Το Νόμπελ Χημείας 2026 πάει στους Χένρι Κάγκαν και Κένσο Σοάι για την ασύμμετρη οργανική σύνθεση

Header Image

Οι δύο χημικοί τιμήθηκαν για την πρωτοποριακή συμβολή τους στη μελέτη των μη γραμμικών φαινομένων και της αυτοκατάλυσης, ανοίγοντας νέους δρόμους στην ασύμμετρη οργανική σύνθεση.

Οι επιστήμονες Ανρί Καγκάν και Κένσο Σοάι τιμήθηκαν σήμερα με το Βραβείο Νόμπελ Χημείας 2026 για την επίλυση του μακροχρόνιου αινίγματος σχετικά με τα ασύμμετρα μόρια «κατοπτρικού ειδώλου».

Ο Σοάι, 76 ετών, είναι Ιάπωνας και ο Καγκάν, 95 ετών, είναι Γάλλος και η δουλειά τους βασίσθηκε σε μια ανακάλυψη του γάλλου χημικού του 19ου αιώνα Λουί Παστέρ.

«Αυτή είναι η πιο συναρπαστική ημέρα της ζωής μου, είμαι πολύ χαρούμενος που μοιράζομαι αυτό το βραβείο με τον καθηγητή Ανρί Καγκάν», δήλωσε ο Σοάι μιλώντας τηλεφωνικά στη συνέντευξη Τύπου για το Νόμπελ, προσθέτοντας ότι είχε πάει για ψώνια, όταν έμαθε την είδηση.

Η Επιτροπή Νόμπελ εξακολουθεί να προσπαθεί να έρθει σε επαφή με τον Καγκάν για να του γνωστοποιήσει τη βράβευσή του.

Πολλά από τα μόρια που είναι ουσιώδη για τη ζωή υφίστανται σε δύο μορφές που αποτελούν αντικατοπτρισμό η μία της άλλης (εναντιομερή), όπως το δεξιό και το αριστερό χέρια. Εντούτοις οι ζωντανοί οργανισμοί χρησιμοποιούν σχεδόν αποκλειστικά μόνο τη μία εκδοχή, ένα φαινόμενο γνωστό ως «homochirality» -από την ελληνική λέξη χέρι- το οποίο προβληματίζει τους χημικούς εδώ και πάνω από έναν αιώνα.

Με το φετινό βραβείο τιμήθηκαν ανακαλύψεις που έδειξαν πώς οι χημικές αντιδράσεις μπορούν να κατευθυνθούν ώστε να ευνοούν ένα συγκεκριμένο μοριακό είδωλο, μια εργασία που υπήρξε καθοριστικής σημασίας για τους χημικούς οι οποίοι σχεδιάζουν αντιδράσεις για την παρασκευή φαρμάκων.

«Η αριστερόστροφη εκδοχή του φαρμάκου μπορεί να έχει ένα αποτέλεσμα και η δεξιόστροφη εκδοχή του μπορεί να έχει ένα άλλο αποτέλεσμα, και στη συνέχεια χρειαζόμαστε μεθόδους για την επιλεκτική παρασκευή τους», δήλωσε ο Πίτερ Σομφάι, μέλος της Επιτροπής του Νόμπελ Χημείας.

«Τα ευρήματα των φετινών νικητών του βραβείου είναι σημαντικά για την ανάπτυξη τέτοιων μεθόδων. Προσέφεραν ισχυρά εργαλεία γι' αυτό», πρόσθεσε.

Ο πρώτος κρίκος στην αλυσίδα που οδήγησε στην επίλυση του προβλήματος ήταν η δουλειά του Παστέρ, ο οποίος πέθανε πριν απονεμηθούν τα πρώτα βραβεία Νόμπελ.

Είχε εξετάσει το τρυγικό οξύ, σημαντικό στην οινοπαραγωγή, και επισημάνει ότι βακτήρια προκαλούν ζύμωση μόνο στη μία από τις δύο μορφές του τρυγικού οξέος - αυτή που υπάρχει με φυσικό τρόπο στα σταφύλια. Με την άλλη δεν υπάρχει ζύμωση. Αυτό απέδειξε ότι μερικές ουσίες υφίστανται σε δύο μορφές που έχουν διαφορετικές ιδιότητες, μερικές φορές πολύ βλαβερές για την υγεία.

Το πώς μπορεί να δημιουργηθεί η σωστή μορφή μιας χειρόμορφης ουσίας ήταν ένα πρόβλημα που δεν είχε επιλυθεί μέχρι που οι Καγκάν και Σοάι μπόρεσαν να παραγάγουν ασύμμετρες αντιδράσεις δημιουργώντας πλεόνασμα της μιας μορφής.

Η σημασία της δουλειάς τους γίνεται φανερή στην περίπτωση του σκανδάλου της θαλιδομίδης στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν χιλιάδες παιδιά γεννήθηκαν με δυσμορφίες που οφείλονταν σε ένα ηρεμιστικό, τη θαλιδομίδη.

Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τι είχε συμβεί, συνειδητοποίησαν πως τη βλάβη προκαλούσε το εναντιομερές της δραστικής ουσίας.

Το περσινό Νόμπελ Χημείας είχε απονεμηθεί σε τρεις επιστήμονες για την ανάπτυξη νέων μοριακών δομών που μπορούν να παγιδεύουν μεγάλες ποσότητες αερίων, δημιουργώντας προοπτικές τόσο για την αφαίρεση αερίων του θερμοκηπίου από την ατμόσφαιρα όσο και για τη συλλογή υγρασίας από ερημικά περιβάλλοντα, σύμφωνα με το Associated Press.

Η φετινή εβδομάδα των απονομών ξεκίνησε τη Δευτέρα με το Νόμπελ Ιατρικής, το οποίο απονεμήθηκε σε τρεις επιστήμονες για εργασία που οδήγησε στην ανάπτυξη εργαλείου που χρησιμοποιεί το φως για τη μελέτη της λειτουργίας του εγκεφάλου. Την Τρίτη ανακοινώθηκε το Νόμπελ Φυσικής για έρευνα που συνέβαλε στην κατανόηση μιας σπάνιας κατηγορίας νετρίνων, μεταδίδει το Associated Press.

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας θα ανακοινωθεί την Πέμπτη, ενώ την Παρασκευή θα απονεμηθεί το Νόμπελ Ειρήνης. Η αυλαία των φετινών βραβείων θα πέσει τη Δευτέρα με την ανακοίνωση του Βραβείου Οικονομικών Επιστημών στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ.

Το χρηματικό έπαθλο ανέρχεται φέτος στα 12 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες, περίπου 1,2 εκατομμύρια δολάρια, ανεξαρτήτως του αν το βραβείο απονέμεται σε ένα άτομο, ομάδα βραβευθέντων ή οργανισμό, σύμφωνα με το Associated Press.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.