Οι μεγάλες προκλήσεις του Δημοσίου: Μακρύς ο δρόμος για την πλήρη ψηφιοποίηση των κρατικών υπηρεσιών

Τα ζητήματα που απασχολούν τις δημόσιες διοικήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, από την ψηφιακή μετάβαση και την ποιότητα της εργασίας μέχρι τη στελέχωση και τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών, βρέθηκαν στο επίκεντρο των εργασιών της 66ης Μόνιμης Επιτροπής Εθνικών και Ευρωπαϊκών Διοικήσεων (NEA) της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU), την 1η Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, στις οποίες συμμετείχε η ΠΑΣΥΔΥ. Η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών αποτελεί μια μείζονα πρόκληση, τα αναμενόμενα οφέλη είναι προφανή, αλλά ο δρόμος που καλείται να διανύσει η Κύπρος είναι μακρύς, όπως τονίζει στον «Π» ο γ.γ. της ΠΑΣΥΔΥ, Στράτης Ματθαίου.

Σύμφωνα με ενημέρωση από την ΠΑΣΥΔΥ, κεντρικό σημείο των συζητήσεων αποτέλεσε ο ευρωπαϊκός κοινωνικός διάλογος στις κεντρικές κυβερνητικές διοικήσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόγραμμα εργασίας των κοινωνικών εταίρων, στην εφαρμογή συμφωνιών που έχουν ήδη συναφθεί και στη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση ποιοτικών θέσεων εργασίας. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι εξελίξεις σε σχέση με την εφαρμογή της συμφωνίας για την ψηφιοποίηση και η σύνδεσή της με την ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για την ποιότητα της εργασίας.

Όπως τονίζεται, η ψηφιακή μετάβαση της δημόσιας διοίκησης αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα των επόμενων χρόνων. Η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την εξυπηρέτηση του πολίτη, να απλοποιήσει διαδικασίες και να καταστήσει τις δημόσιες υπηρεσίες πιο αποτελεσματικές, επισημαίνεται. Η μετάβαση αυτή, ωστόσο υποδεικνύεται, δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος του ανθρώπινου δυναμικού. Αντίθετα, πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική εκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων, διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων και ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων στις αλλαγές που επηρεάζουν την καθημερινή τους εργασία.

Στη συνεδρία συζητήθηκαν, επίσης, θέματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση και το άσυλο, με έμφαση τόσο στις επιπτώσεις των σχετικών ευρωπαϊκών πολιτικών στα ανθρώπινα δικαιώματα, όσο και στους ίδιους τους εργαζομένους των δημόσιων υπηρεσιών που καλούνται να εφαρμόζουν αυτές τις πολιτικές στην πράξη.

Ξεχωριστή ενότητα αφιερώθηκε στους επιθεωρητές Εργασίας και στον κρίσιμο ρόλο που επιτελούν για την προστασία των εργαζομένων και την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας. Μεταξύ άλλων, τέθηκαν ζητήματα στελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών, ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία, ισότητας των φύλων, καθώς και η ανάγκη ενισχυμένης θεσμικής προστασίας των επιθεωρητών Εργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η συζήτηση γύρω από τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών και τον τρόπο με τον οποίο ευρύτερες οικονομικές και φορολογικές πρακτικές μπορούν να επηρεάζουν τους διαθέσιμους πόρους των κρατών.

«Η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα με ένα ζήτημα που απασχολεί όλες τις δημόσιες διοικήσεις: την ανάγκη επαρκούς χρηματοδότησης και στελέχωσης, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται με επάρκεια στις απαιτήσεις των πολιτών», τονίζεται.

Στο πλαίσιο των εργασιών συζητήθηκε ακόμη η οργάνωση εργαζομένων σε πρεσβείες και διεθνείς οργανισμούς, ενώ άρχισε και η προετοιμασία της επόμενης πανευρωπαϊκής διάσκεψης της NEA, η οποία προγραμματίζεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ανάμεσα στις πιθανές θεματικές που τέθηκαν είναι η αντιμετώπιση της λιτότητας, η δημοκρατία και το δικαίωμα σε καλή και ποιοτική δημόσια διοίκηση.

Κοινά προβλήματα

«Από τη συζήτηση που αναπτύχθηκε έγινε για ακόμη μία φορά σαφές ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι αποκλειστικά εθνικές. Η ψηφιακή μετάβαση, οι πιέσεις για εξοικονόμηση πόρων, οι ανάγκες για επαρκή στελέχωση και η διασφάλιση ποιοτικών συνθηκών εργασίας αποτελούν κοινά ζητήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη», τονίζεται.

«Για εμάς στην Κύπρο, η συμμετοχή σε τέτοια ευρωπαϊκά φόρα έχει ιδιαίτερη σημασία. Μας επιτρέπει να παρακολουθούμε από κοντά τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, να μεταφέρουμε τις δικές μας εμπειρίες και προβληματισμούς και, παράλληλα, να αξιοποιούμε καλές πρακτικές άλλων χωρών. Κυρίως, όμως, ενισχύει τη δυνατότητα των συνδικαλιστικών οργανώσεων να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών που επηρεάζουν το μέλλον της δημόσιας υπηρεσίας», αναφέρει η ΠΑΣΥΔΥ.

«Το μήνυμα που προκύπτει είναι ξεκάθαρο: μια σύγχρονη και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση προϋποθέτει επένδυση στους ανθρώπους της. Χρειάζεται επαρκής στελέχωση, συνεχής επιμόρφωση, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ουσιαστικός κοινωνικός διάλογος. Η ισχυρή δημόσια υπηρεσία δεν αποτελεί απλώς έναν μηχανισμό εφαρμογής πολιτικών. Αποτελεί βασικό πυλώνα της δημοκρατίας, της κοινωνικής συνοχής και της καθημερινής εξυπηρέτησης του πολίτη. Και ακριβώς γι’ αυτό, η ενίσχυσή της πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο τόσο της εθνικής όσο και της ευρωπαϊκής πολιτικής», καταλήγει.

Ο γ.γ. της ΠΑΣΥΔΥ, που συμμετέχει ενεργά στην εκτελεστική επιτροπή της EPSU, δήλωσε στον «Π» ότι οι προκλήσεις για τη δημόσια υπηρεσία, τόσο στην Ευρώπη όσο και την Κύπρο, είναι πολλές.

Αιχμή του δόρατος για την Κύπρο, επισημαίνει, είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους.

«Η ψηφιοποίηση των κρατικών υπηρεσιών θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας και στην αποτελεσματικότητα, διευκολύνοντας τόσο τους πολίτες όσο και τις επιχειρήσεις», τονίζει.

Σύμφωνα με τον κ. Ματθαίου, έχουν γίνει κάποια βήματα προόδου, ωστόσο, παραδέχεται ότι έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας για την πλήρη ψηφιοποίηση των κρατικών υπηρεσιών.