Οι δύο αλουποί της Πάφου

Και κατά μια περίεργη σύμπτωση, δύο από τις πιο χαρακτηριστικές πολιτικές αλεπούδες του τόπου ξεκίνησαν από την Πάφο. Νίκος Χριστοδουλίδης και Αβέρωφ Νεοφύτου. Ο ένας από τη Γεροσκήπου και ο άλλος από την Αργάκα. Κάποιοι θα πουν ότι και ο Νίκος Αναστασιάδης είναι κι αυτός αλεπού από τη Λεμεσό. Λάθος. Αυτός είναι λύκος από το Πέρα Πέδι. 

Σήμερα οι κύριοι Χριστοδουλίδης και Αβέρωφ μπορεί να βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα, μπορεί ο ένας να μη θέλει να ακούει το όνομα του άλλου και μπορεί η προεδρική εκλογή του 2023 να άφησε πληγές που ούτε το καλύτερο παφίτικο κρασί δεν κλείνει, αλλά, μεταξύ μας, όσο περισσότερο τους παρατηρεί κανείς τόσο περισσότερο αναρωτιέται: Μήπως τελικά είναι πολιτικά πρώτα ξαδέλφια;

Ο Αβέρωφ ασφαλώς θα διαφωνήσει. Ο Νίκος πιθανότατα θα χαμογελάσει, θα πει ότι σέβεται όλες τις απόψεις και θα συνεχίσει κανονικά το πρόγραμμά του. Αλλά η ομοιότητα παραμένει.

Πίστη στον διάλογο

Πρώτα απ’ όλα, αμφότεροι πάσχουν από την κλασική ασθένεια της κυπριακής πολιτικής. Πιστεύουν δηλαδή βαθιά στον διάλογο, στη συναίνεση και στη συλλογικότητα, αρκεί στο τέλος να γίνει εκείνο που είχαν αποφασίσει εξαρχής. 

Ο Αβέρωφ είχε πάντοτε τη φήμη του ανθρώπου που έβλεπε την πολιτική σαν σκακιέρα. Δύο και τρεις κινήσεις μπροστά, αλλά πάντα άφηνε αφύλακτα τα νώτα του. Ο Χριστοδουλίδης έμαθε καλά το παιχνίδι. Τόσο καλά, μάλιστα, που κάποια στιγμή ο μαθητής μετά από ένα καραμπινάτο τσεκ, πήρε τη σκακιέρα, έφυγε από το μάθημα και πήγε κατευθείαν στο Προεδρικό. Εδώ ίσως βρίσκεται και η μεγαλύτερη ειρωνεία της ιστορίας.

Ο Αβέρωφ μπορεί πολιτικά να θεωρεί τον Χριστοδουλίδη σχεδόν δημιούργημα μιας σχολής στην οποία ο ίδιος υπήρξε καθηγητής. Μόνο που ο μαθητής, αντί να περιμένει να αποφοιτήσει, μπήκε στις εξετάσεις πριν από τον καθηγητή και αφού πήρε τη θέση αναφώνησε: «Ήρθε η ώρα μου». Έκτοτε ο καθηγητής ανακάλυψε πόσο ενοχλητικοί μπορούν να γίνουν οι καλοί μαθητές. Αντιλαμβάνεστε ότι ο Φούλλης κινδυνεύει να τρελαθεί.

Εικόνα 

Υπάρχει με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και δεύτερη ομοιότητα αφού και οι δύο αποδίδουν μεγάλη σημασία στην εικόνα. Στη σύγχρονη πολιτική δεν αρκεί να είσαι καλός. Πρέπει να φαίνεται ότι είσαι καλός. Και, ει δυνατόν, να φαίνεται ταυτόχρονα ότι ο αντίπαλος είναι άχρηστος. Γι’ αυτό και γύρω από κάθε ισχυρό πολιτικό στην Κύπρο, δημιουργούνται στρατοί από πρόθυμους σχολιαστές, θαυμαστές, αγανακτισμένους πολίτες, ανώνυμους λογαριασμούς και διαδικτυακούς μαχητές που κατά περίεργη σύμπτωση ξυπνούν, κοιμούνται και θυμώνουν όλοι την ίδια ώρα. Όλοι αυτοί είτε πληρώνονται είτε προσβλέπουν σε πολιτικό όφελος. Ο Αβέρωφ που κρατά εκατομμύρια προσλαμβάνει, ο Χριστοδουλίδης υπόσχεται θέσεις. 

Εν ολίγοις όταν αρχίζουν οι εκλογές, το Facebook και το Τουίτερ γεμίζουν ξαφνικά με περισσότερους «απλούς πολίτες με άποψη» απ’ όσους κατοίκους έχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Όλοι με ψευδώνυμα, όλοι γράφουν ανώνυμα. Όλοι θρασείς και αισχροί.

Το Κυπριακό

Μετά έχουμε το Κυπριακό. Εδώ οι δύο σχολές γίνονται σχεδόν μία. Τον τελευταίο χρόνο και ο Αβέρωφ και ο Χριστοδουλίδης μας έχουν πρήξει, ότι βρισκόμαστε «μπροστά σε κρίσιμες εξελίξεις». Ανοίγει «παράθυρο ευκαιρίας». Υπάρχει «κινητικότητα». Η διεθνής κοινότητα «επανενεργοποιείται». Κάποιος ειδικός απεσταλμένος έρχεται, κάποιος άλλος φεύγει, γίνονται δείπνα, τριμερείς, πενταμερείς, κοινωνικές συναντήσεις και φωτογραφίες μπροστά σε σημαίες. Ο Αβέρωφ υπόσχεται ότι «πάνω από όλα η πατρίς» και ο Χριστοδουλίδης ότι θα απελευθερώσει και θα επανενώσει τη χώρα. Και ο πρόσφυγας περιμένει. Πενήντα τόσα χρόνια τώρα, αλλά τον καλούν να κάνει υπομονή, γιατί «κάτι κινείται». 

Ο Αβέρωφ είναι αλήθεια ότι μίλησε πολλές φορές για λύση. Οταν τα τούμπαρε όλα βέβαια ο Αναστασιάδης το 2017 στο Κραν Μοντανά, δεν είπε τίποτα. Υπόγεια τον έβριζε, αλλά στα φανερά ήρθε στην Κύπρο και ανέλαβε την προεκλογική του για τις προεδρικές του 2018. Ηταν τόσο αφελής που πίστευε ότι ο Αναστασιάδης θα τον στήριζε το 2023. Ο Χριστοδουλίδης είχε επίσης μεγάλη συμμετοχή στην υιοθέτηση της ρητορικής του Τάσσου Παπαδόπουλου από το Νίκο Αναστασιάδη και στα νέα μεγάλα ΌΧΙ που όφειλε να πει ο λαός. Σήμερα βέβαια θέλει λύση και λέει ότι έχει πείσει ακόμα και τον Αρχιεπίσκοπο να τον ακολουθήσει. Το πρόβλημα εδώ είναι η υποκρισία. Και οι δύο ξέρουν άριστα ότι η Τουρκία δεν θέλει σήμερα λύση και ότι χωρίς την Τουρκία δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία. Ξέρουν επίσης ότι η δική μας πλευρά, πάντα έφερε σοβαρές ευθύνες για τα αδιέξοδα. Αυτό που ξέρουν και οι δύο καλύτερα βέβαια είναι ότι στην κυπριακή πολιτική υπάρχει ένας απαράβατος κανόνας. Ποτέ δεν αφήνεις την πραγματικότητα να χαλάσει μια ωραία ανακοίνωση, να κτίσει μια «νέα δυναμική», να σου προσφέρει μερικά ψηφαλάκια, ιδιαίτερα αν δεν υπάρχει κανένα κόστος.

Το χρήμα

Εδώ συναντούμε δύο διαφορετικές σχολές καπιταλισμού. Ο ένας εκπροσωπεί, πάντοτε χιουμοριστικά ομιλούντες το New Money. Τη νέα επιχειρηματική τάξη, τα καινούργια τζάκια, τους ανθρώπους που θέλουν πρόσβαση, επιρροή και φωτογραφία με την εξουσία. Γι αυτούς φρόντιζε πάντα ο σύγαμπρος ο Πάμπος.

Ο άλλος ταυτίζεται περισσότερο με το Old Money. Παραδοσιακά δίκτυα, παλιές οικονομικές σχέσεις, ανθρώπους που δεν χρειάζεται να μάθουν το τηλέφωνο ενός υπουργού επειδή το είχαν ήδη από τον προηγούμενο. Θυμόμαστε τον Αβέρωφ για τις μάχες που έδωσε ώστε να πάρει τα αεροδρόμια ο Σιακόλας, να σωθεί η Τράπεζα Κύπρου το 2013 και οι Κύπριοι επιχειρηματίες που ήταν μέτοχοί της. Τότε τα χάλασε και με τον Αναστασιάδη που υποστήριζε τους Ρώσους επιχειρηματίες. Τότε ήταν που ο Αναστασιάδης είπε την περιώνυμη φράση «όπου σηκώσεις πέτρα θα βρεις τον Αβέρωφ πουκάτω». Η ρήξη ήταν οριστική. Ποτέ δεν τα ξαναβρήκαν οι δύο τους, εξού και ο Αναστασιάδης στήριξε τον Χριστοδουλίδη και τώρα Παμπορίδη.

Οι φίλοι

Και φτάνουμε στο πιο ενδιαφέρον κοινό χαρακτηριστικό: τους φίλους. Ή μάλλον τους πρώην φίλους. Διότι στην κορυφή της πολιτικής πυραμίδας, οι φιλίες έχουν ημερομηνία λήξης περίπου όσο και ένα γιαούρτι ή για τον Χριστοδουλίδη, όσο ένα μπουκάλι αϊράνι. Σήμερα είσαι στενός συνεργάτης. Αύριο «ο καθένας ακολουθεί τη δική του πορεία». Μεθαύριο μαθαίνεις από τις ειδήσεις ότι αντικαταστάθηκες. Ο Αβέρωφ θεωρούσε το Χάρη Γεωργιάδη φίλο και προτεζέ του. Οταν έπρεπε βέβαια κάποιος να φορτωθεί το σκάνδαλο του Συνεργατισμού τον έδωσε κανονικά και όχι μόνον. Κατεύθυνε και τα σχετικά δημοσιεύματα σε φιλικά ΜΜΕ και στενότατους φίλους του εκδότες μπας και δεν την φάει ο Χάρης. Να υπενθυμίζουμε κάτι. Τότε ο Πολίτης ήταν η μόνη εφημερίδα που τον στήριξε, όχι γιατί δεν έκανε λάθη, αλλά διότι δεν ήταν σωστό να φορτωθεί το σκάνδαλο του Συνεργατισμού από μόνος του.

Ο πολιτικός συνεργάτης πάντως είναι σαν το πουκάμισο. Δείτε πόσους υπουργούς εξαπέστειλε ο Χριστοδουλίδης χωρίς ιδιαίτερες εξηγήσεις. Όσο ταιριάζει με το κοστούμι, το φοράς. Μόλις αλλάξει η μόδα, πάει στη ντουλάπα. Υπάρχουν και χειρότερα. Πάνε και τρώνε με έναν άνθρωπο ιδιωτικά και ανταλλάσσουν κάποιες σκέψεις; Την επόμενη μέρα τον πετάνε στα σκυλιά εμφανίζοντάς τον ως διαπλεκόμενο και διεφθαρμένο. Σε αυτό το άθλημα ούτε ο Αβέρωφ ούτε ο Νίκος χρειάζονται ιδιαίτερα μαθήματα. Ο Αβέρωφ βέβαια στον τομέα αυτό διαθέτει διδακτορικό στην υπουλότητα, με μεταδιδακτορική ειδίκευση στη μηχανορραφία.

Παρεξήγηση

Εν κατακλείδι, ίσως η μεγάλη παρεξήγηση της κυπριακής πολιτικής να είναι ότι αυτοί οι δύο είναι αντίθετοι. Δεν είναι. Είναι δύο διαφορετικές εκδόσεις του ίδιου λογισμικού. Ο Αβέρωφ είναι η παλαιότερη έκδοση: πιο ωμή, πιο χωρκάτικη, χωρίς ιδιαίτερη αισθητική, χωρίς πολλά γραφικά. Ο Χριστοδουλίδης είναι το update: καλύτερο interface, περισσότερα χαμόγελα, περισσότερα social media περισσότερη ευγένεια, αλλά το ίδιο κουμπί στο τέλος: «Εγκατάσταση χωρίς να ρωτηθεί ο χρήστης».

Η Πάφος, πάντως, μπορεί να αισθάνεται υπερήφανη.

Έδωσε στην Κύπρο δύο πολιτικές αλεπούδες.

Η μία μεγάλωσε στην Αργάκα σε κάτι σπηλιές κάτω από τη «Μούττη του Στρόμπου», αν και για τη Φουλίτσα με τη φουντωτή ουρίτσα, κυκλοφορούν φήμες ότι κυνηγούσε γύρω από κάτι μάνδρες στη «Μούττη του Λεπρού».

Η άλλη στη Γεροσκήπου η Νικολίτα, μεγάλωσε σε μια σπηλιά, πάνω στο ύψωμα πίσω από το παλιό ΚΕΝ Πάφου με την ονομασία «Κκελλέ τ’ αδρώπου». 

Και όπως συμβαίνει με όλες τις αλεπούδες, μπορεί να τσακώνονται για το ποια θα μπει πρώτη στο κοτέτσι. Αλλά το κοτέτσι καλό είναι να θυμάται ότι και οι δύο ξέρουν την πόρτα.