Πέφτει στα χέρια σας ένα λεπτομερές επιχειρηματικό σχέδιο. Αναλύσεις, δεδομένα, οικονομικές προβλέψεις, τεχνικοί όροι, σχεδιαγράμματα, πίνακες και συμπεράσματα. Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που θα κοιτάξει ένας σοβαρός επενδυτής ή ένας συνετός πολίτης; Συνήθως (σίγουρα) όχι τους αριθμούς. Πρώτα θα δει ποιοι υπογράφουν το σχέδιο.
Όσο ελκυστική κι αν είναι μια επιχειρηματική ιδέα, η επιτυχία της εξαρτάται πρωτίστως από τους ανθρώπους που θα την υλοποιήσουν. Αν οι άνθρωποι αυτοί δεν διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις, την εμπειρία και, κυρίως, την αξιοπιστία, τότε ακόμη και το καλύτερο επιχειρηματικό σχέδιο χάνει μεγάλο μέρος της αξίας του... και πολλές φορές, όπως μάθαμε τον καιρό της «φούσκας» του ΧΑΚ, όλη την αξία του. Αντίθετα, όταν οι επικεφαλής έχουν αποδείξει στην πράξη ότι μπορούν να διοικήσουν υπεύθυνα και αποτελεσματικά, τότε αξίζει να εξεταστούν προσεκτικά και οι αριθμοί, οι προοπτικές και οι προβλέψεις.
Τις τελευταίες ημέρες γίνεται συζήτηση για τη δημιουργία ενός νέου συνεργατικού πιστωτικού ιδρύματος. Δεν γνωρίζω ποιοι βρίσκονται πίσω από την πρωτοβουλία και δεν επιθυμώ να αφήσω αιχμές ή υπονοούμενα, αλλά ούτε και να παροτρύνω. Είναι μάλιστα πιθανό ανάμεσά τους να υπάρχουν άνθρωποι με σημαντική εμπειρία στον χώρο του συνεργατισμού, οι οποίοι υπηρέτησαν τον θεσμό με επαγγελματισμό και συνέπεια.
Ακριβώς γι' αυτό, ο πρώτος και σημαντικότερος έλεγχος που οφείλει να κάνει ο κάθε ενδιαφερόμενος δεν αφορά τις οικονομικές προβλέψεις, αλλά το ιστορικό των ανθρώπων που ζητούν την εμπιστοσύνη του.
Αν πρόκειται για στελέχη που διαχειρίστηκαν συνετά τα ιδρύματα στα οποία εργάστηκαν, που εφάρμοσαν ορθές πιστοδοτικές πρακτικές, σεβάστηκαν τα χρήματα των καταθετών και λειτούργησαν σύμφωνα με τις πραγματικές αρχές του συνεργατισμού, τότε ασφαλώς αξίζει να εξετάσει κανείς το επιχειρηματικό τους σχέδιο και να αποφασίσει αν θα στηρίξει την προσπάθεια.
Αν, όμως, ανάμεσα στους πρωτεργάτες βρίσκονται πρόσωπα που συμμετείχαν ή ανέχθηκαν πρακτικές οι οποίες οδήγησαν στη συσσώρευση τεράστιων μη εξυπηρετούμενων δανείων, στη χορήγηση δανείων χωρίς επαρκή αξιολόγηση της δυνατότητας αποπληρωμής, σε υπερτιμήσεις εξασφαλίσεων ή σε άλλες λανθασμένες επιλογές που συνέβαλαν στην κατάρρευση του συνεργατικού συστήματος, τότε η επιφυλακτικότητα δεν είναι προκατάληψη. Είναι στοιχειώδης υπευθυνότητα.
Το επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να είναι άψογα γραμμένο. Οι παρουσιάσεις μπορεί να είναι εντυπωσιακές και τα συνθήματα ελκυστικά. Όμως, καμία παρουσίαση δεν μπορεί να υποκαταστήσει το ιστορικό όσων ζητούν να διαχειριστούν τις αποταμιεύσεις και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Η εμπιστοσύνη κερδίζεται δύσκολα και χάνεται εύκολα. Και στην περίπτωση του κυπριακού συνεργατισμού, το τίμημα της απώλειάς της ήταν τεράστιο. Όσοι ζήσαμε τις εξελίξεις της περιόδου 1999-2000 και μετά του 2011-2013, δηλαδή τα γεγονότα που οδήγησαν στην κατάρρευση του συνεργατικού πιστωτικού τομέα, γνωρίζουμε ότι τα λάθη στη διοίκηση χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων πληρώνονται ακριβά από ολόκληρη την κοινωνία. Πολύ περισσότερο από τους απλούς επενδυτές ή καταθέτες.
Αν πρόκειται να δημιουργηθεί ένας νέος συνεργατισμός, ας ξεκινήσει από εκεί όπου πραγματικά κρίνεται κάθε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα: από την ποιότητα, την ακεραιότητα και την αξιοπιστία των ανθρώπων που θα τον διοικήσουν. Όπως λένε και οι ίδιοι οι συνεργατιστές, πρώτα οι άνθρωποι, μετά οι αριθμοί.
