Σε αδυναμίες σε σχέση με την υδατική πολιτική του κράτους και συγκεκριμένα τη στήριξη της ύδρευσης, η οποία αγγίζει τον Επαρχακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας, σε σοβαρές καθυστερήσεις εις βάρος της υδατικής επάρκειας και σε ολιγωρία για μέτρα αξιοποίησης νερού άρδευσης, κάνει λόγο ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας, Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης.
Για το μεγάλο αγκάθι των απώλειων νερού χαιρετίζει την πρόθεση του Υπουργείου Γεωργίας να επιχορηγήσει κάθε ΕΟΑ με 300.000 ευρώ για κάλυψη υπερωριών ή αγορά υπηρεσιών για αντιμετώπιση διαρροών, αλλά, όπως αναφέρει, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το μέγεθος των δικτύων. «Επιβάλλεται όπως όλες οι Επαρχίες επιχορηγηθούν ισόποσα ανά χιλιόμετρο, χωρίς την ίδια ώρα να προκύψει μείωση της χορηγίας για τις άλλες Επαρχίες», δήλωσε στον «Π», για να εξηγήσει ότι η Λευκωσία με δίκτυο 2.650 χιλιομέτρων, θα επιχορηγηθεί με το ίδιο ποσό κονδυλίου που θα λάβουν άλλες επαρχίες με σημαντικά μικρότερα δίκτυα. «Δηλαδή, με βάση το μήκος του δικτύου ανά επαρχία, προκύπτει ότι η Λευκωσία λαμβάνει περίπου 124 ευρώ ανά χιλιόμετρο δικτύου, σε σύγκριση με 280 ευρώ στην Πάφο και 533 ευρώ στην Αμμόχωστο», πρόσθεσε.
Διαβάστε επίσης:
- Τους άνοιξαν την όρεξη βροχές και αφαλάτωση - Γεωργοί και ΕΟΑ διεκδικούν επιστροφές ποσοτήτων νερού
- Ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή εγκλωβίζει πυρόσβεση και υδατικό – Καθηλωμένα πτητικά στην Ιορδανία και εξοπλισμός αφαλάτωσης στο Ισραήλ
- Υδατικό: Στο τέλος του 2026 νερό από τη Μια Μηλιά
Αίτημα για ποσοστό μείωσης νερού ανά Επαρχία
Στη συνεδρίαση των προέδρων των ΕΟΑ στις 15 Απριλίου, όπου θα αποφασίσουν από κοινού τις εισηγήσεις τους προς τη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Υδάτων (ΣΕΔΥ), η οποία, όπως γράψαμε σε προηγούμενο ρεπορτάζ, θα συνέρθει στις 24 Απριλίου, για να αποφασίσει, απένατι σε αιτήματα του αγροτικού κόσμου και των ΕΟΑ, για τυχόν αναθεώρηση της απόφασης του Υπουργικού τον περασμένο Ιανουάριο για την κατανομή του νερού για το 2026, ο κ. Γιωρκάτζης θα θέσει προς συζήτηση την κυβερνητική απόφαση για μείωση 10% της παροχής νερού ύδρευσης σε όλους τους ΕΟΑ. Κάνοντας λόγο για «μονομερή άδικη απόφαση του αρμόδιου Υπουργείου για τη μείωση 10% της παροχής νερού σε όλες τις επαρχίες οριζόντια, χωρίς καμία διαφοροποίηση ανά Επαρχία, απόφαση, η οποία στερείται της απαιτούμενης τεχνοκρατικής αιτιολόγησης και ιστορικής τεκμηρίωσης», σημείωσε ότι «θα ήταν πιο λογικό και δίκαιο το Υπουργείο να λάβει υπόψη το ποσοστό της μείωσης ανά Επαρχία, δηλαδή όσο μικρότερη είναι η ποσόστωση του ατιμολόγητου νερού επί του ολικού νερού κατανάλωσης, τόσο μικρότερη θα έπρεπε να είναι και η μείωση που ζητείται ανά επαρχία. Η Λευκωσία έχει 20% ποσόστωση ατιμολόγητου νερού. Αξιοσημείωτο επίσης το γεγονός ότι η επαρχία Λευκωσίας δεν διαθέτει εναλλακτικές πηγές νερού και κατ’ επέκταση η μείωση κατά 10% στο κρατικό δίκτυο ισοδυναμεί με περίπου 10% στην πράξη. Άλλες επαρχίες μπορούν να ενισχύσουν την υδροδότηση τους μέσω άλλων πηγών, γεωτρήσεων ή υδατοφραγμάτων».
Ανάγκη αύξησης της παροχής νερού στη Λακατάμεια
Εκτός από τα ζητήματα των απωλειών και της μείωσης 10% στην παροχή νερού, ο κ. Γιωρκάτζης αναφέρθηκε και σε μία σειρά άλλων προβλημάτων που επηρεάζουν την επάρκεια νερού για την Επαρχία Λευκωσίας. Συγκεκριμένα, στην ανάγκη αύξησης της παροχής νερού από το ΤΑΥ στη Λακατάμεια, την αναβάθμιση των αγωγών μεταφοράς νερού στη Δυτική Λευκωσία, την πλήρη αξιοποίηση χιλιάδων κυβικών μετρων επεξεργασμένου νερού για γεωργικούς σκοπούς στην Ανθούπολη ώστε να μην «πετιέται» και την άμεση χρηματοδότηση για επιδιόρθωση των βιολογικών σταθμών που παραλήφθηκαν το 2024.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι οι διαθέσιμες ποσότητες νερού που διοχετεύονται στις Δεξαμενές Λακατάμειας καλύπτουν οριακά τη ζήτηση. Συγκεκριμένα τα αντλιοστάσια και ο αγωγός του ΤΑΥ που τροφοδοτεί τη Λακατάμεια (ευρύτερη περιοχή: Ανθούπολη, Πάνω και Κάτω Δευτερά, Ανάγυια και Εργάτες) έχουν την ικανότητα να παρέχουν μέχρι 12.000 κυβικά μέτρα νερού την ημέρα, ενώ η ζήτηση τους καλοκαιρινούς μήνες πλησιάζει τα 12.000 κυβικά. «Η ανάγκη αύξησης της παροχής νερού καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική λόγω του αυξημένου ρυθμού ανάπτυξης οικιστικών μονάδων στην περιοχή. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των συνδέσεων υδροδότησης που εξυπηρετούνται άμεσα από τις Δεξαμενές Γλυφού αυξήθηκε τα τελευταία δύο έτη κατά 1.004 νέες συνδέσεις (από 16.565 τον Δεκέμβριο του 2023 σε 17.569 τον Δεκέμβριο του 2025 ) με ετήσιο ρυθμό αύξησης 5-7% που αναμένεται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια», εξήγησε.
Από πλευράς του, ο ΕΟΑ έχει ήδη προχωρήσει στην κατασκευή και λειτουργία νέας Δεξαμενής GLS χωρητικότητας 10.000 m³ στη Λακατάμεια, ενισχύοντας σημαντικά την αυτονομία και την ασφάλεια του υδρευτικού δικτύου της Δυτικής Λευκωσίας. Ωστόσο, όπως τόνισε ο κ. Γιωρκάτζης, η επαρκής παροχή νερού προς τις Δεξαμενές αποτελεί αρμοδιότητα του κεντρικού κράτους και, ως εκ τούτου, απαιτείται η άμεση παρέμβασή του.
Oι πρόεδροι των ΕΟΑ θα συνεδριάσουν στις 15 Απριλίου, για να αποφασίσουν από κοινού τις εισηγήσεις τους προς τη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Υδάτων (ΣΕΔΥ), η οποία θα συνέλθει στις 24 Απριλίου. Όπως δήλωσε στον «Π» ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας, Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, μία θέση του ΕΟΑ Λευκωσίας, που θα τεθεί προς συζήτηση αφορά τη μείωση 10% της παροχής νερού σε όλες τις επαρχίες οριζόντια, χωρίς καμία διαφοροποίηση ανά Επαρχία.
«Πρόχειρες λύσεις» στην υδροδότηση της Δυτικής Λευκωσίας
Την ίδια ώρα η υδροδότηση της Δυτικής Λευκωσίας (κοινότητες Κοκκινοτριμιθιάς, Παλαιομετόχου, Μάμμαρι, Μενοίκου) εξυπηρετείται από πρόχειρες/προσωρινές λύσεις, όπως επιφανειακοί αγωγοί και παλαιοί αγωγοί μεταφοράς νερού από τις Κοινότητες προς τη Λευκωσία με αντίστροφη φορά. Όπως καταγράφει ο ΕΟΑ Λευκωσίας, οι δυτικότερες Κοινότητες (Δένεια, Ακάκι, Περιστερώνα, Αστρομερίτης, Κουτραφάς, Βυζακιά, Ποτάμι) δεν καλύπτονται καθόλου από αγωγό από τα κυβερνητικά υδατικά έργα με αποτέλεσμα να εξυπηρετούνται από γεωτρήσεις. Όμως οι εν λόγω γεωτρήσεις σιγά-σιγά στερεύουν, επισήμανε ο κ. Γιωρκάζης, λόγω της λειψυδρίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια. «Επιβάλλεται κατεπείγον τα επόμενα δύο χρόνια να ολοκληρωθούν οι συγκεκριμένες αναβαθμίσεις, καθώς επίσης και η κατασκευή αγωγού που να καλύπτει στο σύνολό τους τις ανάγκες των Κοινοτήτων της Δυτικής Λευκωσίας», πρόσθεσε.
«Πετιέται» επεξεργασμένο νερό
Όσον αφορά το επεξεργασμένο νερό και την αξιοποίηση του για αρδευτικούς και γεωργοκτηνοτροφικούς σκοπούς, «παρόλο που το νερό υπάρχει και, πιο συγκεκριμένα παράγονται ημερησίως περίπου 50.000 κυβικά μέτρα νερού για άρδευση από τα τρία εργοστάσια επεξεργασίας λυμάτων του ΕΟΑ Λευκωσίας στη Βαθειά Γωνιά, στην Ανθούπολη και στη Μια Μηλιά, το αρμόδιο Υπουργείο δεν έχει δημιουργήσει τις απαραίτητες υποδομές ώστε να αξιοποιούνται όλες οι χιλιάδες κυβικά μέτρα νερού που παράγονται», σημείωσε.
«Το επεξεργασμένο νερό από το εργοστάσιο της Βαθειάς Γωνιάς αξιοποιείται πλήρως από το ΤΑΥ και παρέχεται σε γεωργικές περιοχές στο Δάλι, Ποταμιά Γέρι και Άγιο Σωζόμενο. Το επεξεργασμένο νερό από την Ανθούπολη δεν αξιοποιείται πλήρως καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί το έργο από το ΤΑΥ για τη μεταφορά του από το Σταθμό. Όσον για τη Μια Μηλιά με πρωτοβουλία του ΕΟΑ επιτεύχθηκε συμφωνία για να αρχίσει το έργο τοποθέτησης αγωγού επιστροφής 20,000 κυβικών μέτρων την ημέρα ανακτώμενου νερού περί το τέλος του 2026. Αναμένονται ενέργειες του ΤΑΥ για τη μεταφορά και διάθεση του νερού προς αξιοποίηση αρδευτικών σκοπών», είπε.
Καθυστερήσεις βλέπει να παρατηρούνται και στην ικανοποίηση των αιτημάτων του ΕΟΑ Λευκωσίας για εξασφάλιση χρηματοδότησης που αφορά την επιδιόρθωση των βιολογικών σταθμών που παραλήφθηκαν το 2024, όπως αυτοί του Λυθροδόντα και του Αστρομερίτη, καθώς και στην ολοκλήρωσης της προκήρυξης διαγωνισμού για την κατασκευή του βιολογικού σταθμού Σολιάς. «Όλα τα πιο πάνω θα μπορούσαν, εφόσον λειτουργούσαν ορθά, να συνεισφέρουν ως επιπρόσθετοι υδατικοί πόροι για άρδευση», επισήμανε ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λευκωσίας.
Οι ΕΟΑ ζητούν τροποποίηση του άρθρου 20
Τέλος, σημειώνει ότι οι ΕΟΑ χαιρετίζουν την τροποποίηση του Περί Ενιαίας Διαχείρισης Υδάτων Νόμου για συμμετοχή όλων των ΕΟΑ στη ΣΕΔΥ. Το κείμενο κατατέθηκε στη Βουλή από το Υπουργείο Γεωργίας, για να συζητηθεί και να ψηφιστεί από τη νέα Βουλή. «Αλλά παράλληλα ζητάμε και τροποποίηση του άρθρου 20 στο Νόμο, ούτως ώστε οι ΕΟΑ να παραλαμβάνουν νερό από το ΤΑΥ στην είσοδο των υδατοδεξαμενών και όχι όπου κατά περίπτωση θεωρεί κατά την άποψη του ορθό ο εκάστοτε διευθυντής του ΤΑΥ», κατέληξε ο κ. Γιωρκάτζης, διαμηνύοντας ότι «οι ΕΟΑ παραμένουν προσηλωμένοι στα μέτρα εξοικονόμησης νερού, λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας και λειψυδρίας που μαστίζει τη χώρα».
