Ο Αμπάς θέλει να αξιοποιήσει τις σχέσεις Κύπρου – Ισραήλ για την ειρήνη, αλλά οι συνθήκες δεν το ευνοούν

Ο Πρόεδρος της Παλαιστίνης, Μαχμούντ Αμπάς, κάλεσε την Πέμπτη την Κύπρο να αξιοποιήσει τις εξαιρετικές σχέσεις που διατηρεί τόσο με το Ισραήλ όσο και με την Παλαιστίνη, προκειμένου να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στη στήριξη των ειρηνευτικών προσπαθειών, μόλις σχηματιστεί κυβέρνηση στο Ισραήλ.

Στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψής του στη Λευκωσία, ο Αμπάς συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου είχαν συνομιλίες, ενώ στη συνέχεια παρακάθισαν σε γεύμα εργασίας μαζί με τις αντιπροσωπείες τους.

Ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος, ο οποίος διανύει την ένατη δεκαετία της ζωής του, μιλώντας μέσω διερμηνέα, αναφέρθηκε στην έγκαιρη αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους από την Κύπρο το 1988 και εξέφρασε τις «ειλικρινείς ευχαριστίες του προς την Κυπριακή Δημοκρατία για την ανθρωπιστική και πολιτική στήριξή της προς τον παλαιστινιακό λαό και την παλαιστινιακή υπόθεση».

Πρόσθεσε ότι «με την επίσκεψή μας εδώ αισθανόμαστε σαν στο σπίτι μας. Αυτό συμβαίνει επειδή ο παλαιστινιακός λαός αισθάνεται όχι μόνο γεωγραφική εγγύτητα με τον κυπριακό λαό, αλλά και ζεστασιά και έναν βαθύ ανθρώπινο δεσμό με τον κυπριακό λαό».

Περιφερειακή ασφάλεια

Ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος εξέφρασε την ανησυχία του για την ασφάλεια στην περιοχή, σημειώνοντας ότι «μας απασχολεί επίσης η ασφάλεια των Ισραηλινών».

«Δεν θέλουμε στρατιωτικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις», δήλωσε ο Αμπάς, προσθέτοντας ότι επιθυμεί την επίλυση του Παλαιστινιακού «στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και της διεθνούς νομιμότητας, προς όφελος ολόκληρης της περιοχής».

Ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αρνηθεί για δύο συνεχόμενα χρόνια τη χορήγηση βίζας προκειμένου να συμμετάσχει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, δήλωσε ότι δεν ντρέπεται να διακηρύσσει ξεκάθαρα: «Υποστηρίζουμε την ειρηνική λαϊκή αντίσταση, η οποία εκφράζει τη διαμαρτυρία του παλαιστινιακού λαού κάθε φορά που παραβιάζονται τα δικαιώματά του».

Ο Αμπάς αναφέρθηκε στα «τεράστια δεινά» που υφίσταται ο παλαιστινιακός λαός στη Λωρίδα της Γάζας, τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Έτοιμος για ειρήνη με το Ισραήλ

«Εδώ και πολλά χρόνια έχουμε απλώσει το χέρι προς την ισραηλινή πλευρά, προκειμένου να επιτευχθεί μια διευθέτηση και να επικρατήσει η ειρήνη, όχι μόνο μεταξύ του παλαιστινιακού και του ισραηλινού λαού, όχι μόνο μεταξύ της Παλαιστίνης και του Ισραήλ, αλλά και μεταξύ του Ισραήλ και των γειτονικών αραβικών χωρών, προς όφελος ολόκληρης της περιοχής και του κόσμου», ανέφερε.

Αναφερόμενος στις εκλογές της Τρίτης στο Ισραήλ, ο Παλαιστίνιος ηγέτης δήλωσε ότι αναμένει να διαπιστώσει πώς θα διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό μετά τα αποτελέσματά τους.

«Μόλις σχηματιστεί η κυβέρνηση, είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε μαζί τους το ζήτημα της ειρήνης», δήλωσε.

Ο πιθανός ρόλος της Κύπρου

Απευθυνόμενος στον Κύπριο ομόλογό του, πρόσθεσε: «Και όταν συμβεί αυτό, θα είναι δικός σας ρόλος να στηρίξετε αυτή την προσπάθεια, δεδομένων των καλών σας προθέσεων και του γεγονότος ότι είστε μια γειτονική χώρα και ένας φιλικός γειτονικός λαός, διαδραματίζοντας έναν ρόλο ώστε αυτές οι ειρηνευτικές συνομιλίες να έχουν τα επιθυμητά θετικά αποτελέσματα».

Από την πλευρά του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης καλωσόρισε τον Αμπάς, σημειώνοντας ότι έχει επισκεφθεί δύο φορές την Παλαιστίνη τα τελευταία τρία χρόνια. Εξήρε τις εξαιρετικές διμερείς σχέσεις των δύο χωρών, επαναλαμβάνοντας τη στήριξη της Κύπρου στην επίλυση του Παλαιστινιακού, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε τη σημασία που αποδίδεται στη δημιουργία συνθηκών ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή. Εξέφρασε την ετοιμότητα της Κύπρου να αναλάβει οποιονδήποτε ρόλο θα συμβάλει στην επίτευξη των κοινών τους στόχων και στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας.

Ο Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε επίσης στην ανθρωπιστική βοήθεια που παρέχει η Κύπρος στην Παλαιστίνη, καθώς και στη συμμετοχή της παλαιστινιακής πλευράς σε δραστηριότητες του Κέντρου CYCLOPS στη Λάρνακα και του Κέντρου Αεροπυρόσβεσης στην Πάφο.

Μεταβολή της ευρωπαϊκής στάσης στο Παλαιστινιακό

Κατά τη διάρκεια του γεύματος εργασίας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στον ρόλο της Κύπρου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως χώρας που μπορεί να μεταφέρει στην Ευρώπη τις ανησυχίες των υπόλοιπων κρατών της περιοχής.

Απαντώντας, ο Αμπάς επισήμανε τις σημαντικές εξελίξεις που παρατηρούνται στην Ευρώπη, αναφέροντας ότι η Ισπανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία έχουν εκφράσει θέσεις για το Παλαιστινιακό οι οποίες είναι σχεδόν ταυτόσημες με εκείνες της Παλαιστίνης.

Ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος σημείωσε ότι η Ευρώπη μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη συμφωνίας και στην εδραίωση της ειρήνης στην περιοχή.

Οι σχέσεις Κύπρου – Ισραήλ

Απευθυνόμενος στον Χριστοδουλίδη, ο Αμπάς ανέφερε ότι η Κύπρος μπορεί επίσης να διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο.

Αφού αναφέρθηκε στις εξαιρετικές διμερείς σχέσεις, καθώς και στις στενές σχέσεις μεταξύ των λαών της Κύπρου και της Παλαιστίνης, δήλωσε: «Διατηρείτε επίσης, και πολύ ορθώς, εξαιρετικές σχέσεις με το Ισραήλ».

«Επομένως, μπορείτε να διαδραματίσετε διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ των δύο πλευρών, στη βάση μιας πολιτικής λύσης που θα στηρίζεται στη διεθνή νομιμότητα και στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών».

Δύσκολες συνθήκες

Ο Αμπάς, ο οποίος συμπληρώνει τα 91 του χρόνια τον Νοέμβριο, επισκέπτεται την Κύπρο σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στην περιοχή.

Οι Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη βρίσκονται αντιμέτωποι με επανειλημμένα περιστατικά βίας από Ισραηλινούς εποίκους και με την επέκταση των ισραηλινών οικισμών, εξελίξεις που υπονομεύουν τις προοπτικές για λύση δύο κρατών.

Μεγάλο μέρος της Γάζας έχει μετατραπεί σε ερείπια, ενώ το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων για τη Λωρίδα της Γάζας δεν σημειώνει πρόοδο.

Μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν, την αντίδραση της Τεχεράνης εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή και την κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, η περιοχή παραμένει σε κατάσταση έντονης ανησυχίας.

Παράλληλα, επίκεινται οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, η έκβαση των οποίων αναμένεται, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να επηρεάσει και τις συγκρούσεις στην περιοχή.

Στο μεταξύ, οι Συμφωνίες του Αβραάμ του 2020, μέσω των οποίων εγκαθιδρύθηκαν διπλωματικές σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν, του Σουδάν και του Μαρόκου, αποδυνάμωσαν τη δυναμική της Αραβικής Ειρηνευτικής Πρωτοβουλίας, η οποία προέβλεπε την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ με αντάλλαγμα την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.

Ο ίδιος ο Αμπάς έχει δεχθεί επικρίσεις για το γεγονός ότι δεν έχουν διεξαχθεί εθνικές εκλογές εδώ και δύο δεκαετίες.

Αφού είχε δεσμευτεί το καλοκαίρι ότι θα πραγματοποιούσε εκλογές τον φετινό Νοέμβριο, πρόσφατα μετέθεσε την ημερομηνία διεξαγωγής τους για τον Σεπτέμβριο του 2027, επικαλούμενος ανησυχίες για την ασφάλεια και «εμπόδια που προκύπτουν από ισραηλινά μέτρα».

Παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν, το ζήτημα της νομιμοποίησης της ηγεσίας θα εξακολουθήσει να τίθεται όσο δεν διεξάγονται εκλογές.

Σχέσεις Κύπρου – Παλαιστίνης

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, από τη συνάντηση με τον Αμπάς προκύπτουν δύο βασικά συμπεράσματα: πρώτον, ότι ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος εξέφρασε την εκτίμησή του για τη συμβολή της Κύπρου στις ανθρωπιστικές προσπάθειες και, δεύτερον, ότι επισήμανε πως η Κύπρος ορθώς διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με το Ισραήλ, αναγνωρίζοντας τη δυνητική χρησιμότητα αυτών των σχέσεων.

Όσον αφορά τον ενδεχόμενο ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Κύπρος στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση, κυβερνητική πηγή σημείωσε ότι η Λευκωσία είναι πρόθυμη να εμπλακεί, να διερευνήσει τις δυνατότητες και να συμβάλει από την πλευρά της, εφόσον της ζητηθεί.

Ωστόσο, οι συνθήκες κάθε άλλο παρά ώριμες είναι.

Στο Ισραήλ δεν έχει ακόμη σχηματιστεί κυβέρνηση και δεν είναι σαφές τι είδους κυβέρνηση θα προκύψει ή ακόμη και εάν η χώρα θα χρειαστεί να οδηγηθεί σε νέο γύρο εκλογών.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα ποια πρόταση έχει κατά νου η παλαιστινιακή πλευρά, καθώς και ποιες άλλες εξελίξεις ενδέχεται να σημειωθούν στην περιοχή στο μεσοδιάστημα.