Σε μια περίοδο βαθιών ανατροπών, κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βλέπουν τις μεταπολεμικές τους κατακτήσεις να τίθενται υπό αμφισβήτηση, οι νέοι αντιδρούν απέναντι σε έναν κόσμο που τους προκαλεί ανασφάλεια, φόβο και αβεβαιότητα για το μέλλον τους. Αυτή είναι η βασική εκτίμηση που διατύπωσε ο κοινωνιολόγος Νίκος Περιστιάνης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Π» και στην εκπομπή «Δεύτερη Ματιά» με την Άντρη Δανιήλ, με αφορμή το κύμα κοινωνικών αναταραχών που καταγράφεται σε ευρωπαϊκές χώρες.
Νίκος Περιστιάνης: «Η Ευρώπη τρίζει συθέμελα – Οι νέοι εξεγείρονται απέναντι σε ένα αβέβαιο μέλλον»
Όπως ανέφερε, οι αλλαγές που συντελούνται διεθνώς επηρεάζουν την Ευρώπη με πρωτόγνωρο τρόπο, κλονίζοντας το κοινωνικό και πολιτικό οικοδόμημα που διαμορφώθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Όπως ανέφερε, οι αλλαγές που συντελούνται διεθνώς επηρεάζουν την Ευρώπη με πρωτόγνωρο τρόπο, κλονίζοντας το κοινωνικό και πολιτικό οικοδόμημα που διαμορφώθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. «Οι νέοι βιώνουν έναν κόσμο πολύ δύσκολο, έναν κόσμο τρομακτικό, που δυσκολεύονται να καταλάβουν και τον οποίο καταδικάζουν», σημείωσε, εξηγώντας ότι η νέα γενιά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα γεμάτη αντιφάσεις, όπου τα συμφέροντα των ισχυρών κρατών εμφανίζονται να υπερισχύουν του διεθνούς δικαίου.
Γιατί εξεγείρονται οι νέοι
Ο κ. Περιστιάνης υπογράμμισε ότι οι κοινωνικές εξεγέρσεις δεν μπορούν να ερμηνευθούν μονοδιάστατα ούτε να αποδοθούν αποκλειστικά σε συγκεκριμένες πολιτικές ομάδες ή ιδεολογίες.
Στις κινητοποιήσεις, όπως εξήγησε, συμμετέχουν νέοι με διαφορετική κοινωνική προέλευση, συμφέροντα και κίνητρα. Άλλοι αντιδρούν επειδή βιώνουν άμεσα την οικονομική αδικία, άλλοι επειδή αισθάνονται ότι απειλείται η κοινωνική τους θέση, ενώ υπάρχουν και εκείνοι που εκμεταλλεύονται τις συνθήκες για να εκδηλώσουν βίαιες συμπεριφορές.
Ένα παιδί που προέρχεται από τα φτωχότερα εργατικά στρώματα αντιμετωπίζει διαφορετικά την κρίση από έναν νέο της αστικής τάξης, ο οποίος φοβάται ότι η οικονομική και κοινωνική θέση της οικογένειάς του μπορεί να επιδεινωθεί.
Αντίστοιχα, οι μετανάστες δεύτερης ή τρίτης γενιάς αντιδρούν μέσα από τις δικές τους εμπειρίες κοινωνικού αποκλεισμού και διακρίσεων.
«Είναι μια πολύ σύνθετη κατάσταση», επισήμανε, τονίζοντας ότι η μαζικότητα και η διάρκεια των κινητοποιήσεων δείχνουν πως δεν πρόκειται για μεμονωμένες ομάδες, αλλά για ένα ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο.
«Οι ζημιές είναι το τελευταίο που πρέπει να μας ανησυχεί»
Ερωτηθείς για τις καταστροφές καταστημάτων, τις λεηλασίες και τις επιπτώσεις που έχουν τα επεισόδια στις επιχειρήσεις και στην οικονομία, ο κοινωνιολόγος αναγνώρισε τη σοβαρότητα των ζημιών, υπογράμμισε ωστόσο ότι η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται σε αυτές.
Κατά την άποψή του, περισσότερο ανησυχητικοί είναι οι πραγματικοί λόγοι που ωθούν τους νέους στην εξέγερση.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια, όπως σημείωσε, δεν περιορίζεται στη νέα γενιά, αλλά εκφράζει και ένα ευρύτερο κομμάτι της κοινωνίας που αγωνιά για το αύριο, αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες και αισθάνεται ότι χάνει σταδιακά τις βεβαιότητες πάνω στις οποίες είχε οικοδομήσει τη ζωή του.
Το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος υπό πίεση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Περιστιάνης στην κρίση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, το οποίο για δεκαετίες αποτελούσε σημείο αναφοράς για την κοινωνική προστασία, την εκπαίδευση, την υγεία και τις προοπτικές ευημερίας των πολιτών.
«Εκείνο που είχαμε συνηθίσει να θεωρούμε αναμενόμενο, το κοινωνικό κράτος της Ευρώπης, όλα αυτά τώρα διακυβεύονται», ανέφερε.
Εξήγησε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με πολλαπλές οικονομικές πιέσεις, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες και η γήρανση του πληθυσμού περιορίζουν τις δυνατότητες χρηματοδότησης κοινωνικών πολιτικών.
Παράλληλα, η δημογραφική κρίση δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες για εργατικό δυναμικό, καθιστώντας τη μετανάστευση ένα σύνθετο ζήτημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσα από πολιτικά συνθήματα.
Αναφέρθηκε και στην Κύπρο, επισημαίνοντας τη χαμηλή γεννητικότητα και την ανάγκη διατήρησης επαρκούς εργατικού δυναμικού για τη λειτουργία της οικονομίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν προβλήματα που όχι μόνο είναι εξαιρετικά δύσκολα, αλλά πολλές φορές απαιτούν αντικρουόμενες πολιτικές επιλογές.
«Βρισκόμαστε σε μια επαναστατική καμπή»
Ο κοινωνιολόγος χαρακτήρισε τη σημερινή κατάσταση ως μια «επαναστατική καμπή», προειδοποιώντας ότι οι μεγάλες κοινωνικές ανατροπές δεν οδηγούν αναγκαστικά στα αποτελέσματα που επιδιώκουν όσοι συμμετέχουν σε αυτές.
Για να εξηγήσει την εκτίμησή του, χρησιμοποίησε το ιστορικό παράδειγμα της Γαλλικής Επανάστασης, η οποία ανέτρεψε τη μοναρχία, αλλά ακολουθήθηκε από την περίοδο της Τρομοκρατίας, την κυριαρχία του Ροβεσπιέρου και στη συνέχεια την άνοδο του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.
Όπως σημείωσε, η δημοκρατία δεν εδραιώθηκε αμέσως, αλλά χρειάστηκαν πολλές δεκαετίες πολιτικών ανατροπών και αλλαγών καθεστώτων.
«Άλλο εκείνο που ήθελαν οι επαναστάτες τη στιγμή που επαναστατούσαν και άλλο εκείνο που επικράτησε στο τέλος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Με αυτή την ιστορική αναφορά θέλησε να καταδείξει ότι ακόμη και κινητοποιήσεις που ξεκινούν με αιτήματα κοινωνικής δικαιοσύνης μπορεί να οδηγήσουν σε εντελώς διαφορετικές πολιτικές εξελίξεις, ακόμη και σε ενίσχυση του αυταρχισμού.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
