Ο Μαλτέζος επιχειρηματίας Γιόργκεν Φένεχ, 44 ετών, απαλλάχθηκε την Τετάρτη από τις κατηγορίες ότι διέταξε τη δολοφονία της δημοσιογράφου, μια απόφαση που αναζωπυρώνει πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις σχεδόν εννέα χρόνια μετά τον θάνατό της. Σύμφωνα με το Reuters, οι ένορκοι τον αθώωσαν με ψήφους 8 έναντι 1 τόσο για τη συμμετοχή στη δολοφονία όσο και για την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης.
Η βρετανική Guardian ανέφερε ότι η διαδικασία διήρκεσε 55 ημέρες, αποτελώντας τη μακροβιότερη δίκη για ανθρωποκτονία στην ιστορία της Μάλτας. Η ετυμηγορία ανακοινώθηκε το βράδυ της Τετάρτης, στις 7:30 μ.μ.
Ετυμηγορία μετά από εννέα χρόνια
Η Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίτσια, γνωστή για τις αποκαλύψεις της σε υποθέσεις διαφθοράς, ήταν 53 ετών όταν δολοφονήθηκε τον Οκτώβριο του 2017. Έχασε τη ζωή της από έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου έξω από το σπίτι της στην περιοχή Μπιντνίγια. Ο εκρηκτικός μηχανισμός είχε τοποθετηθεί κάτω από το κάθισμα του οδηγού και πυροδοτήθηκε εξ αποστάσεως από σκάφος που βρισκόταν ανοιχτά της ακτής.
Η δολοφονία προκάλεσε πολυετή έρευνα και σειρά διώξεων. Σύμφωνα με το Reuters, τρία άτομα έχουν ήδη καταδικαστεί ως φυσικοί αυτουργοί της εκτέλεσης, ενώ άλλα δύο κρίθηκαν ένοχα για την προμήθεια της βόμβας και εκτίουν πολυετείς ποινές φυλάκισης.
Ο Φένεχ συνελήφθη τον Νοέμβριο του 2019, ενώ επιχειρούσε να εγκαταλείψει τη Μάλτα με το γιοτ του. Οι εισαγγελικές αρχές υποστήριξαν ότι κατέβαλε 150.000 ευρώ μέσω του μεσάζοντα Μέλβιν Θεούμα για τη δολοφονία της δημοσιογράφου.
Οργή από την οικογένεια και οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου
Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την οικογένεια της Καρουάνα Γκαλίτσια.
Ο γιος της, Μάθιου Καρουάνα Γκαλίτσια, χαρακτήρισε την απόφαση «τρομερή» σε ανάρτησή του στο Facebook, κατηγορώντας τους ενόρκους ότι «αποποιήθηκαν την ευθύνη τους», σύμφωνα με την Guardian.
Η αδελφή της, Κορίν Βέλα, δήλωσε έξω από το δικαστήριο ότι η ετυμηγορία «στέλνει το μήνυμα πως οι δημοσιογράφοι μπορούν να δολοφονούνται ατιμώρητα». Την ίδια ώρα, ο Φένεχ αποχωρούσε από το δικαστήριο εν μέσω συνθημάτων που τον αποκαλούσαν «μαφιόζο».
Η διεθνής οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (Reporters Without Borders) δήλωσε ότι είναι «πέρα από κάθε όριο αγανακτισμένη» με την αθωωτική απόφαση.
Πολιτικές προεκτάσεις στη Μάλτα
Η κυβέρνηση της Μάλτας, υπό τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Αμπέλα, απέφυγε να σχολιάσει ευθέως την ετυμηγορία, καλώντας ωστόσο σε «σύνεση στις δημόσιες τοποθετήσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά παρά όφελος».
Το αντιπολιτευόμενο Εθνικιστικό Κόμμα πραγματοποίησε σιωπηρή διαμαρτυρία έξω από το γραφείο του πρωθυπουργού. Ο ηγέτης του κόμματος, Άλεξ Μποργκ, ζήτησε την έκτακτη επανασύγκληση της Βουλής, παρά τη θερινή διακοπή των εργασιών της.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, πρώην πολιτικός της Μάλτας, έγραψε σε ανάρτησή της ότι θα συνεχίσει «τον αγώνα για δικαιοσύνη».
«Η υπόσχεση αυτή ισχύει και σήμερα. Δεν θα εγκαταλείψουμε και δεν θα υποχωρήσουμε», ανέφερε.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, η υπεράσπιση του Φένεχ υποστήριξε ότι πίσω από το σχέδιο δολοφονίας βρισκόταν ο Κιθ Σέμπρι, πρώην προσωπάρχης του τότε πρωθυπουργού Τζόζεφ Μουσκάτ, ισχυρισμό που ο ίδιος απορρίπτει κατηγορηματικά.
Η αστυνομία κατέθεσε στο δικαστήριο ότι ο Σέμπρι ουδέποτε θεωρήθηκε ύποπτος. Ο Μουσκάτ, ο οποίος δεν συνδέθηκε ποτέ με τη δολοφονία, παραιτήθηκε τον Ιανουάριο του 2020 εν μέσω της πολιτικής κρίσης που ακολούθησε τις αποκαλύψεις γύρω από την υπόθεση.
Η δικαστής Έντουινα Γκρίμα, που προήδρευσε της δίκης, διέταξε να διαβιβαστούν στοιχεία στον αρχηγό της αστυνομίας, προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσο άλλα πρόσωπα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν ποινική δίωξη.
Ο ευρύτερος αγώνας για την ελευθερία του Τύπου
Η δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίτσια οδήγησε στη δημιουργία του Daphne Project, μιας διακρατικής συνεργασίας δημοσιογράφων από πολλές ευρωπαϊκές χώρες που συνέχισαν τις έρευνες που είχε αφήσει πίσω της.
Η δημόσια έρευνα που ολοκληρώθηκε το 2021 για τις συνθήκες της δολοφονίας της εισηγήθηκε τη θέσπιση πανευρωπαϊκής νομοθεσίας για την προστασία των δημοσιογράφων από τις λεγόμενες στρατηγικές αγωγές κατά της δημόσιας συμμετοχής (SLAPPs), οι οποίες χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα για τη φίμωση δημοσιογράφων και πληροφοριοδοτών.
Τη στιγμή του θανάτου της, η Καρουάνα Γκαλίτσια αντιμετώπιζε 47 τέτοιες αγωγές. Παρότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εγκρίνει σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, καμία χώρα μέλος της ΕΕ δεν την έχει ακόμη εφαρμόσει πλήρως.
Η Guardian σημειώνει επίσης ότι η πρόσφατη αποτυχημένη απόπειρα βομβιστικής επίθεσης εναντίον του Ιταλού ερευνητικού δημοσιογράφου Σιγκφρίντο Ρανούτσι, κοντά στην επέτειο των οκτώ ετών από τη δολοφονία της Καρουάνα Γκαλίτσια, έχει εντείνει τις ανησυχίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την παρενόχληση και τον εκφοβισμό δημοσιογράφων στην Ευρώπη.
Πηγές: Reuters, The Guardian
