ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΑΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ
Οι βουλευτικές εκλογές τελείωσαν και από σήμερα υπάρχει ένας νέος κοινοβουλευτικός χάρτης μπροστά μας. Στη νέα Βουλή θα συμμετέχουν συνολικά έξι κόμματα. Ο ΔΗΣΥ με 17 έδρες, το ΑΚΕΛ με 15, το ΕΛΑΜ με 8, το ΔΗΚΟ επίσης με 8, και από τέσσερις έδρες θα έχουν τα νεοεισερχόμενα ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία, με το ενδιαφέρον να στρέφεται τώρα προς την προεδρία της Βουλής. Σε ποιο κόμμα θα πάει δηλαδή και ποιο πρόσωπο θα αναλάβει το δεύτερο πολιτειακό αξίωμα του κράτους. Αυτή τη φορά όμως η μάχη για την προεδρία της νέας Βουλής, θα διαφέρει κατά πολύ από κάθε προηγούμενη. Τα δυο μεγάλα κόμματα που διατήρησαν τις έδρες τους θα έχουν αναπόφευκτα πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαβουλεύσεις. Η μείωση των εδρών του ΔΗΚΟ κατά μία, η αύξηση των εδρών του ΕΛΑΜ (+4), οι 4 έδρες που πάνε στο ΑΛΜΑ και οι άλλες 4 στην Άμεση Δημοκρατία, αλλά και η αλλαγή στον τρόπο εκλογής προέδρου του Σώματος που υιοθετήθηκε πρόσφατα, αλλάζουν άρδην τα πράγματα και καθιστούν την εκλογή προέδρου της Βουλής, πραγματική σπαζοκεφαλιά.
Η αλλαγή διαδικασίας
Το πρώτο νέο δεδομένο είναι αλλαγή στον τρόπο εκλογής προέδρου της Βουλής. Μέχρι και την προηγούμενη Βουλή, δεν υπήρχε περιορισμός στις ψηφοφορίες μέχρι να επιτευχθεί η απαραίτητη πλειοψηφία ψήφων για τον νικητή (29 ψήφοι), ενώ σε κάθε γύρο ψηφοφορίας συμμετείχαν όλοι οι υποψήφιοι για το αξίωμα, εκτός αν κάποιος απέσυρε την υποψηφιότητά του. Με την αλλαγή που επήλθε, προβλέπονται δύο μάξιμουμ γύροι εκλογής, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι αν στον α’ γύρο δεν εξασφαλίσει κάποιος την απαραίτητη πλειοψηφία των 29 ψήφων, στον β΄γύρο συμμετέχουν μόνο οι δύο υποψήφιοι οι οποίοι εξασφαλίζουν τις περισσότερους ψήφους στην πρώτη ψηφοφορία και πρόεδρος εκλέγεται με απλή πλειοψηφία, δηλαδή αυτός/αυτή που θα εξασφαλίσει τις περισσότερες ψήφους.
Αναζήτηση συμμαχιών
Δεδομένου ότι μετά τις χθεσινές εκλογές για άλλη μια φορά κανένα κόμμα δεν εξασφάλισε την απαραίτητα πλειοψηφία εδρών για εκλογή προέδρου, το πιθανότερο είναι ότι θα πάμε σε εκλογή δύο γύρων, εκτός και αν οι παρασκηνιακές επαφές των επόμενων ημερών δημιουργήσουν νικηφόρες προϋποθέσεις συνεργασίας από τον α΄γύρο. Για να επιτευχθεί η απαραίτητη πλειοψηφία για εκλογή ΠτΒ, είτε στον α΄γύρο, είτε στον β΄γύρο θα χρειαστούν συνεργασίες και συμπράξεις κομμάτων, οι οποίες δυστυχώς δεν στήνονται συνήθως στη βάση πολιτικών συγκλήσεων και στοχεύσεων, αλλά στη βάση ενός παρασκηνιακού «παζαριού», ανταλλαγμάτων αλλά και πολιτικών «εκβιασμών».
Τη δεδομένη στιγμή δεν είναι ακόμα σαφές ποια ονόματα θα «τρέξουν» για την προεδρία της Βουλής αφού μέχρι και χθες όλα τα κόμματα φρόντισαν να κρατήσουν κλειστά τα χαρτιά τους, θέλοντας με τον τρόπο αυτό να δώσουν περιθώριο στις παρασκηνιακές επαφές οι οποίες θα αρχίσουν από σήμερα και θα συνεχιστούν έως, ίσως, και λίγο πριν εισέλθουν στην αίθουσα της Ολομέλειας τη μεθεπόμενη Πέμπτη 4 Ιουνίου, για τη διαδικασία εκλογής προέδρου του Σώματος.
Διεκδικητές και σενάρια
Ο ΔΗΣΥ με τις 17 έδρες του και το ΑΚΕΛ με 15 έδρες είναι τα δύο κόμματα που λογικά θα έχουν κάθε λόγο να υποβάλουν δικές τους υποψηφιότητες και μάλιστα με τους ηγέτες τους Αννίτα Δημητρίου και Στέφανο Στεφάνου, αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο γύρω από αυτά τα πρόσωπα, μπορεί να επιτευχθεί ευρύτερη υποστήριξη.
Η Αννίτα Δημητρίου εκτός από αρχηγός του μεγαλύτερου κοινοβουλευτικού κόμματος, έχει στα υπέρ της και την προηγούμενη, άκρως επιτυχημένη κατά γενική ομολογία θητεία της στην προεδρία της Βουλής και άρα πληροί αποδεδειγμένα τα απαραίτητα προσόντα για τη θέση, όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Θα χρειαστεί και τη στήριξη του ΔΗΚΟ (8 έδρες) αλλά και κάποιου ακόμα κόμματος. Το ΕΛΑΜ φαίνεται να προσανατολίζεται να διεκδικήσει για λογαριασμό του την προεδρία της Βουλής, τουλάχιστον στον α΄γύρο, αν και γνωρίζει ότι είναι σχεδόν αδύνατο κάποιο άλλο ή άλλα κόμματα να αποτολμήσουν να το βοηθήσουν να αναρριχηθεί, στο δεύτερο πολιτειακό αξίωμα του κράτους. Οπότε ίσως στον β΄γύρο να συζητήσει τη στήριξη του υποψηφίου του ΔΗΣΥ. Το γεγονός ωστόσο ότι ακόμα και χθες στα τηλεοπτικά πάνελ τα στελέχη του απέκλειαν κατηγορηματικά να στηρίξουν υποψηφιότητα της προέδρου του ΔΗΣΥ, δυσχεραίνει αρκετά την υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου και δεν αποκλείεται ο ΔΗΣΥ να υποχρεωθεί τελικά να κινηθεί προς άλλο πρόσωπο (πιθανότερο σε αυτή την περίπτωση εκείνο του Δημήτρη Δημητρίου), ούτως ώστε να στηθούν «γέφυρες» με το ΕΛΑΜ, ακόμα και από τον α΄γύρο.
Ούτε όμως και η στήριξη του ΔΗΚΟ προς ένα υποψήφιο του ΔΗΣΥ μπορεί να θεωρείται δεδομένη, έστω και αν αυτή τη στιγμή οι σχέσεις ανάμεσα στα δύο κόμματα είναι πολύ καλές. Το ΔΗΚΟ εκμεταλλευόμενο τα αδιέξοδα στα οποία πιθανόν να βρεθούν τα δύο μεγάλα κόμματα, αλλά και το ενδεχόμενο να πέσει στο τραπέζι υποψηφιότητα του Χρίστου Χρίστου του ΕΛΑΜ, ίσως διεκδικήσει την προεδρία της Βουλής εκείνο (είτε με τον Νικόλα Παπαδόπουλο, είτε με τη Χριστιάνα Ερωτοκρίτου), υποψηφιότητες που υπό τις περιστάσεις και υπό προϋποθέσεις μπορεί στο τέλος να υποστηριχθούν ή από τον ΔΗΣΥ ή και από το ΑΚΕΛ ή και τους δύο, ως λύση ανάγκης. Θετικό προς το ενδεχόμενο υποστήριξης του Νικόλα Παπαδόπουλου, εμφανίζεται και το ΕΛΑΜ.
Από την άλλη ισχυρή υποψηφιότητα είναι και εκείνη του Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ Στέφανου Στεφάνου, ο οποίος διαθέτει επίσης το «πακέτο» για να υπηρετήσει επιτυχώς το αξίωμα, όμως όπως και η Αννίτα Δημητρίου θα χρειαστεί και αυτός να ψηφιστεί και από άλλα κόμματα, κάτι που με τα δεδομένα της στιγμής και αν δεν μεσολαβήσουν πολλά στο 10ημερο διαβουλεύσεων που θα ακολουθήσει, δεν φαίνεται εύκολο. Δυνητικά πιο κοντά στη στήριξη του βρίσκεται το ΑΛΜΑ, αν και προεκλογικά οι σχέσεις του Κινήματος του Οδυσσέα Μιχαηλίδη με το ΑΚΕΛ «τραυματίστηκαν» σοβαρά, όμως και πάλι οι 4 έδρες του ΑΛΜΑ, δεν αρκούν επίσης για εκλογή. Με δεδομένες επίσης τις βλέψεις του Οδυσσέα Μιχαηλίδη για την Προεδρία της Δημοκρατίας, - έστω και αν μετά το χθεσινό αποτέλεσμα αυτές ψαλιδίστηκαν σημαντικά - το ΑΛΜΑ θα μπορούσε να στηρίξει μία υποψηφιότητα του Στέφανου Στεφάνου, με την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιζόταν δέσμευση υποστήριξης του Οδυσσέα στις προεδρικές, κάτι που όμως δεν φαίνεται – με τα σημερινά πάντα δεδομένα- να βρίσκεται στις προθέσεις του ΑΚΕΛ. Ως εκ τούτου, είτε το ΑΛΜΑ θα ρισκάρει τώρα μία στήριξη σε υποψηφιότητα του ΑΚΕΛ για την προεδρία της Βουλής και θα προσδοκά σε ανταπόδοση στις προεδρικές, είτε θα προχωρήσει σε δική του υποψηφιότητα, όχι όμως με τον Οδυσσέα, αλλά με την από καιρό… έτοιμη Ειρήνη Χαραλαμπίδου, πιέζοντας έτσι και το ΑΚΕΛ να τη στηρίξει, απέναντι στον οποιοδήποτε κεντροδεξιό υποψήφιο.
Παρά το γεγονός ότι το ΔΗΚΟ ανήκει στο μπλόκο της συγκυβέρνησης το οποίο το ΑΚΕΛ αντιπολιτεύεται σφόδρα, δεν αποκλείεται στο τέλος να στήσει «δίχτυα» και προς το ΔΗΚΟ, το οποίο όμως δύσκολα θα στήριζε υποψηφιότητα του ΑΚΕΛ, αλλά ευχαρίστως θα δεχόταν στήριξη δικής του υποψηφιότητας από το κόμμα της Αριστεράς.
Εντελώς αστάθμητος παράγοντας στην εκλογή προέδρου της Βουλής θα είναι η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου με τις 4 έδρες της. Η Άμεση Δημοκρατία δεν είναι ένα συγκροτημένο κόμμα, με συλλογικά όργανα και συγκεκριμένη ιδεολογικοπολιτική κατεύθυνση και έτσι ουδείς μπορεί να προβλέψει πού θα κινηθεί ή ακόμα αν οι βουλευτές της θα τηρήσουν κάποια γραμμή στην ψηφοφορία ή θα ψηφίσει ο καθένας κατά το δοκούν.
Αναπόφευκτα οι επόμενες 10 μέρες παρασκηνίου θα καθορίσουν πολλά γύρω από τον «γρίφο» της προεδρίας της Βουλής. Τα «παζάρια» που θα ακολουθήσουν θα είναι σκληρά και στο τραπέζι θα πέσουν πολλά. Και η επόμενη μέρα της Βουλής, και ο καταμερισμός των προεδριών των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, και οι σχέσεις των διαφόρων κομμάτων μεταξύ τους αλλά και με την Κυβέρνηση, αλλά και οι επόμενες προεδρικές εκλογές, αφού συνήθως οι συνεργασίες για την προεδρία της Βουλής λειτουργούν ως προάγγελος συνεργασιών στις προεδρικές και η προεδρία της Βουλής χρησιμοποιείται ως ένα ισχυρό «αντάλλαγμα» για τις προεδρικές.
