Η Κύπρος χρειάζεται ένα πραγματικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, όχι πανεπιστημιακές κλινικές κατ’ όνομα

του Κωνσταντίνου Χριστοφίδη, τ. Πρύτανη Πανεπιστημίου Κύπρου

Ας ξεκινήσουμε από μια θεμελιώδη διαπίστωση: η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η μόνη χώρα στην Ευρώπη που δεν διαθέτει πανεπιστημιακό νοσοκομείο. Τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία που λειτουργούν στα κατεχόμενα, όπως το Near East University Hospital και το University of Kyrenia Hospital, προφανώς δεν μπορούν να θεωρηθούν υποκατάστατο μιας τέτοιας υποδομής για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Εδώ και πολλά χρόνια, αντί να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του, επιχειρούμε να το παρακάμψουμε με κυπριακές πατέντες: βαφτίζουμε ορισμένες κλινικές των κρατικών νοσηλευτηρίων «πανεπιστημιακές κλινικές» και απονέμουμε τίτλους πανεπιστημιακών καθηγητών σε κρατικούς γιατρούς, χωρίς πάντοτε να διασφαλίζονται οι ακαδημαϊκές προϋποθέσεις, τα κριτήρια και οι διαδικασίες που απαιτεί ένα πραγματικό πανεπιστημιακό σύστημα.

Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι πώς θα ονομάσουμε ορισμένες κλινικές ή ποιοι θα αποκτήσουν τον τίτλο του καθηγητή. Είναι, τι είδους πανεπιστημιακή ιατρική θέλουμε για την Κύπρο.

Τι είναι πραγματικά ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο;

Ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο, ή, ευρύτερα, ένα ακαδημαϊκό ιατρικό κέντρο, δεν είναι απλώς ένα μεγάλο νοσοκομείο στο οποίο εκπαιδεύονται φοιτητές Ιατρικής. Είναι ένας σύνθετος ακαδημαϊκός οργανισμός, ένα κέντρο αριστείας που συνδυάζει αρμονικά τρεις αλληλένδετες αποστολές: α) την υψηλού επιπέδου φροντίδα των ασθενών, β) την εκπαίδευση της επόμενης γενιάς επαγγελματιών υγείας και γ) την παραγωγή νέας γνώσης μέσω της έρευνας.

Οι τρεις αυτές αποστολές δεν λειτουργούν ανεξάρτητα. Η κλινική πράξη γεννά ερευνητικά ερωτήματα, η έρευνα οδηγεί σε νέες διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητες και η εκπαίδευση μεταφέρει τη γνώση στην επόμενη γενιά γιατρών. Αυτός ο ενάρετος κύκλος αποτελεί τον πυρήνα της ακαδημαϊκής ιατρικής.

Ένα πραγματικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο οφείλει, επομένως, να διαθέτει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:

1. Ισορροπία μεταξύ φροντίδας, εκπαίδευσης και έρευνας

• Φροντίδα ασθενών: Παροχή τριτοβάθμιας και, όπου ενδείκνυται, εξειδικευμένης τεταρτοβάθμιας περίθαλψης, με δυνατότητα αντιμετώπισης σύνθετων και σπάνιων περιστατικών από πολυεπιστημονικές ομάδες.
• Εκπαίδευση: Ουσιαστική προπτυχιακή και μεταπτυχιακή εκπαίδευση φοιτητών Ιατρικής, ειδικευόμενων γιατρών, νοσηλευτών και άλλων επαγγελματιών υγείας. Η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται στην κλινική εμπειρία, στην άμεση επαφή με τον ασθενή, στην προσομοίωση και στην ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων.
• Έρευνα: Ανάπτυξη βασικής, κλινικής και μεταφραστικής έρευνας, συμμετοχή σε διεθνείς κλινικές δοκιμές, δημοσιεύσεις υψηλού επιπέδου και μεταφορά των επιστημονικών ανακαλύψεων στην καθημερινή κλινική πράξη.

Ένα τέτοιο κέντρο πρέπει να είναι ανοιχτό στην κοινωνία, αλλά ταυτόχρονα εξωστρεφές, με ισχυρές συνεργασίες με κορυφαία πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και νοσοκομεία του εξωτερικού. Ένα τέτοιο κέντρο επίσης θα περιορίσει στο ελάχιστο την αποστολή ασθενών στο εξωτερικό.

2. Υψηλά και μετρήσιμα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας

Η ποιότητα δεν μπορεί να αποτελεί απλώς διακήρυξη προθέσεων. Πρέπει να μετράται, να αξιολογείται και να βελτιώνεται συνεχώς.

Αυτό προϋποθέτει συστηματική καταγραφή των κλινικών αποτελεσμάτων, των επιπλοκών, της θνητότητας και της εμπειρίας των ασθενών· εφαρμογή τεκμηριωμένων θεραπευτικών πρωτοκόλλων, αποτελεσματικά συστήματα ελέγχου των λοιμώξεων και της φαρμακευτικής ασφάλειας, καθώς και διαφανείς διαδικασίες αξιολόγησης και λογοδοσίας.

Η πιστοποίηση από αναγνωρισμένους οργανισμούς, όπου ενδείκνυται, μπορεί να ενισχύσει αυτή την προσπάθεια. Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται κουλτούρα ποιότητας, στην οποία η συνεχής βελτίωση αποτελεί καθημερινή πρακτική.

3. Σύγχρονες υποδομές και προηγμένη τεχνολογία

Ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο πρέπει να σχεδιάζεται εξαρχής με βάση τις ανάγκες της σύγχρονης ιατρικής και τις προκλήσεις του μέλλοντος.

Χρειάζεται σύγχρονες κλινικές υποδομές, προηγμένο διαγνωστικό και θεραπευτικό εξοπλισμό, κατάλληλα εργαστήρια έρευνας, βιβλιοθήκες, αίθουσες διδασκαλίας και κέντρα προσομοίωσης. Παράλληλα, πρέπει να αξιοποιεί ψηφιακά συστήματα υγείας, ηλεκτρονικούς φακέλους ασθενών, τηλεϊατρική και σύγχρονα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων.

Δεν αρκεί, ωστόσο, να διαθέτει κανείς προηγμένη τεχνολογία. Απαιτείται ένα περιβάλλον που να διευκολύνει τη συνεργασία, την καινοτομία και την προσαρμογή στις εξελίξεις της επιστήμης.

4. Ακαδημαϊκό προσωπικό υψηλού επιπέδου

Ο πυρήνας ενός πανεπιστημιακού νοσοκομείου είναι οι άνθρωποί του.

Χρειάζεται ακαδημαϊκούς γιατρούς με ισχυρό κλινικό και επιστημονικό έργο, ουσιαστική διδακτική συνεισφορά και ενεργό συμμετοχή στην έρευνα. Χρειάζεται, επίσης, επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο νοσηλευτικό, παραϊατρικό και διοικητικό προσωπικό, καθώς και οργανωμένα προγράμματα ειδικότητας και συνεχιζόμενης εκπαίδευσης.

Οι ρόλοι των πανεπιστημιακών και των νοσοκομειακών γιατρών πρέπει να είναι σαφώς καθορισμένοι, με θεσμικές εγγυήσεις συνεργασίας και αξιοκρατικές διαδικασίες επιλογής. Η ακαδημαϊκή ιδιότητα δεν μπορεί να αποτελεί τίτλο χωρίς αντίστοιχο επιστημονικό, εκπαιδευτικό και κλινικό περιεχόμενο.

5. Αποτελεσματική διοίκηση και θεσμική αυτονομία

Ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο χρειάζεται σαφή και ουσιαστική σύνδεση με την Ιατρική Σχολή, κατάλληλο μοντέλο διακυβέρνησης, επαρκή χρηματοδότηση και την αναγκαία αυτονομία για να αναπτύσσει τις δραστηριότητές του.

Η διοίκησή του οφείλει να εξισορροπεί τις ανάγκες της περίθαλψης, της εκπαίδευσης και της έρευνας, χωρίς να επιτρέπει σε οποιαδήποτε από τις τρεις αποστολές να υποβαθμίζεται προς όφελος των άλλων.

Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η διαφάνεια, η αξιολόγηση, η λογοδοσία και η ουσιαστική συμμετοχή της πανεπιστημιακής κοινότητας και της κοινωνίας.

6. Ο ασθενής και η κοινωνία στο επίκεντρο

Το πανεπιστημιακό νοσοκομείο δεν υπάρχει για να υπηρετεί ακαδημαϊκούς τίτλους ή επαγγελματικές φιλοδοξίες. Υπάρχει πρωτίστως για τον ασθενή και την κοινωνία.

Οφείλει να εξασφαλίζει αξιοπρεπή και ασφαλή φροντίδα, σεβασμό στην ιδιωτικότητα, ουσιαστική επικοινωνία και ισότιμη πρόσβαση, ανεξάρτητα από την οικονομική ή κοινωνική κατάσταση του ασθενούς.

Παράλληλα, πρέπει να συμβάλλει στην πρόληψη, στη δημόσια υγεία, στη μείωση των ανισοτήτων και στην ανάπτυξη νέων μορφών περίθαλψης, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Με λίγα λόγια, ένα πραγματικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο είναι ταυτόχρονα κέντρο αναφοράς για δύσκολα περιστατικά, σχολείο για την επόμενη γενιά επαγγελματιών υγείας, εργαστήριο παραγωγής νέας γνώσης και, πάνω απ’ όλα, χώρος ανθρώπινης, ασφαλούς και αποτελεσματικής φροντίδας.

Πώς χάθηκε το όραμα για την Κύπρο

Όταν ξεκινούσαμε την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου, αυτό ακριβώς ήταν το όραμά μας. Δεν επρόκειτο απλώς για ένα ακόμη ακαδημαϊκό εγχείρημα. Ήταν ένα όραμα που ξεπερνούσε τα όρια του Πανεπιστημίου και αφορούσε ολόκληρη την κυπριακή κοινωνία: τη δημιουργία ενός σύγχρονου ακαδημαϊκού ιατρικού κέντρου που θα αναβάθμιζε την περίθαλψη, θα ενίσχυε την ιατρική εκπαίδευση και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για ουσιαστική επιστημονική ανάπτυξη στον τόπο μας.

Από την αρχή, όμως, συναντήσαμε ισχυρές αντιδράσεις και συγκρουόμενα συμφέροντα. Η ιδέα ενός πραγματικού πανεπιστημιακού νοσοκομείου δεν έγινε αποδεκτή από όλους. Υπήρχαν γιατροί και οργανωμένα συμφέροντα που αντιμετώπιζαν την προοπτική αυτή ως απειλή για τις υφιστάμενες ισορροπίες.

Σε συναντήσεις που είχαμε με εκπροσώπους του συνδέσμου των κρατικών γιατρών, η λογική που μας μεταφέρθηκε ήταν αποκαλυπτική: «Να τους κάνουμε καθηγητές και να υποχωρήσουν».

Με άλλα λόγια, αντί να οικοδομήσουμε τις αναγκαίες ακαδημαϊκές δομές και να θεσπίσουμε αξιοκρατικά κριτήρια, προτεινόταν ως λύση η απονομή πανεπιστημιακών τίτλων με αντάλλαγμα την πολιτική και θεσμική συναίνεση. Μια τέτοια προσέγγιση δεν θα μπορούσε παρά να υπονομεύσει την ίδια την έννοια της πανεπιστημιακής ιατρικής.

Από τα τέλη του 2018 άρχισε ένας μακρύς κύκλος διαπραγματεύσεων για τη δημιουργία «πανεπιστημιακών κλινικών». Οκτώ χρόνια αργότερα, το εγχείρημα αυτό κινδυνεύει να καταλήξει σε ένα πραγματικό φιάσκο.

Οι ευθύνες της ηγεσίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, αλλά και της ίδιας της Ιατρικής Σχολής, είναι τεράστιες. Αν είχαν παραμείνει σταθερά προσηλωμένες στις θεμελιώδεις αρχές της ακαδημαϊκής ιατρικής και στον στρατηγικό στόχο της δημιουργίας ενός πραγματικού πανεπιστημιακού νοσοκομείου, δεν θα είχαμε φτάσει στη σημερινή κατάσταση.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι αναζητήθηκαν συνεργασίες με τα κρατικά νοσηλευτήρια. Το πρόβλημα είναι ότι η συνεργασία κινδυνεύει να μετατραπεί από μέσο για την επίτευξη ενός μεγάλου στόχου σε υποκατάστατο του ίδιου του στόχου.

Οι πανεπιστημιακές κλινικές μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο εκπαίδευσης και έρευνας. Δεν συνιστούν, όμως, από μόνες τους πανεπιστημιακό νοσοκομείο. Η ονομασία δεν δημιουργεί τις υποδομές, οι τίτλοι δεν υποκαθιστούν την ακαδημαϊκή αξιολόγηση και οι συμφωνίες συνεργασίας δεν εξασφαλίζουν αυτομάτως την ισόρροπη ανάπτυξη της κλινικής πράξης, της εκπαίδευσης και της έρευνας.

Ποιον εξυπηρετεί τελικά το προωθούμενο νομοσχέδιο;

Ο κυπριακός λαός πρέπει να κατανοήσει ότι αυτή η υπόθεση τον αφορά άμεσα. Αφορά την υγεία του, την ποιότητα της περίθαλψης που λαμβάνει και το επίπεδο της ιατρικής που θα διαθέτει η χώρα τις επόμενες δεκαετίες.

Η εκτίμησή μου είναι ότι, αν θεσμοθετηθεί ένα σύστημα «πανεπιστημιακών κλινικών» χωρίς τις αναγκαίες ακαδημαϊκές προϋποθέσεις, χωρίς σαφή διαχωρισμό ρόλων και χωρίς ουσιαστική ενσωμάτωση της έρευνας στην κλινική πράξη, θα χαθεί μια ιστορική ευκαιρία. Η ιατρική εκπαίδευση κινδυνεύει να περιοριστεί σε μια υποτυπώδη διαδικασία κλινικής διδασκαλίας, ενώ η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα απλό teaching college, αντί να αναπτυχθεί σε ένα ολοκληρωμένο κέντρο ακαδημαϊκής ιατρικής.

Το ερώτημα είναι απλό: ποιοι ωφελούνται από αυτή την εξέλιξη;

Κατά την άποψή μου, το προωθούμενο μοντέλο δημιουργεί τουλάχιστον δύο σοβαρά ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων.

Πρώτον, υπάρχει ο κίνδυνος αποδυνάμωσης της αξίας της πανεπιστημιακής ιδιότητας. Αν η δημιουργία πανεπιστημιακών κλινικών χρησιμοποιηθεί ως μηχανισμός για την απονομή τίτλων καθηγητών Ιατρικής χωρίς αυστηρά, διαφανή και διεθνώς ανταγωνιστικά κριτήρια, τότε πλήττεται η αξιοπιστία ολόκληρου του ακαδημαϊκού συστήματος. Ο τίτλος του καθηγητή Ιατρικής δεν είναι επαγγελματικό παράσημο ούτε διακοσμητική επιγραφή έξω από ένα ιατρείο. Είναι θεσμική αναγνώριση επιστημονικής, εκπαιδευτικής και ακαδημαϊκής προσφοράς, η οποία πρέπει να τεκμηριώνεται και να αξιολογείται.

Δεύτερον, δημιουργείται το ζήτημα της χρήσης δημόσιων υποδομών από ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα. Εφόσον ιδιωτικές σχολές αξιοποιούν κρατικά νοσηλευτήρια για την εκπαίδευση των φοιτητών τους, πρέπει να είναι απολύτως σαφές με ποιους όρους γίνεται αυτή η χρήση, ποιο είναι το πραγματικό κόστος και ποια ανταλλάγματα λαμβάνει το δημόσιο σύστημα υγείας. Οι δημόσιες υποδομές, το προσωπικό και οι κλινικοί πόροι δεν μπορούν να διατίθενται χωρίς διαφανείς συμφωνίες και χωρίς να διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον. Η Πολιτεία και οι αρμόδιοι ελεγκτικοί θεσμοί οφείλουν να εξετάσουν το ζήτημα και να δώσουν σαφείς απαντήσεις.

Δεν είναι δυνατόν να οικοδομήσουμε ένα σύστημα αριστείας με λογικές συμβιβασμού που υπονομεύουν την ίδια την έννοια της αξιοκρατίας.

Τι πρέπει να γίνει τώρα

Η Κύπρος δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει άλλα χρόνια σε ατέρμονες διαπραγματεύσεις και θεσμικούς συμβιβασμούς. Χρειάζεται μια σαφή στρατηγική απόφαση και ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης.

1.     Το Πανεπιστήμιο Κύπρου πρέπει να επαναφέρει στο επίκεντρο τον στρατηγικό στόχο της δημιουργίας ενός πραγματικού πανεπιστημιακού νοσοκομείου. Οφείλει να ανοίξει εκ νέου τον διάλογο με κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού, με στόχο τη δημιουργία ενός διεθνούς ακαδημαϊκού συνεργατικού σχήματος που θα μπορούσε να συμβάλει στον σχεδιασμό, στην οργάνωση και στη σταδιακή ανάπτυξη ενός τέτοιου νοσοκομείου στην Κύπρο. Είχαμε ένα τέτοιο διάλογο με Πανεπιστήμιο του Καναδά που δυστυχώς αργότερα εγκαταλείφθηκε, αφού είχε ενοχλήσει ιδιωτικά συμφέροντα.

2.     Πρέπει να εκπονηθεί ένα ολοκληρωμένο και οικονομικά τεκμηριωμένο σχέδιο υλοποίησης. Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να διερευνήσει εκ νέου τη δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, καθώς και μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, εθνικών πόρων και ιδιωτικών δωρεών. Η σταδιακή ανάπτυξη ενός πανεπιστημιακού νοσοκομείου μπορεί να αποτελέσει ρεαλιστικό στόχο, εφόσον βασιστεί σε σοβαρό σχεδιασμό, βιώσιμη χρηματοδότηση και σαφή χρονοδιαγράμματα.

3.     Οι συνεργασίες με τον ΟΚΥπΥ πρέπει να επαναπροσδιοριστούν πάνω σε σταθερές θεσμικές βάσεις. Η συνεργασία του Πανεπιστημίου με τα δημόσια νοσηλευτήρια είναι πολύτιμη και πρέπει να διαφυλαχθεί. Δεν μπορεί, όμως, να εξαρτάται από την εγκατάλειψη του στρατηγικού στόχου ενός αυτόνομου πανεπιστημιακού νοσοκομείου. Εάν υπάρχουν απειλές διακοπής της συνεργασίας σε περίπτωση που το Πανεπιστήμιο προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση, η πανεπιστημιακή ηγεσία οφείλει να τις αντιμετωπίσει με θεσμική ψυχραιμία και αποφασιστικότητα. Κανένας οργανισμός δεν πρέπει να μπορεί να υπαγορεύει σε ένα πανεπιστήμιο την ακαδημαϊκή του στρατηγική μέσω πιέσεων ή τετελεσμένων.

4.     Πρέπει να διασφαλιστεί η αξιοκρατία σε κάθε πτυχή της ακαδημαϊκής ιατρικής. Οι θέσεις καθηγητών, οι πανεπιστημιακές κλινικές και τα προγράμματα εκπαίδευσης οφείλουν να διέπονται από σαφή κριτήρια, ανεξάρτητη αξιολόγηση, διαφάνεια και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Η ανάπτυξη της Ιατρικής Σχολής δεν μπορεί να στηρίζεται σε προσωπικές διευθετήσεις ή στην εξυπηρέτηση συντεχνιακών ισορροπιών.

5.     Χρειάζεται μια ευρύτερη εθνική συμφωνία για το μέλλον της ιατρικής στην Κύπρο. Η κυβέρνηση, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, οι αρμόδιοι φορείς υγείας, η ακαδημαϊκή κοινότητα και η κοινωνία των πολιτών πρέπει να συζητήσουν με ειλικρίνεια ποιο σύστημα ιατρικής εκπαίδευσης και περίθαλψης θέλουμε να οικοδομήσουμε. Το πανεπιστημιακό νοσοκομείο δεν είναι ένα έργο που αφορά μόνο τους γιατρούς ή το Πανεπιστήμιο. Είναι επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, στην επιστημονική πρόοδο και στην ποιότητα ζωής ολόκληρου του πληθυσμού.

Τώρα είναι η ώρα να ξανακερδίσουμε το χαμένο όραμα

Η δημιουργία ενός πανεπιστημιακού νοσοκομείου δεν είναι ούτε πολυτέλεια ούτε προσωπική φιλοδοξία κάποιων ακαδημαϊκών. Είναι μια στρατηγική επένδυση στο μέλλον της χώρας.

Θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση και τον επαναπατρισμό διακεκριμένων ακαδημαϊκών γιατρών, την ανάπτυξη διεθνών ερευνητικών συνεργασιών, τη συμμετοχή σε καινοτόμες κλινικές δοκιμές και την ουσιαστική αναβάθμιση της ιατρικής εκπαίδευσης. Κυρίως, θα επιτρέψει στην Κύπρο να αναπτύξει ένα περιβάλλον στο οποίο η επιστημονική γνώση, η κλινική εμπειρία και η φροντίδα του ασθενούς θα συνυπάρχουν και θα αλληλοενισχύονται.

Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, χρειάζεται πολιτική βούληση, επαρκής χρηματοδότηση και πανεπιστημιακή ηγεσία με όραμα, τόλμη και αίσθημα ευθύνης. Χρειάζεται, επίσης, ακαδημαϊκό προσωπικό που θα βάλει το ευρύτερο συμφέρον της κοινωνίας πάνω από προσωπικές φιλοδοξίες και επαγγελματικές διευθετήσεις.

Όταν ξεκινούσαμε την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου, αυτό ακριβώς επιδιώκαμε: όχι απλώς να δημιουργήσουμε μια σχολή που θα απονέμει πτυχία, αλλά να θέσουμε τα θεμέλια για μια διαφορετική ιατρική στην Κύπρο. Μια ιατρική που θα στηρίζεται στην αριστεία, στην αξιοκρατία, στην έρευνα και στην ουσιαστική προσφορά προς τον ασθενή.

Δεν πρέπει να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι η Κύπρος δεν μπορεί να αποκτήσει ένα πραγματικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο. Ούτε πρέπει να αποδεχθούμε ότι οι πανεπιστημιακές κλινικές, όσο χρήσιμες κι αν είναι υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, μπορούν να υποκαταστήσουν αυτό το όραμα.

Το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: θα συνεχίσουμε να διαχειριζόμαστε τις υφιστάμενες ισορροπίες και να βαφτίζουμε τις ελλείψεις μας, ή θα αποφασίσουμε επιτέλους να οικοδομήσουμε ένα σύστημα ακαδημαϊκής ιατρικής αντάξιο των δυνατοτήτων της χώρας μας;

Η Κύπρος αξίζει κάτι καλύτερο. Οι ασθενείς της το δικαιούνται. Οι νέοι γιατροί της το χρειάζονται. Και οι επόμενες γενιές δεν θα μας συγχωρήσουν αν, για ακόμη μία φορά, επιλέξουμε τον εύκολο συμβιβασμό αντί για το δύσκολο, αλλά αναγκαίο, έργο της δημιουργίας. Μόνο ένα Πανεπιστημιακό νοσοκομείο θα μπορέσει να επαναπατρίσει καθηγητές ιατρικής από την διασπορά που σίγουρα θα αποτελέσουν προστιθέμενη αξία.  Επιπλέον ένα Πανεπιστημιακό νοσοκομείο θα αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης και αναβάθμισης των κρατικών νοσοκομείων της χώρας.

Τώρα είναι η ώρα να μπουν τα θεμέλια για μια νέα εποχή στην ιατρική της Κύπρου.