Πρόταση νόμου για την τροποποίηση του περί της Προστασίας από Παρενόχληση και Παρενοχλητική Παρακολούθηση Νόμου του 2021 κατέθεσε η βουλευτής του Δημοκρατικού Συναγερμού Φωτεινή Τσιρίδου.
Η πρόταση, που τιτλοφορείται «Ο περί της Προστασίας από Παρενόχληση και Παρενοχλητική Παρακολούθηση (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026», αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση σοβαρών μορφών παρενόχλησης μέσω του διαδικτύου, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων και άλλων μέσων τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών.
Μεταξύ άλλων, εισάγονται οι έννοιες του «μέσου τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών» και των «στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης». Στα τελευταία περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, η διεύθυνση κατοικίας, στοιχεία σχετικά με την τρέχουσα ή συνήθη τοποθεσία, προσωπικοί αριθμοί τηλεφώνου, στοιχεία του τόπου εργασίας και πληροφορίες για ανήλικα μέλη της οικογένειας, όταν η δημοσιοποίησή τους μπορεί να εκθέσει ένα πρόσωπο ή μέλος της οικογένειάς του σε πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο.
Η προτεινόμενη ρύθμιση διευκρινίζει επίσης ότι η «συμπεριφορά» μπορεί να εκδηλώνεται μέσω αποστολής, δημοσίευσης, αναδημοσίευσης ή διάδοσης περιεχομένου. Παράλληλα, στις μορφές παρενόχλησης περιλαμβάνονται η παρακολούθηση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλης ηλεκτρονικής επικοινωνίας, οι επανειλημμένες απόπειρες επικοινωνίας, η δημοσίευση αναρτήσεων για την προσωπική ζωή άλλου προσώπου και η συστηματική παρέμβαση στις διαδικτυακές αναρτήσεις ή δραστηριότητές του.
Νέα αδικήματα και ποινές
Η πρόταση εισάγει το αδίκημα της «οργανωμένης διαδικτυακής στοχοποίησης». Ποινικά υπεύθυνο θα είναι πρόσωπο που, έπειτα από προηγούμενη συνεννόηση ή άλλη συντονισμένη δράση με άλλα πρόσωπα, οργανώνει, συντονίζει, υποκινεί ή εν γνώσει του συμβάλλει ουσιωδώς, μέσω τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών, σε συμπεριφορά που συνιστά αδίκημα παρενόχλησης ή παρενοχλητικής παρακολούθησης.
Για τη στοιχειοθέτηση του αδικήματος θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι το πρόσωπο γνώριζε τόσο τον συντονισμένο χαρακτήρα της συμπεριφοράς όσο και τον σκοπό παρενόχλησης ή εκφοβισμού συγκεκριμένου φυσικού προσώπου. Η ταυτόχρονη ή διαδοχική έκφραση απόψεων από περισσότερα πρόσωπα για ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος δεν θα συνιστά από μόνη της οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση, εφόσον δεν αποδεικνύονται προηγούμενη συνεννόηση ή άλλη συντονισμένη δράση και κοινός σκοπός παρενόχλησης ή εκφοβισμού.
Η βασική ποινή προβλέπει φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή έως €30.000 ή και τις δύο ποινές. Εάν η συμπεριφορά προκαλεί φόβο για άσκηση βίας ή σοβαρή ανησυχία και αγωνία με ουσιώδη αρνητική επίδραση στις καθημερινές δραστηριότητες του θύματος, η ποινή μπορεί να ανέλθει σε φυλάκιση έως πέντε έτη ή χρηματική ποινή έως €50.000 ή και στις δύο ποινές.
Παράλληλα, δημιουργείται το αδίκημα της κακόβουλης δημοσιοποίησης στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης. Αφορά τη χωρίς δικαίωμα δημοσιοποίηση ή διάδοση τέτοιων στοιχείων μέσω μέσου τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών, με σκοπό την πρόκληση φόβου ή παρενόχλησης ή την έκθεση προσώπου ή μέλους της οικογένειάς του σε πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο.
Ως υπεράσπιση προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι η δημοσιοποίηση επιβαλλόταν από νόμο ή δικαστικό διάταγμα, έγινε κατά τη νόμιμη άσκηση δημόσιας εξουσίας, ήταν εύλογα αναγκαία για την αποτροπή ή τη διερεύνηση ποινικού αδικήματος ή πραγματοποιήθηκε για δημοσιογραφικούς σκοπούς ή στο πλαίσιο καλόπιστης συμβολής σε συζήτηση δημοσίου ενδιαφέροντος και ήταν αναγκαία και ανάλογη προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.
Και για το αδίκημα αυτό προβλέπεται φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή έως €30.000 ή και οι δύο ποινές. Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου βίας ή σοβαρής σωματικής, ψυχικής ή οικονομικής βλάβης, η ποινή μπορεί να ανέλθει σε φυλάκιση έως πέντε έτη ή χρηματική ποινή έως €50.000 ή και στις δύο ποινές.
Επιβαρυντικές περιστάσεις και προστασία της έκφρασης
Ως επιβαρυντικές περιστάσεις προτείνονται η χρήση ψευδών ή πολλαπλών λογαριασμών για την απόκρυψη της ταυτότητας του δράστη ή τη διεύρυνση της παρενόχλησης, η χρήση αυτοματοποιημένων μέσων για μαζική ή ταχεία διάδοση περιεχομένου, η συνέχιση της συμπεριφοράς μετά την έκδοση δικαστικού διατάγματος ή επίσημη προειδοποίηση αρμόδιας αρχής και η δημοσιοποίηση στοιχείων εντοπισμού ή ταυτοποίησης του θύματος ή μέλους της οικογένειάς του.
Η πρόταση ενισχύει επίσης τις εξουσίες του Δικαστηρίου, ώστε να μπορεί να απαγορεύει τη δημοσίευση, αναδημοσίευση, αποστολή ή διάδοση περιεχομένου που εκ πρώτης όψεως αποτελεί συνέχεια της καταγγελλόμενης παράνομης συμπεριφοράς. Θα μπορεί ακόμη να διατάσσει τον ύποπτο ή τον καθ’ ου η αίτηση να παύσει να καθιστά προσβάσιμο περιεχόμενο που βρίσκεται υπό τον έλεγχό του και αποτελεί εκ πρώτης όψεως μέρος της καταγγελλόμενης συμπεριφοράς.
Ιδιαίτερη πρόνοια αφορά την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης, της ελευθερίας του Τύπου, της δημοσιογραφικής έρευνας, της πολιτικής κριτικής, της ακαδημαϊκής, επιστημονικής, καλλιτεχνικής και λογοτεχνικής έκφρασης, της σάτιρας και της συμμετοχής σε δημόσια συζήτηση για ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος.
Η έκφραση γνώμης, η άσκηση κριτικής ή η δημοσίευση πληροφοριών για ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος δεν θα συνιστούν από μόνες τους παρενόχληση ή οργανωμένη διαδικτυακή στοχοποίηση. Κατά την εφαρμογή του νόμου θα λαμβάνονται υπόψη η συμβολή της συμπεριφοράς σε συζήτηση δημοσίου ενδιαφέροντος, η ιδιότητα του επηρεαζόμενου προσώπου, το περιεχόμενο, η μορφή και οι συνέπειες της δημοσίευσης, καθώς και η σοβαρότητα, η διάρκεια και η συχνότητα της συμπεριφοράς.
Οι διατάξεις προβλέπεται να εφαρμόζονται σύμφωνα με το άρθρο 19 του Συντάγματος, το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το άρθρο 11 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Ο προτεινόμενος νόμος θα τεθεί σε ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.
Η αιτιολογική έκθεση αναφέρει ότι η πρόταση λαμβάνει υπόψη την κατεύθυνση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 για την αντιμετώπιση μορφών κυβερνοβίας, περιλαμβανομένης της κυβερνοπαρακολούθησης και της κυβερνοπαρενόχλησης, χωρίς να υποκαθιστά τη διαδικασία μεταφοράς της Οδηγίας στην εθνική έννομη τάξη.
Η Φωτεινή Τσιρίδου είναι βουλευτής του Δημοκρατικού Συναγερμού στην Εκλογική Περιφέρεια Λεμεσού.
Πηγή: ΚΥΠΕ
