις τοπικές Αρχές. Παρόλα αυτά, και μετά την εκδηλωμένη οικονομική αδυναμία τους, η κυβέρνηση αποφάσισε για τρίτη συνεχή χρονιά να παρέχει οικονομική στήριξη στις τοπικές Αρχές, αναγνωρίζοντας ότι η άμεση απομάκρυνση των παράνομων αποβλήτων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την προστασία του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και την πρόληψη των πυρκαγιών.
«Μεγάλος αδελφός»
Στο μεταξύ, όπως αποκάλυψε σε προηγούμενο ρεπορτάζ ο «Π», ξεκίνησαν οι διαδικασίες, ώστε με την τοποθέτηση καμερών, οι κοινότητες και οι δήμοι να αποκτήσουν ένα προληπτικό εργαλείο κατά της επαναδημιουργίας παράνομων σκυβαλότοπων, σε σημεία τα οποία καθαρίζονται, αλλά παραμένουν αφύλακτα. Μετά τη συγκατάθεση, υπό προϋποθέσεις, της επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων, στις 20 Ιουλίου, έγινε συνεδρίαση εμπλεκομένων στο Υπουργείο Εσωτερικών, όπου αποφασίστηκαν τα επόμενα βήματα. Συγκατάθεση, η οποία συνδέεται με το πράσινο φως από το Γραφείο της προς τους δήμους, που απασχόλησε αυτές τις μέρες την επικαιρότητα, για τοποθέτηση καμερών σε πάρκα και δημόσιους χώρους, υπό προϋποθέσεις, ως μέτρο αποτροπής των βανδαλισμών.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, για το ζήτημα των παράνομων σκυβαλότοπων, η επίτροπος έθεσε ως προϋπόθεση την τοποθέτηση πινακίδας, η οποία θα ενημερώνει ότι ο χώρος παρακολουθείται από κάμερα. Ένα ζήτημα, το οποίο απομένει να ρυθμιστεί, είναι η δημιουργία των προδιαγραφών των καμερών, για να ακολουθήσει η προκήρυξη διαγωνισμού προμήθειάς τους από εταιρεία - ανάδοχο. Επίσης, θα πρέπει να γίνει η επιλογή των σημείων που θα τοποθετηθούν. Ακολούθως θα καταλήξουν στον φορέα, ο οποίος θα διαχειρίζεται το αποτέλεσμα της βιντεοπαρακολούθησης, με επικρατέστερους, σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, τις Ενώσεις Κοινοτήτων και Δήμων.
