Τα τελευταία χρόνια, λόγω της κλιματικής αλλαγής, τα καιρικά φαινόμενα εκδηλώνονται όλο και πιο ακραία, με αποτέλεσμα τη δημιουργία κρίσεων, κρίσεων με μεγαλύτερη συχνότητα σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια. Σε αυτές ανήκουν και οι πλημμύρες, μετά από μεγάλης έντασης βροχοπτώσεις. Είτε ποτάμιες αιφνίδιες πλημμύρες (flash floods), οι οποίες ιστορικά έχουν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις, είτε αστικές. Καταστροφές στην Κύπρο ήδη άρχισαν να παρουσιάζονται και σε καλοκαιρινούς μήνες, όπως η πρόσφατη καταιγίδα της 29ης Αυγούστου, που είχε ως αποτέλεσμα η Πυροσβεστική να δεχθεί μεγάλο αριθμό κλήσεων για αντιμετώπιση περιστατικών, κυρίως στην επαρχία Λευκωσίας. Για τη συνέχεια οι προβλέψεις δίνουν χώρο σε ενίσχυση των βροχοπτώσεων και των ακραίων καταιγίδων στην Ευρώπη, καθώς το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται ότι θα είναι «το πιο έντονο» που έχει παρατηρηθεί εδώ και πάνω από έναν αιώνα, χωρίς να αποκλείεται και ο επηρεασμός της Κύπρου.
Κύπρος: Πού μπορεί να χτυπήσει η επόμενη πλημμύρα - 43 περιοχές κινδυνεύουν να «βουλιάξουν» [χάρτες]
Οι περιοχές αφορούν κυρίως κινδύνους από ποτάμιες αιφνίδιες πλημμύρες (flash floods), λόγω του μικρού μεγέθους των λεκανών απορροής, της απότομης κλίσης του εδάφους, της χαμηλής βλάστησης, της μεγάλης έντασης βροχόπτωσης και του μικρού χρόνου συγκέντρωσης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αναγνωρίζοντας την ανάγκη ύπαρξης ενός ενιαίου νομοθετικού πλαισίου για τη διαχείριση του πλημμυρικού κινδύνου, προχώρησε στην υιοθέτηση της Οδηγίας 2007/60/ΕΚ, η οποία καθορίζει τις διαδικασίες αξιολόγησης και διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας.
Στην Κύπρο, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων έχει τα τελευταία χρόνια αναπτύξει και εφαρμόσει το σχετικό πλαίσιο για την αξιολόγηση και αντιμετώπιση των κινδύνων πλημμύρας, με σκοπό τον περιορισμό των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν τα πλημμυρικά φαινόμενα στην ανθρώπινη ζωή και υγεία, στο περιβάλλον, στην πολιτιστική κληρονομιά και τις οικονομικές δραστηριότητες.
H εφαρμογή της Οδηγίας 2007/60/ΕΚ περιλαμβάνει τρία κύρια στάδια:
(α) Διεξαγωγή Προκαταρκτικής Αξιολόγησης Κινδύνου Πλημμύρας (ΠΑΚΠ) για κάθε Περιοχή Λεκάνης Απορροής Ποταμού (ΠΛΑΠ). Βάσει της ΠΑΚΠ προσδιορίζονται οι περιοχές για τις οποίες συμπεραίνεται ότι υπάρχουν δυνητικοί σοβαροί κίνδυνοι πλημμύρας ή είναι πιθανόν να προκύψουν στο μέλλον.
β) Κατάρτιση Χαρτών Επικινδυνότητας Πλημμύρας και Χαρτών Κινδύνων Πλημμύρας σε επίπεδο ΠΛΑΠ για τις ανωτέρω περιοχές, σύμφωνα με το άρθρο 6 της Οδηγίας. Στους χάρτες αυτούς παρουσιάζονται οι δυνητικές αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία, στο περιβάλλον, στην πολιτιστική κληρονομιά και στην οικονομική δραστηριότητα, που συνδέονται με διαφορετικά σενάρια πλημμύρας.
γ) Κατάρτιση Σχεδίων Διαχείρισης των Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ) συντονισμένων σε επίπεδο ΠΛΑΠ για τις περιοχές που υπάρχουν δυνητικοί σοβαροί κίνδυνοι πλημμύρας ή είναι πιθανό να προκύψουν στο μέλλον.
Στο πιο πάνω πλαίσιο, το ΤΑΥ προχώρησε στον εντοπισμό περιοχών που παρουσιάζουν αυξημένη ευπάθεια σε πλημμυρικά φαινόμενα. Αρχικά καθορίστηκαν 19 Περιοχές Δυνητικού Σημαντικού Κινδύνου Πλημμύρας (ΠΔΣΚΠ), ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο προστέθηκαν ακόμη 19, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός τους να ανέρθει στις 38. Αυτόν τον μήνα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Υδρολογίας του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, έχουν αναγνωρίσει ακόμη 5 περιοχές, φτάνοντας στις 43.
Σύμφωνα με το δεύτερο Σχέδιο Διαχείρισης των Κινδύνων Πλημμύρας, για την εξαετία 2022-2027, οι περιοχές κατανέμονται σχετικά ομοιόμορφα σε όλα τα αστικά κέντρα της Κύπρου και δεν περιλαμβάνουν ορεινές περιοχές. Αφορούν κυρίως κινδύνους από ποτάμιες αιφνίδιες πλημμύρες (flash floods), λόγω του μικρού μεγέθους των λεκανών απορροής, της απότομης κλίσης του εδάφους, της χαμηλής βλάστησης, της μεγάλης έντασης βροχόπτωσης και του μικρού χρόνου συγκέντρωσης.
Περιοχές Δυνητικού Σημαντικού Κινδύνου Πλημμύρας, με ονόματα ποταμών:
1) Από το Πολιτικό μέχρι και Δήμο Λευκωσίας, Πεδιαίος
2) Έγκωμη, Άγιος Δομέτιος, Κλήμος
3) Κοκκινοτριμιθιά, παραπόταμος Μερίκα
4) Στρόβολος και βιομηχανική περιοχή των Λατσιών, Καλόγερος
5) Παλιομέτοχο και Άγιοι Τριμιθιάς, Μερίκας και παραπόταμοι Κούτης και Κατούρης
6) Βιομηχανική Περιοχή Δαλιού, Αλμυρός – Άλυκος
7) Παραλίμνι, ποταμός εισροής και Λίμνη Παραλιμνίου
8) Νήσου, Πέρα Χωριό και Δάλι, Γιαλιάς
9) Ορμήδεια, ποταμός Ορμήδειας
10) Αραδίππου – Λιβάδια, Αρχάγγελος – Καμίτσης και παραπόταμος
11) Καμάρες Λάρνακας, ποταμός Καμάρων
12) Μεσόγη, Πάφος, Χλώρακα, Κοσιηνάς
13) Πόλη της Πάφου, Λιμνάρκα
14) Γερμασόγεια, ποταμός της Γερμασόγειας
15) Μέσα Γειτονιά, Αγ. Αθανάσιος και ανατολική περιοχή Λεμεσού, ποταμός Βαθιάς και παραπόταμος Βαθιά
16) Πολεμίδια, Λεμεσός (4 Αγ. Αντώνιος και Καρνάγιο), Νέα και παλιά κοίτη ποταμού Γαρύλλη
17) Ύψωνας, Αργάκι του Μαρκέτου
18) Αστρομερίτης, Κομήτης
19) Πόλη της Πάφου, Αργάκι του Βασιλικού στην Πάφο
20) Κοινότητα Μαρί, εκβολή ποταμού Βασιλικού
21) Κοινότητα Καλαβασού, Βασιλικός Ποταμός στην Καλαβασό
22) Κοινότητα Καλαβασού, ποταμός της Ασγάτας
23) Άγιος Θεόδωρος, Πεντάσχοινος Ποταμός
24) Κοινότητα Τρούλλων, ανώνυμο υδατόρεμα στους Τρούλλους
25) Δημοτικό Διαμέρισμα Λιβαδιών, ανώνυμο υδατόρεμα στα Λιβάδια
26) Δήμος Λάρνακας, αστική περιοχή πλημμύρας Λάρνακας
27) Κοκκινοτριμιθιά, ανώνυμο υδατόρεμα στην Κοκκινοτριμιθιά 1
28) Κοκκινοτριμιθιά, ανώνυμο υδατόρεμα στην Κοκκινοτριμιθιά 2
29) Δημοτικά Διαμερίσματα Λατσιών, Γερίου και Αγλαντζιάς, ποταμοί Βυζακωτός και Καλόγερος
30) Δημοτικό Διαμέρισμα Λατσιών, Βαθύς, παραπόταμος Καλόγερου
31) Δημοτικό Διαμέρισμα Λακατάμιας, Ποταμός Καλόγερος - Λακατάμια
32) Δήμος Λευκωσίας, ποταμός Κατέβας
33) Δήμος Λευκωσίας, ποταμός Κοτσίρκας
34) Δήμος Στροβόλου και Δημοτικό Διαμέρισμα Λακατάμιας, Παραπόταμος Πεδιαίου
35) Κοινότητες Πάνω και Κάτω Δευτεράς, Παραπόταμος Πεδιαίου στη Δευτερά
37) Δήμος Λεμεσού, ποταμός Αγίας Φύλας
38) Δημοτικά Διαμερίσματα Ύψωνα και Κάτω Πολεμιδιών, αργάκι στα Κάτω Πολεμίδια.
Φέτος τον Οκτώβριο το ΤΑΥ έχει αναγνωρίσει ακόμη πέντε περιοχές, φτάνοντας στις 43. Δεν έχουν δημοσιεύσει ακόμα επίσημα τον νέο επικαιροποιημένο κατάλογο, καθώς εκκρεμεί η ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», τέσσερις νέες περιοχές βρίσκονται στην επαρχία Λάρνακας και μία στην επαρχία Λεμεσού.
Αρχείο ιστορικών πλημμυρών
Το ΤΑΥ στο πλαίσιο δύο Προκαταρκτικών Αξιολόγησης των Κινδύνων Πλημμύρας (ΠΑΚΠ), το 2011 και το 2020, κατάρτισε αρχείο ιστορικών πλημμυρών με όλα τα σημαντικά πλημμυρικά γεγονότα (588 επεισόδια) που καλύπτουν την περίοδο από το 1859 μέχρι το 2018, όπως έχουν καταγραφεί είτε από τοπικές εφημερίδες είτε από το Τμήμα Μετεωρολογίας, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων και άλλες πηγές.
Από αυτό το αρχείο προκύπτει ότι για την Κύπρο παράκτιες πλημμύρες και πλημμύρες από υπόγεια νερά δεν είναι σημαντικές. Οι σημαντικότερες πλημμύρες αφορούν είτε αστικές πλημμύρες είτε ποτάμιες αιφνίδιες πλημμύρες (flash floods). Με βάση τα ιστορικά στοιχεία οι αστικές πλημμύρες, αν και συχνότερες από τις αιφνίδιες ποτάμιες πλημμύρες, έχουν μικρότερες συνέπειες. Οι αυξημένες επιπτώσεις από τις πλημμύρες ταχείας απόκρισης οφείλονται στις υψηλές ταχύτητες ροής, την απότομη άνοδο της πλημμυρικής στάθμης και τα μικρά χρονικά περιθώρια αντίδρασης τόσο σε ατομικό όσο και σε επίπεδο πολιτικής προστασίας.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
