Αντίστροφη μέτρηση για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Το Σαββατοκύριακο η NAVTEX - Η γαλλική φόρμουλα για να αποφευχθεί νέα κρίση με την Τουρκία

Στην τελική ευθεία εισέρχονται οι διαδικασίες για την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών που συνδέονται με την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει την Πέμπτη (5/11) το ελληνικό «Πρώτο Θέμα», η έκδοση της σχετικής NAVTEX αναμένεται πιθανότατα εντός του Σαββατοκύριακου, με άμεση ισχύ.

Η εξέλιξη ενδέχεται να σηματοδοτήσει την επανεκκίνηση των εργασιών για το έργο Great Sea Interconnector (GSI), το οποίο παραμένει αντιμέτωπο με σημαντικές εκκρεμότητες, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση που θα τηρήσει η Τουρκία στην περιοχή των ερευνών.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Νίκου Μελέτη στο «Πρώτο Θέμα», στις 2 Νοεμβρίου ενημερώθηκαν τα μέλη της ειδικής διυπουργικής επιτροπής που λειτουργεί υπό την αιγίδα του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, προκειμένου να υποβάλουν μέχρι την Παρασκευή (6/11) τις εισηγήσεις τους για την αδειοδότηση των ερευνών.

Εφόσον οι εισηγήσεις είναι θετικές, όπως αναμένεται, το ελληνικό Λιμενικό θα εκδώσει την απαραίτητη άδεια εξαίρεσης για το γαλλικής σημαίας ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo».

Στη συνέχεια, η εταιρεία διαχείρισης του έργου θα υποβάλει επίσημο αίτημα για την έκδοση NAVTEX, το οποίο θα διαβιβαστεί στο ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η σχετική αγγελία προς ναυτιλλομένους θα εκδοθεί από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Η NAVTEX αναμένεται να τεθεί αμέσως σε ισχύ, επιτρέποντας στο γαλλικό ερευνητικό σκάφος, το οποίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου, να αναχωρήσει χωρίς καθυστέρηση για την περιοχή όπου προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες. 

Η συνεννόηση Γαλλίας – Τουρκίας και ο κίνδυνος νέας έντασης

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, στις διπλωματικές επαφές που έχουν προηγηθεί μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας, με στόχο να αποφευχθεί επανάληψη της έντασης που σημειώθηκε το 2024, όταν η παρέμβαση τουρκικών πολεμικών πλοίων οδήγησε στη διακοπή των ερευνών.

Κατά τις εκτιμήσεις των πηγών που επικαλείται το ελληνικό μέσο, το ενδεχόμενο σοβαρής τουρκικής αντίδρασης εμφανίζεται αυτή τη φορά περιορισμένο. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, η Άγκυρα να επιχειρήσει να αμφισβητήσει τις εργασίες μέσω ασυρμάτου, ακολουθώντας την πρακτική που είναι γνωστή ως «hailing».

Το δημοσίευμα αναφέρεται επίσης σε γαλλική διπλωματική φόρμουλα, η οποία προβλέπει την ενημέρωση της τουρκικής πλευράς σχετικά με τις σχεδιαζόμενες έρευνες.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η συγκεκριμένη προσέγγιση φαίνεται να έχει γίνει αποδεκτή από την Άγκυρα, προσφέροντας μια διέξοδο για την πραγματοποίηση των εργασιών χωρίς στρατιωτική αντιπαράθεση.

Ωστόσο, η φόρμουλα αυτή εγείρει ερωτήματα, καθώς η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει υποχρέωση ενημέρωσης της Τουρκίας για έρευνες που πραγματοποιούνται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι κατά πόσο η Άγκυρα θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τη διαδικασία ενημέρωσης ως αίτημα για χορήγηση άδειας, προκειμένου να στηρίξει τις δικές της διεκδικήσεις στην περιοχή.

Το ενδεχόμενο τουρκικής NAVTEX και η ελληνική απάντηση

Σύμφωνα με το «Πρώτο Θέμα», ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η Τουρκία να εκδώσει δική της NAVTEX για τις ίδιες έρευνες, επιδιώκοντας να προβάλει τις θέσεις της σχετικά με τη δικαιοδοσία στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η ελληνική πλευρά αναμένεται να απαντήσει με αντί-NAVTEX από τον Σταθμό Ηρακλείου, επισημαίνοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ότι η αρμοδιότητα έκδοσης της σχετικής αγγελίας ανήκει στις ελληνικές αρχές.

Παρά τις πληροφορίες για διπλωματική συνεννόηση, η Τουρκία εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι δεν θα επιτρέψει έρευνες χωρίς τη συγκατάθεσή της σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας.

Ο παράγοντας των αμερικανικών εκλογών

Το ελληνικό δημοσίευμα συνδέει τις τελευταίες εξελίξεις και με το νέο πολιτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Νίκου Μελέτη, ο έλεγχος του αμερικανικού Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς εκτιμάται ότι περιορίζει τα περιθώρια του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να ανταποκριθεί σε αιτήματα της Άγκυρας, μεταξύ των οποίων και η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Υπό αυτό το πρίσμα, μια νέα ελληνοτουρκική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε, κατά τις εκτιμήσεις που παρατίθενται, να προκαλέσει ανεπιθύμητη για την τουρκική κυβέρνηση προσοχή στο αμερικανικό Κογκρέσο.

Παράλληλα, το δημοσίευμα εκτιμά ότι η Άγκυρα επιδιώκει να αποφύγει κινήσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη δική της επιχειρηματολογία περί αποσταθεροποιητικού ρόλου του Ισραήλ στην περιοχή.

Πρόκειται, πάντως, για εκτιμήσεις των πηγών του ελληνικού μέσου και όχι για επιβεβαιωμένες διαβεβαιώσεις σχετικά με τη στάση που θα ακολουθήσει η Τουρκία.

Η έκδοση της NAVTEX και, κυρίως, η πραγματική επανέναρξη των ερευνών θα αποτελέσουν το επόμενο κρίσιμο βήμα για το Great Sea Interconnector, με τις εξελίξεις των προσεχών ημερών να αποκτούν ιδιαίτερη σημασία τόσο για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου όσο και για τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς στην Ανατολική Μεσόγειο.