Σειρά ενδογενών και εξωτερικών κινδύνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα δημόσια οικονομικά και την πορεία της κυπριακής οικονομίας καταγράφει η Έκθεση Δημοσιονομικών Κινδύνων του Υπουργείου Οικονομικών η οποία συνοδεύει τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027.
Στους ενδογενείς κινδύνους, το Υπουργείο Οικονομικών εντάσσει μεταξύ άλλων τις επιπτώσεις από το αδιέξοδο στο έργο του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό, τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες του κράτους λόγω της μεταβλητότητας στις τιμές της ενέργειας, τα δάνεια που παραχωρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια μέσω διαφόρων δημόσιων οργανισμών και άλλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών σε φυσικά πρόσωπα και καθίστανται μη εξυπηρετούμενα, καθώς και το ενδεχόμενο δημοσιονομικό κόστος από τη μη επίτευξη των εθνικών κλιματικών στόχων.
Για το Βασιλικό, οι κίνδυνοι αναδύονται από την παραχώρηση κρατικής εγγύησης σε δάνεια, τη μη ρευστοποίηση των εγγυήσεων από την Κοινοπραξία που είχε αναλάβει το έργο και την έκβαση της Διεθνούς Διαιτησίας που διεξάγεται στην Αγγλία.
Όσον αφορά τους κλιματικούς στόχους, επισημαίνεται ότι τυχόν απόκλιση από τους στόχους του Κανονισμού σχετικά με τις δεσμευτικές ετήσιες μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα κράτη μέλη από το 2021 έως το 2030 και του τροποποιητικού Κανονισμού (ΕΕ) 2023/857, ενδέχεται να επιφέρει δημοσιονομικό κόστος, λόγω της ενδεχόμενης ανάγκης αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών CΟ2 από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το κόστος να κυμαίνεται αναλόγως της απόκλισης της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους στόχους.
Παράλληλα, στους κινδύνους από το εσωτερικό περιβάλλον περιλαμβάνονται οι πιθανές ενεργοποιήσεις κρατικών εγγυήσεων, οι επιβαρύνσεις από υψηλότερα επιτόκια με επιπτώσεις στην κατανάλωση, στις επενδύσεις καθώς και στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, οι εκκρεμούσες δικαστικές υποθέσεις, τα ελλείμματα συνταξιοδοτικών ταμείων, οι αρνητικές οικονομικές επιδόσεις των Κρατικών Οργανισμών, των Κρατικών Επιχειρήσεων, των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των συμβάσεων που έχουν γίνει στα πλαίσια Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα καθώς και οι ανάγκες χρηματοδότησης του ΟΚΥπΥ.
Κίνδυνοι ακόμη προέρχονται από ενδεχόμενη επιβολή προστίμων λόγω μη συμμόρφωσης, μερικώς ή πλήρως, με το Κοινοτικό Κεκτημένο αλλά και από άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στην οικονομία από τη νόσο του αφθώδους πυρετού.
Εξωτερικοί κίνδυνοι
Όσον αφορά τους εξωτερικούς κινδύνους, η έκθεση επισημαίνει ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, με πιθανές επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας, στον τουρισμό, στο εμπόριο και στη βιομηχανία περιλαμβανομένου και του κινδύνου ενδεχόμενης αύξησης στη ροή μεταναστών, με πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στις πληθωριστικές πιέσεις που συνδέονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, στη νέα δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, στην πιθανή αύξηση της συνεισφοράς της Κύπρου στον προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς και στις δημοσιονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής όπως φυσικές καταστροφές, ανάγκη για αποζημιώσεις στον πρωτογενή τομέα και επενδύσεις σε υποδομές και έργα πρόληψης και ετοιμότητας.
Εξωγενή κίνδυνο αποτελούν, ακόμη, και αρνητικές εξελίξεις στις οικονομίες άλλων χωρών με επιπτώσεις σε βασικούς παραγωγικούς τομείς της κυπριακής οικονομίας που θα οδηγήσουν σε χαμηλότερο (από τον προβλεπόμενο) ρυθμό ανάπτυξης και σε επιδείνωση των δημοσιονομικών δεικτών (π.χ. δημοσιονομικό ισοζύγιο, δημόσιο χρέος, ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών) καθώς και του επιπέδου ανεργίας.
