Κάτω από το μικροσκόπιο της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής τίθεται σήμερα το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο που διέπει την αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας από το κράτος. Όπως διαπιστώθηκε στην πράξη, η κείμενη νομοθεσία παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες και κενά, με αποτέλεσμα διαδικασίες αποζημίωσης και εγγραφής ακινήτων να παραμένουν σε εκκρεμότητα για χρόνια.
Τέλος στην αναμονή ετών για απαλλοτριώσεις - Τι συζητά σήμερα η Βουλή
Η ταχύτερη καταβολή των αποζημιώσεων είναι η σημαντικότερη αλλαγή που επιφέρει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΣ. Με την παρέλευση 12 μηνών από την απαλλοτρίωση, οι ιδιοκτήτες που δεν θα έχουν αποζημιωθεί θα μπορούν να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη για τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσης. Σήμερα εκκρεμούν παγκύπρια 946 απαλλοτριώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αποζημιώσεις ύψους €163,2 εκατ.
Η σημαντικότερη αλλαγή για τους πολίτες αφορά την επιτάχυνση της διαδικασίας καταβολής των αποζημιώσεων. Με την παρέλευση 12 μηνών από την απαλλοτρίωση, οι ιδιοκτήτες που δεν θα έχουν αποζημιωθεί θα μπορούν να προσφεύγουν στο δικαστήριο για τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσης. Παράλληλα, το κράτος θα αποκτήσει τη δυνατότητα να καταθέτει την αποζημίωση στο Γενικό Λογιστήριο, ανεξαρτήτως ύψους, στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης αρνείται να την εισπράξει λόγω διαφωνίας, είτε με την απαλλοτρίωση είτε με το ποσό της αποζημίωσης. Με τον τρόπο αυτό θα διευκολύνεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας και η εγγραφή του ακινήτου στο όνομα της απαλλοτριούσας αρχής, ώστε να μπορεί να προχωρήσει χωρίς πρόσθετες καθυστερήσεις η υλοποίηση του δημόσιου έργου για το οποίο έγινε η απαλλοτρίωση.
Η αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας πραγματοποιείται για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, όπως η κατασκευή οδικών έργων και η ανέγερση δημόσιων κτηρίων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, βασική επιδίωξη είναι η μετάβαση από ένα σύστημα στο οποίο οι διαδικασίες αποζημίωσης και εγγραφής ακινήτων μπορούσαν να παραμένουν σε εκκρεμότητα για πολλά χρόνια, σε ένα νομοθετικό πλαίσιο με σαφείς προθεσμίες και ταχύτερη διεκπεραίωση.
Πολλά τα προβλήματα
Η ανάγκη εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας προκύπτει από τις αδυναμίες που έχουν εντοπιστεί στην εφαρμογή της. Τα κυριότερα προβλήματα συνοψίζονται στα εξής:
Μακροχρόνιες εκκρεμότητες: Υποθέσεις απαλλοτριώσεων παραμένουν σε εκκρεμότητα για πολλά χρόνια, καθώς δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου οι ιδιοκτήτες μπορούν να προσφύγουν στο δικαστήριο για τον καθορισμό της αποζημίωσης.
Καθυστερήσεις στην εγγραφή ακινήτων: Η μη ολοκλήρωση της διαδικασίας αποζημίωσης συνεπάγεται καθυστέρηση και στην εγγραφή των ακινήτων στο όνομα των απαλλοτριουσών αρχών.
Δικαστικές διαφορές: Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι απαλλοτριούσες αρχές εξακολουθούν να κατέχουν ακίνητα χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η νόμιμη διαδικασία, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να καταχωρίζουν αγωγές για παράνομη επέμβαση.
Περιορισμοί στην κατάθεση αποζημιώσεων: Δεν παρέχεται επαρκής δυνατότητα κατάθεσης του ποσού της αποζημίωσης, ανεξαρτήτως ύψους, ώστε να ολοκληρώνεται απρόσκοπτα η διαδικασία εγγραφής του ακινήτου.
Χρονοβόρες διαδικασίες: Όταν ο ιδιοκτήτης αρνείται να εισπράξει την αποζημίωση, απαιτείται η εξασφάλιση οδηγιών από το δικαστήριο για την κατάθεση του ποσού, γεγονός που προκαλεί πρόσθετες καθυστερήσεις.
Ασάφειες στις συμφωνίες: Δεν αποσαφηνίζεται επαρκώς το καθεστώς φόρων και τελών σε περιπτώσεις ιδιωτικής συμφωνίας μεταξύ του κράτους και του ιδιοκτήτη για την απόκτηση ακινήτου.
Ελλιπής ενημέρωση: Κρίνεται αναγκαία η πληρέστερη ενημέρωση των επηρεαζόμενων ιδιοκτητών καθώς και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων ηλεκτρονικής επικοινωνίας.
Οι επτά βασικές αλλαγές
Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών προωθούνται οι ακόλουθες αλλαγές στην υφιστάμενη νομοθεσία:
1 Καθορισμός χρονικού πλαισίου για τις αποζημιώσεις. Θεσπίζεται προθεσμία 12 μηνών, εντός της οποίας ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να αποταθεί στο δικαστήριο για τον καθορισμό του ποσού της αποζημίωσης. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας, εφόσον δεν έχει κινηθεί η σχετική διαδικασία, το ποσό θα θεωρείται συμφωνηθέν. Η ρύθμιση αποσκοπεί στον περιορισμό των υποθέσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα για αόριστο χρονικό διάστημα.
2 Ταχύτερη καταβολή των αποζημιώσεων. Προωθείται η δυνατότητα ταχύτερης καταβολής ή κατάθεσης της αποζημίωσης στον Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας, εντός καθορισμένου χρονικού πλαισίου. Η δυνατότητα κατάθεσης θα παρέχεται ανεξαρτήτως του ύψους της αποζημίωσης, ώστε να μην παρεμποδίζεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ιδιοκτήτης αρνείται να εισπράξει το ποσό. Μετά την καταβολή ή την κατάθεση της αποζημίωσης, θα ακολουθεί η εγγραφή του απαλλοτριωθέντος ακινήτου στο όνομα της Δημοκρατίας ή της αρμόδιας απαλλοτριούσας αρχής.
3 Αποσαφήνιση του φορολογικού καθεστώτος στις συμφωνίες. Διευκρινίζεται στο νομοσχέδιο ότι, σε περιπτώσεις ιδιωτικής συμφωνίας μεταξύ του κράτους και του ιδιοκτήτη για την απόκτηση ακινήτου, δεν θα καταβάλλονται φόροι, τέλη κ.λπ.
4 Δυνατότητα διατήρησης του ακινήτου. Παρέχεται στην απαλλοτριούσα αρχή η δυνατότητα να διατηρήσει το ακίνητο αντί να προχωρήσει σε δημόσιο πλειστηριασμό, εφόσον έχει επιτευχθεί ο σκοπός για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η απαλλοτρίωση.
5 Ενίσχυση της ενημέρωσης και της ηλεκτρονικής επικοινωνίας με τους πολίτες. Προβλέπεται πληρέστερη ενημέρωση των ιδιοκτητών για τα ακίνητα που επηρεάζονται από διαδικασίες απαλλοτρίωσης. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής επικοινωνίας, ενώ προβλέπεται και η ανάρτηση σχετικών πληροφοριών στις ιστοσελίδες των απαλλοτριουσών αρχών. Οι ρυθμίσεις αναμένεται να διευκολύνουν την ενημέρωση των πολιτών, συμβάλλοντας παράλληλα στον περιορισμό των αμφισβητήσεων και των δικαστικών διαφορών.
6 Συμπερίληψη των Κοινοτικών Συμβουλίων στις απαλλοτριούσες αρχές. Στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας εντάσσονται πλέον και τα Κοινοτικά Συμβούλια, διευρύνοντας τον κύκλο των αρχών που μπορούν να προχωρούν σε απαλλοτριώσεις.
7 Διεύρυνση του σκοπού απαλλοτρίωσης για αρχαιολογικούς σκοπούς. Διευκρινίζεται και διευρύνεται η περιγραφή του σκοπού της απαλλοτρίωσης για αρχαιολογικούς σκοπούς, ώστε να αποσαφηνίζεται το σχετικό πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας.
Τα οφέλη
Η ψήφιση του νομοσχεδίου αναμένεται να επιφέρει οφέλη τόσο για τους ιδιοκτήτες ακινήτων όσο και για το κράτος και τις αρμόδιες αρχές.
Ειδικότερα, για τους ιδιοκτήτες προβλέπονται τα εξής: ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών αποζημίωσης, περιορισμός των μακροχρόνιων εκκρεμοτήτων, πληρέστερη ενημέρωση για την απαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία τους, δυνατότητα ηλεκτρονικής επικοινωνίας με τις αρμόδιες αρχές, καθώς και περιορισμός των αμφισβητήσεων και των δικαστικών διαφορών.
Για το κράτος και τις απαλλοτριούσες αρχές, τα αναμενόμενα οφέλη περιλαμβάνουν τη μείωση του κόστους καταβολής τόκων επί των αποζημιώσεων, τον περιορισμό του διοικητικού κόστους που συνεπάγονται οι καθυστερήσεις στην εγγραφή των ακινήτων, την ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των απαλλοτριώσεων, την έγκαιρη αξιοποίηση και ανάπτυξη των απαλλοτριωμένων ακινήτων, καθώς και την ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
«Αντιμετωπίζουμε τις αδυναμίες»
Σχολιάζοντας στον «Π» την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή, ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Με την προτεινόμενη τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις προχωρούμε στον εκσυγχρονισμό ενός σημαντικού θεσμικού πλαισίου, αντιμετωπίζοντας χρόνιες αδυναμίες που προκαλούσαν καθυστερήσεις, διοικητικές εκκρεμότητες και δικαστικές διαφορές. Στόχος μας είναι η διαμόρφωση ενός πιο σύγχρονου, αποτελεσματικού και διαφανούς πλαισίου, που θα διευκολύνει το έργο των αρμόδιων αρχών και θα επιταχύνει την υλοποίηση έργων και αναπτυξιακών παρεμβάσεων, διασφαλίζοντας, πρωτίστως, τον σεβασμό στα δικαιώματα των ιδιοκτητών και την έγκαιρη και δίκαιη καταβολή των αποζημιώσεών τους».
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.







