Αφθώδης: Αρχή επανεκκίνησης, αγωνία για χαλλούμι ΠΟΠ

Τον οδικό χάρτη επαναδραστηριοποίησης των μονάδων που πλήγηκαν από τον αφθώδη πυρετό κατέθεσε χθες στην Επιτροπή Γεωργίας της Βουλής ο υπουργός Γεωργίας Χρίστος Σενέκης. Μετά τη διευθέτηση εκκρεμοτήτων, που αφορούν κυρίως καταστροφή ζωοτροφών και καθαρισμούς, η περίοδος επαναλειτουργίας στη Λεμεσό, Λάρνακα και ελεύθερη Αμμόχωστο άρχισε χθες και ολοκληρώνεται στο τέλος Ιανουαρίου του 2027. Όσον αφορά τη Λευκωσία θα οριστεί ανάλογα με τα εργαστηριακά αποτελέσματα για μονάδες που εκκρεμούν.

Χθες έγινε η τοποθέτηση των ζώων-δεικτών (28 αρνιά) στη φάρμα του ιερέα στην Πάχνα. Πρόκειται για την πρώτη μονάδα που εισέρχεται σε διαδικασία επαναδραστηριοποίησης. Σε διάστημα περίπου 21 με 30 ημερών αναμένεται να ληφθούν νέα δείγματα από τα ζώα, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι απαλλαγμένα από τον αφθώδη πυρετό. Εάν τα αποτελέσματα είναι αρνητικά, θα μπορεί να συνεχιστεί η διαδικασία ανασύστασης και να προχωρήσει σταδιακά η παραγωγική δραστηριότητα. Εάν εντοπιστεί η νόσος, τα ζώα θα οδηγηθούν σε θανάτωση, σύμφωνα με τα πρωτόκολλα.

Για τη Δρομολαξιά, όπου υπάρχουν 37 επηρεαζόμενες μονάδες, η χρονική στιγμή επαναδραστηριοποίησης είναι το δεύτερο δεκαπενθήμερο Δεκεμβρίου. Σε αυτή την περιοχή εκκρεμεί η μετακίνηση των παχύουρων προβάτων (σπάνια κυπριακή φυλή) μίας μονάδας.  

Για τα Λειβάδια, με 22 πληγείσες μονάδες, η επαναδραστηριοποίηση αναμένεται από τα τέλη Νοεμβρίου μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου.

Στην Ορόκλινη (10 μονάδες) το ορόσημο της επαναλειτουργίας είναι η 24η Νοεμβρίου.

Στην Αθηένου (9 μονάδες) η επαναδραστηριοποίηση τοποθετείται στο πρώτο δεκαπενθήμερο Δεκεμβρίου, δεδομένου ότι σε 3 μονάδες θα καταστραφούν οι ζωοτροφές και θα γίνει καθαριότητα.

Για τους Τρούλλους (1 μονάδα) η επαναλειτουργία επηρεάζεται από τις μονάδες της Ορόκλινης.

Στο Αλεθρικό (1 μονάδα) εκκρεμούν οι θανατώσεις, για αυτό η επαναλειτουργία θα οριστεί ανάλογα με την ημερομηνία θανάτωσης.

Για το Κίτι (1 μονάδα), η επαναδραστηριοποίηση προγραμματίζεται στο πρώτο δεκαπενθήμερο Νοεμβρίου.

Για την Αραδίππου (4 μονάδες) δεν έχει προσδιοριστεί η χρονική στιγμή.

Για τις περιοχές Γερίου (26 μονάδες), Δαλίου (2), Παλιομετόχου (6), Κοκκινοτριμιθιάς (2) και Μάμμαρι (2), η επαναδραστηριοποίηση θα οριστεί ανάλογα με εργαστηριακά αποτελέσματα μονάδων που εκκρεμούν.

Για το Πεντάκωμο (1 μονάδα) η επαναδραστηριοποίηση θα γίνει στο τέλος του Δεκεμβρίου.

Για το Αυγόρου (1 μονάδα) στο τέλος του Ιανουαρίου του 2027.

Σύμφωνα με τον υπουργό, πέραν των αποζημιώσεων για απώλεια ζώων και καταστροφή ζωοτροφών και γάλακτος (άνω των 21 εκατ. ευρώ), που έχουν ήδη καταβληθεί, το Υπουργείο έχει διαμορφώσει ειδικό πλαίσιο αποζημίωσης για απώλεια εισοδήματος των πληγέντων κτηνοτρόφων που θα επαναδραστηριοποιηθούν, με ελάχιστη περίοδο κάλυψης τους 12 μήνες.

«Παράλληλα, προχωρούμε σε διαβούλευση για τρία πρόσθετα σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 10 εκατ. ευρώ, για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, τη μετεγκατάσταση μονάδων και την αποσυμφόρηση κτηνοτροφικών περιοχών», είπε.

Τροποποίηση μέχρι τον Μάρτιο

Την ίδια ώρα διάχυτη στην αίθουσα της συνεδρίασης ήταν η ανησυχία για το μέλλον του χαλλουμιού ΠΟΠ, καθώς η απώλεια 53.403 αιγοπροβάτων (11,9%) λόγω του αφθώδους πυρετού, έχει δημιουργήσει ανησυχία ότι την 1η Ιουνίου του 2029 δεν θα υπάρχει τέτοια παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος, που να ικανοποιεί την ποσόστωση τουλάχιστον σε 51%, και την ίδια ώρα να διατηρηθούν οι υφιστάμενες εξαγωγές. Απαντώντας σε ερωτήματα βουλευτών για τη στρατηγική της κυβέρνησης, υπό την απειλή να χαθεί ο χαρακτήρας του ΠΟΠ, να το καρπωθούν άλλες χώρες παραγωγής και να γίνουν προσφυγές παραγωγών σε δικαστήρια, ο κ. Σενέκης είπε ότι το Υπουργείο ανέλαβε πρωτοβουλία ενημέρωσης των τριών εμπλεκομένων (αιγοπροβατοτρόφοι, αγελαδοτρόφοι και τυροκόμοι) για τα χρονοδιαγράμματα που έχουν θέσει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ προς το Υπουργείο και άλλους κυπριακούς φορείς, ώστε η Κύπρος να καταθέσει έγκαιρα τροποποίηση της ποσόστωσης, μετά από αίτημα των παραγωγών, το οποίο θα τύχει εξέτασης από το Υπουργείο.

Ειδικότερα, ο Υπουργός είπε ότι «έχουμε μία κρίσιμη χρονική περίοδο μέχρι τον Μάρτιο του 2027, για να καταθέσουμε έναν τεκμηριωμένο φάκελο τροποποίησης που θα τον ετοιμάσει ένας από τους τρεις εμπλεκομένους. Όμως αυτό που ζητούν είναι να δικαιολογείται από τους αριθμούς, γιατί ο μοναδικός τρόπος να χάσουμε το ΠΟΠ είναι να φτάσουμε τον Ιούνιο του 2029 σε έναν φάκελο, τον οποίο δεν θα μπορούμε να εφαρμόσουμε, γιατί δεν θα έχουμε τις απαραίτητες ποσότητες γάλακτος». Όπως σημείωσε, το Υπουργείο ξεκαθάρισε και στους τρεις εμπλεκομένους, αλλά και σε όποιον ετοιμάσει τον φάκελο, ότι η τροποποίηση θα πρέπει να ικανοποιεί τους όρους της ΕΕ, δηλαδή να τεκμηριώνεται αριθμητικά με τις πραγματικές ποσότητες γάλακτος, ούτως ώστε να διαφυλαχθεί ο χαρακτήρας του προϊόντος ως ΠΟΠ. 

«2,5 χρόνια πριν τον Ιούνιο του 2029, το να προσπαθήσουμε να αγγίξουμε τον φάκελο εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους να χάσουμε το χαλλούμι ΠΟΠ. Την ίδια ώρα που παράγουν χαλλούμι και άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, ακόμα και η Νότια Κορέα», προειδοποίησε ο πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ. Κάλεσε σε προβληματισμό το Υπουργείο, απέναντι στο ενδεχόμενο ομάδες παραγωγών να προσφύγουν σε δικαστήρια.