Εκλογές και γιορτή της δημοκρατίας σήμερα. Όλοι χαρούμενοι - άλλοι συγκρατημένα και άλλοι πιστεύοντας πραγματικά ότι τα πράγματα θα αλλάξουν προς το καλύτερο. Μακάρι να αλλάξουν, να εκλεγούν πράγματι οι πιο άξιοι από τους υποψηφίους και να επικρατήσουν τα κόμματα με τις καλύτερες πολιτικές. Ωστόσο, με μια προσεκτική ματιά στις εαρινές προβλέψεις της ΕΕ, σε λίγο κανείς δεν θα έχει διάθεση για πάρτι. Με καταγεγραμμένη ήδη ανάπτυξη 3% στο πρώτο τρίμηνο του έτους και πρόβλεψη για τελικό 2,3%, η λογική λέει πως ακόμη και αν δεν καταγραφεί ύφεση σε κάποιο από τα επόμενα τρίμηνα, πολλές επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα νιώσουν στο πετσί τους συνθήκες κρίσης. Σκεφτείτε το όπως τις προβλέψεις καιρού στο κινητό σας, που δείχνουν ότι η θερμοκρασία είναι, ας πούμε 30 βαθμοί Κελσίου, αλλά η πραγματική αίσθηση λόγω της υγρασίας είναι 40.
Για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά, η οικονομία καταγράφει επιβράδυνση της ανάπτυξης της τάξης του 40%. Θα ρίξει, δηλαδή, ταχύτητα από το 3,8% στο 2,3%, και αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να γίνει αισθητό από τις κυπριακές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Πόσω μάλλον όταν πολλά από αυτά δεν ένιωσαν ούτε πέρυσι ότι η οικονομία όντως έτρεχε με 3,8%! Και δεν είναι ότι τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις είναι βουλιμικά και δεν ικανοποιούνται με μια ανάπτυξη κοντά στο 4%. Είναι που πολλά από τα χρήματα που καταγράφηκαν αφορούσαν δαπάνες για τα καμένα δάση, για το νερό από τις αφαλατώσεις, αλλά και αποζημιώσεις σε κουρεμένους καταθέτες. Ο άλλος λόγος που δεν έγινε αισθητή αυτή η άνοδος είναι ότι μέρος της ανάπτυξης προέρχεται από εταιρείες που έχουν μεν την έδρα τους στην Κύπρο και συνεισφέρουν, αλλά στην πραγματικότητα η κερδοφορία τους δεν οφείλεται στις εγχώριες συνθήκες. Σκεφτείτε το ως κάτι ανάλογο με την παρουσία της Amazon στην Ιρλανδία.
Μάλιστα, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό που αναμένεται πάνω από το 3% σύμφωνα με την ΕΕ, αλλά και μια νέα πιθανή αύξηση στα επιτόκια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μπορεί τελικά να μην έχουμε αύξηση στην κατανάλωση και την ανάπτυξη, αλλά λιγότερη κατανάλωση σε υψηλότερες τιμές. Λιγότερη κατανάλωση όχι μόνο από τους μειωμένους τουρίστες, αλλά και λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων των εγχώριων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Με αυτά τα δεδομένα, το 2,3% είναι πραγματικά πολύ λίγο για να μην πονέσει την κυπριακή οικονομία. Και για να είμαστε δίκαιοι με τη χώρα μας, αυτό το πρόβλημα αφορά και άλλα ευρωπαϊκά κράτη, τα οποία για την ώρα μοιάζουν ικανοποιημένα απλώς και μόνο επειδή γλύτωσαν την ύφεση με ακόμη χαμηλότερη ανάπτυξη από τη δική μας.
Με άλλα λόγια, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν φαίνονται διατεθειμένες να λάβουν μέτρα τόνωσης της οικονομίας, τουλάχιστον όχι στα επίπεδα της περιόδου της Covid-19 ή της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Με βάση και τα όσα ακούστηκαν την Παρασκευή στην κοινή διάσκεψη Τύπου των θεσμών της ΕΕ στη Λευκωσία, κανείς δεν θέλει να ρίξει ρευστότητα στην αγορά αυτή τη στιγμή, φοβούμενος την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων. Ακόμη περισσότερο, υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη κι αν διοχετευθεί χρήμα στην αγορά, αυτό δεν θα μεταφραστεί σε ανάπτυξη, καθώς δεν θα μπορεί να υποστηριχθεί από τις διαθέσιμες -ή μάλλον μη διαθέσιμες- ποσότητες πετρελαίου.
Με αυτό το σκηνικό μπροστά μας, οι επιχειρήσεις, το κράτος και τα νοικοκυριά θα πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικά στις δαπάνες τους, επιδιώκοντας να πετύχουν με αυτές το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Η νέα σύνθεση της Βουλής, όπως αυτή θα διαμορφωθεί απόψε, έχει καθήκον να συνεργαστεί στενά με τους θεσμούς και την κυβέρνηση. Οφείλει να μην έχει αυταπάτες ότι η νωπή λαϊκή εντολή μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα, παραβλέποντας το μήνυμα των αριθμών. Καλό θα είναι όσοι εκλεγούν να μην προγραμματίσουν μακρινές καλοκαιρινές διακοπές, γιατί ίσως χρειαστεί να δουλέψουν υπερωρίες μαζί με τα Υπουργεία Οικονομικών, Εμπορίου και Εργασίας. Άλλωστε, μόνο οι καθηγητές και οι δάσκαλοι δικαιούνται περισσότερες διακοπές από αυτούς, και είναι κρίμα όσοι μπαίνουν τώρα στη Βουλή ορεξάτοι, αντί στα έδρανα, να βρεθούν στις παραλίες. Καλή ψήφο και καλή επιτυχία στους καλύτερους.
