Μία στις δύο νέες μητέρες στην Κύπρο αναφέρει συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, ενώ το ίδιο ποσοστό γυναικών περιγράφει την εμπειρία του τοκετού του ως «οδυνηρή». Πρόκειται για δύο ιδιαίτερα ανησυχητικά ευρήματα της πρώτης παγκύπριας έρευνας για τη μητρική ψυχική υγεία, τα οποία φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη ουσιαστικής ψυχολογικής στήριξης των γυναικών κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό.
Μία στις δύο μητέρες με συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους- Ανησυχητικά ευρήματα από την πρώτη παγκύπρια έρευνα του ΤΕΠΑΚ
Οι μισές γυναίκες περιγράφουν τον τοκετό τους ως «οδυνηρή» εμπειρία – Ανάγκη για συστηματική ανίχνευση και ψυχολογική υποστήριξη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου «Mind the Mum», με τη συμμετοχή 474 νέων μητέρων από την Κύπρο. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στις 14 και 15 Οκτωβρίου στο Σιακόλειο Εκπαιδευτικό Κέντρο Ιατρικής, στη Λευκωσία, με τη συμμετοχή 80 επαγγελματιών υγείας.
Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν μέσω ερωτηματολογίων που συμπλήρωσαν οι μητέρες, ενώ πραγματοποιήθηκαν και ομάδες εστίασης, προκειμένου να καταγραφούν οι προσωπικές τους εμπειρίες από τη μητρότητα.
Τι έδειξε η έρευνα
Το πρώτο και ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αφορά την ψυχική υγεία των γυναικών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, περίπου το 50% των νέων μητέρων που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφερε συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους τα οποία χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.
Πρόκειται για συμπτώματα και όχι για επιβεβαιωμένες κλινικές διαγνώσεις. Ωστόσο, η έκταση του φαινομένου, όπως αποτυπώνεται στις απαντήσεις των συμμετεχουσών, αναδεικνύει τη σημασία του έγκαιρου εντοπισμού των γυναικών που ενδέχεται να χρειάζονται εξειδικευμένη υποστήριξη.
Εξίσου αξιοσημείωτο είναι το δεύτερο εύρημα. Μία στις δύο γυναίκες περιέγραψε την εμπειρία του τοκετού της ως «οδυνηρή», στοιχείο που αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης των εμπειριών των γυναικών κατά τη μαιευτική φροντίδα.
Τα δύο ευρήματα θέτουν στο επίκεντρο της συζήτησης όχι μόνο την ψυχική υγεία των νέων μητέρων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουν την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη μετάβαση στη μητρότητα.
Τι χρειάζεται να αλλάξει
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την ανάγκη ανάπτυξης συστηματικών προγραμμάτων ανίχνευσης δυσκολιών ψυχικής υγείας, καθώς και καθορισμένων διαδικασιών παραπομπής των γυναικών σε κατάλληλες υπηρεσίες υποστήριξης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρώιμη παρέμβαση, ώστε οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μητέρες να αναγνωρίζονται εγκαίρως και να μη μένουν χωρίς αντιμετώπιση.
Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη συστηματικής τήρησης στατιστικών δεικτών για την περιγεννητική ψυχική υγεία, προκειμένου να υπάρχει σαφέστερη εικόνα των αναγκών και να σχεδιάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν επίσης ότι η υποστήριξη της μητρότητας πρέπει να είναι πολυεπίπεδη, με κατάλληλες δομές, προγράμματα και επιμόρφωση των επαγγελματιών υγείας, αλλά και με ενδυνάμωση των ίδιων των γυναικών και του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
Στήριξη από την εγκυμοσύνη
Η επιστημονική συντονίστρια του έργου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Μαιευτικής του ΤΕΠΑΚ, Δρ. Ελένη Χατζηγεωργίου, υπογράμμισε τη δέσμευση της ερευνητικής ομάδας για την προαγωγή της υγείας των εγκύων, των μητέρων, των νεογνών και των οικογενειών τους.
Από την πλευρά της, η Δρ. Μαρία Παναγιώτου, εκ μέρους της Επιτροπής Μαιών του Παγκύπριου Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών, σημείωσε ότι «η περιγεννητική ψυχική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της μαιευτικής φροντίδας και αξίζει να αντιμετωπίζεται με την ίδια βαρύτητα και προτεραιότητα όπως κάθε άλλη πτυχή της υγείας της γυναίκας και της οικογένειάς της».
Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου αναδείχθηκαν επίσης ζητήματα που αφορούν την επικοινωνία των επαγγελματιών υγείας με τις μητέρες, τη διαχείριση ευαίσθητων καταστάσεων, όπως η περιγεννητική απώλεια, καθώς και την ανάγκη ψυχολογικής και θεσμικής υποστήριξης των ίδιων των επαγγελματιών.
Παρουσιάστηκαν ακόμη παραδείγματα καλών πρακτικών από την Πολωνία, με έμφαση στον σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών κατά τον τοκετό, τη συναίνεση σε ιατρικές παρεμβάσεις, την υποστήριξη του θηλασμού και τη διασφάλιση της επαφής μητέρας και νεογνού αμέσως μετά τη γέννηση.
Δωρεάν πρόγραμμα για μητέρες
Στο πλαίσιο του «Mind the Mum» υλοποιείται ήδη δωρεάν πρόγραμμα ενδυνάμωσης και προετοιμασίας μελλουσών μητέρων, μέσω παγκύπριων συναντήσεων που διοργανώνονται από το ΤΕΠΑΚ σε συνεργασία με την οργάνωση Birth Forward.
Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ενίσχυση της ψυχολογικής προετοιμασίας των γυναικών και στην παροχή εργαλείων υποστήριξης κατά την περιγεννητική περίοδο. Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής εφαρμογής του, επιδιώκεται να διατεθεί προς αξιοποίηση από επαγγελματίες περιγεννητικής και ψυχικής υγείας σε ολόκληρη την Κύπρο.
Το ευρωπαϊκό έργο, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος EU4Health και συλλέγει δεδομένα από την Κύπρο και τη Σλοβενία, αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του 2027.
Μέχρι τότε, η ερευνητική ομάδα προγραμματίζει την κατάθεση τεκμηριωμένων προτάσεων για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας, με στόχο την ουσιαστική ενσωμάτωση της περιγεννητικής ψυχικής υγείας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια φροντίδα.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
