Καταπληκτική η ιδέα του Προέδρου Χριστοδουλίδη να διορίσει τον φίλο Νίκο Τορναρίτη ειδικό πολιτικό απεσταλμένο του για το Κυπριακό, σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Όταν ένα πρόβλημα παραμένει άλυτο επί μισό αιώνα, η λογική επιβάλλει να διευρύνεις το πελατολόγιο. Κάπου στον πλανήτη πρέπει να υπάρχουν ακόμη κάποιοι άνθρωποι που να μην έχουν ενημερωθεί για το Κυπριακό.
Το καλύτερο, μάλιστα, είναι ότι ο Νίκος θα προσφέρει τις υπηρεσίες του αμισθί. Χωρίς μισθό. Τσάμπα. Για την πατρίδα. Διότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που θυσιάζονται για την Κύπρο μας ρε γαμώτο.
Βεβαίως, «αμισθί» δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην και με μια βαλίτσα στο χέρι, σάντουιτς από το σπίτι και οικονομική θέση Λάρνακα–Ναϊρόμπι με τρεις ανταποκρίσεις. Κάπως θα πρέπει να γίνονται οι επίσημες αποστολές, τα αεροπορικά, τα ξενοδοχεία και οι μετακινήσεις. Εκτός αν το Προεδρικό σκοπεύει να του δώσει ένα σακίδιο, ένα παγούρι και μια κάρτα Miles & More και να του πει «Νίκο μου, καλό δρόμο και όπου βγει».
Μισθός πάντως μηδέν. Μίλια, δυνητικά, εκατομμύρια.
Και η συγκυρία είναι ιδανική. Μέχρι να υπάρξει η πολυπόθητη κινητικότητα στο Κυπριακό, μπορούμε τουλάχιστον να κάνουμε mobile ambassador τον Νίκο Τορναρίτη. Αν δεν κινείται η διαδικασία, θα κινείται ο απεσταλμένος. Αν δεν έχουμε νέα διάσκεψη, θα έχουμε νέες πτήσεις. Αν δεν ανοίγει παράθυρο ευκαιρίας στη Λευκωσία, θα ανοίγει η πύλη αναχώρησης στο Αεροδρόμιο Λάρνακας.
Ο Νίκος, άλλωστε, διαθέτει το κατάλληλο βιογραφικό. Έχει μακρά παρουσία σε διεθνή και ασιατικά κοινοβουλευτικά σώματα και, κυρίως, γνωρίζει ότι στην εξωτερική πολιτική δεν υπάρχουν μακρινές χώρες. Υπάρχουν μόνο χώρες στις οποίες δεν έχουμε πάει ακόμη να τους εξηγήσουμε το Κυπριακό.
Πρώτη στάση, Κένυα.
Εκεί ο απεσταλμένος μας θα μπορεί να ενημερώσει τους Κικούγιου και τους Μασάι για το Κυπριακό, το Κραν Μοντανά, τις συγκλίσεις, τις αποκλίσεις, τις εγγυήσεις, τα ΜΟΕ, τη θετική ατζέντα και το Πλαίσιο Γκουτέρες. Στο τέλος της παρουσίασης ενδέχεται οι άνθρωποι να ζητήσουν και εκείνοι διευρυμένη διάσκεψη, απλώς για να καταλάβουν τι ακριβώς τους συνέβη.
Και επειδή ο Νίκος είναι αμισθί, το ταξίδι θα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη εθνική βαρύτητα. Άλλο να εξηγείς το εδαφικό με μισθό και άλλο να το εξηγείς χωρίς μισθό, έχοντας διανύσει 5.000 χιλιόμετρα για να το ακούσουν οι Μασάι.
Ακολούθως Νιγηρία.
Εκεί, μαζί με τον Βίκτωρα, που τον έπεισε να αναλάβει αυτό το εμβληματικό πόστο, μπορεί να αναζητήσει τον θρύλο της Ανόρθωσης Μάικ Ομπίκου. Η πρόταση της στήλης είναι απλή: επίτιμος πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Νιγηρία, με ειδική αρμοδιότητα την εφαρμογή του Πλαισίου Γκουτέρες. Νιγηριανός, Ανόρθωση, Αμμόχωστος. Τρία προσόντα που δύσκολα συγκεντρώνονται στο ίδιο βιογραφικό.
Αν, μάλιστα, ο Ομπίκου καταφέρει να εξηγήσει σε κάποιον τι ακριβώς συμφωνήθηκε και τι ακριβώς δεν συμφωνήθηκε στο Κραν Μοντανά, να τον κάνουμε αμέσως και διαπραγματευτή. Μετά την Αφρική, ανοίγονται τεράστιες προοπτικές στην Ασία.
Πρώτη μεγάλη στάση, Κίνα.
Εκεί ο Νίκος θα έχει την ευκαιρία να μεταφέρει το Κυπριακό στη μεγαλύτερη δυνατή αγορά. Ένα δισεκατομμύριο και πλέον άνθρωποι είναι ένα ακροατήριο που ούτε η κυπριακή διπλωματία μπορεί να αγνοήσει. Αν καταφέρουμε να πείσουμε έστω το 10% των Κινέζων για τις θέσεις μας, θα έχουμε περισσότερους ενημερωμένους για το Κυπριακό απ’ όσους ξέρουν στην Κύπρο τι ακριβώς περιλαμβάνει το Πλαίσιο Γκουτέρες.
Στο Πεκίνο ο Νίκος θα καταθέσει, ασφαλώς, στεφάνι στο Μαυσωλείο του Μάο. Και επειδή όλα στην επίσημη διπλωματία έχουν τον συμβολισμό τους, πάνω στην κορδέλα θα μπορούσε να γράφει: «Από έναν λαό που περιμένει λύση, σε έναν ηγέτη που ήξερε από μακρές πορείες».
Ακολούθως θα ενημερώσει το κινεζικό ακροατήριο για τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία. Το δύσκολο δεν είναι να τη μεταφράσουν στα μανδαρινικά. Το δύσκολο είναι να καταλάβουν τι εννοούμε εμείς.
Από την Κίνα, Ινδία.
Εκεί η αποστολή αποκτά άλλον ιστορικό συμβολισμό. Ο Νίκος θα μεταβεί στο Ραζ Γκατ, το μνημείο του Μαχάτμα Γκάντι στο Νέο Δελχί, για να καταθέσει στεφάνι και να αποτίσει φόρο τιμής στον άνθρωπο που έκανε την υπομονή πολιτική μέθοδο. Επιτέλους, ένας τόπος όπου η κυπριακή εμπειρία θα γίνει αμέσως κατανοητή.
Διότι, αν υπάρχει λαός που μπορεί να δώσει masterclass στην υπομονή, είμαστε εμείς. Πενήντα και πλέον χρόνια συνομιλιών, διασκέψεων, δωρεάν διακοπών σε ελβετικά θέρετρα, πρωτοβουλιών, αδιεξόδων, επανεκκινήσεων, δείπνων και «κρίσιμων επόμενων μηνών».
Ο Νίκος θα μπορούσε μάλιστα να αφήσει στο Ραζ Γκατ και ένα μικρό σημείωμα: «Μαχάτμα, εμείς συνεχίζουμε».
Και φυσικά όλα αυτά αμισθί. Αμισθί στο Πεκίνο, αμισθί στο Νέο Δελχί, αμισθί στο Ναϊρόμπι. Ένας άνθρωπος χωρίς μισθό, αλλά με γεωγραφικό πεδίο ευθύνης που ξεκινά περίπου από το Σινικό Τείχος και τελειώνει στο Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.
Στην Ιαπωνία
Στην Ιαπωνία ο Νίκος θα μπορούσε να παρουσιάσει ειδικό σεμινάριο στην Κοιλάδα με τις Κερασιές, όπου γυρίστηκε το έργο «ο Τελευταίος Σαμουράι», με τίτλο «Πώς μια διαδικασία μπορεί να διαρκεί δεκαετίες χωρίς να φτάνει ποτέ στον τελικό σταθμό». Μετά, για σκοπούς επιμόρφωσης, να κάνει μια διαδρομή με το Σινκανσέν ώστε να διαπιστώσει από κοντά πώς μοιάζει μια διαδικασία που ξεκινά στην ώρα της, κινείται γρήγορα και φτάνει τελικά στον προορισμό της. Ενδέχεται να πάθει πολιτισμικό σοκ.
Ακολουθεί Μογγολία.
Στο Ουλάν Μπατόρ θα μπορούσε να εξηγήσει τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, με την απαραίτητη διευκρίνιση από την αρχή ότι οι δύο ζώνες δεν έχουν καμία σχέση με ζώνες ώρας.
Στο Θιβέτ η αποστολή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πνευματική και συμβολική σημασία. Εκεί ο Νίκος μπορεί να ανεβάσει το Κυπριακό όσο πιο ψηλά γίνεται. Αν καταφέρει να φτάσει με τον φάκελο των συγκλίσεων μέχρι το Έβερεστ, θα έχουμε επιτέλους χειροπιαστή απόδειξη ότι το εθνικό μας θέμα βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο.
Στη Σιγκαπούρη θα μπορούσε να παρουσιαστεί το κυπριακό μοντέλο των ΜΟΕ σε ειδικό workshop. Οι Σιγκαπουριανοί, συνηθισμένοι στην αποτελεσματικότητα, πιθανόν να ρωτήσουν πότε θα εφαρμοστούν. Εκεί χρειάζεται προσοχή. Δεν απαντάμε σε προβοκατόρικες ερωτήσεις.
Υπάρχει και το Μπουτάν, η χώρα που έγινε παγκοσμίως γνωστή για την έννοια της «Ακαθάριστης Εθνικής Ευτυχίας». Εξαιρετική ευκαιρία να παρουσιάσουμε κι εμείς τη μεγάλη κυπριακή καινοτομία: την Ακαθάριστη Εθνική Αναμονή. Πενήντα και πλέον χρόνια εμπειρίας και συνεχίζουμε.
Ινδονησία
Και, βεβαίως, Ινδονησία. Μια χώρα με χιλιάδες νησιά είναι ίσως το κατάλληλο ακροατήριο για να πληροφορηθεί πώς εμείς, με μόλις ένα νησί, καταφέραμε να δημιουργήσουμε τόσα πολλά κεφάλαια, υποκεφάλαια, παραρτήματα, αποκλίσεις, συγκλίσεις και διαφορετικές ερμηνείες. Η αποστολή, συνεπώς, έχει τεράστιες προοπτικές και δεν πρέπει να περιοριστεί.
Φιλιππίνες, Μαλαισία, Καζακστάν, Μπαγκλαντές, Βιετνάμ, Ταϊλάνδη. Να ενημερωθούν όλοι. Από το Ναϊρόμπι μέχρι το Τόκιο και από το Πεκίνο μέχρι την Τζακάρτα.
Στη Σρι Λάνκα και στο Νεπάλ, βεβαίως, ίσως να μη χρειάζεται καν εκτεταμένη ενημέρωση. Χιλιάδες Σριλανκέζες και Νεπαλέζες που εργάστηκαν και εργάζονται για χρόνια σε κυπριακά νοικοκυριά ενδέχεται να γνωρίζουν ήδη περισσότερα για το Κυπριακό, την πράσινη γραμμή, τις εκλογές μας και το χαλλούμι απ’ όσα θα προλάβαινε να τους εξηγήσει οποιοσδήποτε ειδικός απεσταλμένος.
Και ο Νίκος θα συνεχίζει.
Αμισθί.
Διότι πρέπει να το επαναλαμβάνουμε. Δεν θα παίρνει μισθό. Το αν οι αποστολές σε δύο ηπείρους θα παράγουν αποτέλεσμα είναι μια άλλη συζήτηση. Όπως άλλη συζήτηση είναι πόσο θα κοστίζουν τα αεροπορικά, τα ξενοδοχεία, οι μετακινήσεις, οι συνοδείες και τα στεφάνια. Αλλά δεν πρέπει να είμαστε μικρόψυχοι. Εδώ μιλάμε για το εθνικό θέμα.
Και μπορεί να μην έχουμε ακόμη καταφέρει να λύσουμε το Κυπριακό.
Με σωστό προγραμματισμό, όμως, μέχρι το τέλος της θητείας μπορούμε τουλάχιστον να έχουμε εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρχει άνθρωπος από το Μαυσωλείο του Μάο μέχρι τους Μασάι που να μην ξέρει ότι προσπαθούμε. Και, κυρίως, ότι ο Νίκος προσπαθεί αμισθί.
