Παρασκευή και 13 σήμερα, μια ημερομηνία που για πολλούς συνοδεύεται από προλήψεις, δεισιδαιμονίες και φόβους για όσα μπορεί να επιφυλάσσει η ημέρα. Από εκείνους που αποφεύγουν να ταξιδέψουν μέχρι όσους αναβάλλουν σημαντικές αποφάσεις, ο συνδυασμός της Παρασκευής με τον αριθμό 13 εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση πως η συγκεκριμένη ημερομηνία συνδέεται με περισσότερα ατυχήματα ή δυσάρεστα γεγονότα.
Παρασκευή και 13 σήμερα: Η πιο «γρουσούζικη» ημέρα του χρόνου - Τι συνέβη και απέκτησε τόσο κακή φήμη;
Για εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, η Παρασκευή και 13 είναι συνώνυμη της κακοτυχίας. Πώς γεννήθηκε όμως αυτή η δεισιδαιμονία, τι σχέση έχει με τη θρησκεία και γιατί στην Ελλάδα και την Κύπρο η Τρίτη και 13 θεωρείται παραδοσιακά πιο γρουσούζικη;
Η αντίληψη ότι η Παρασκευή και 13 φέρνει κακοτυχία είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στον δυτικό κόσμο, με τις ρίζες της να συνδέονται με θρησκευτικές παραδόσεις, ιστορικές αφηγήσεις και λαϊκές δοξασίες που διαμορφώθηκαν στο πέρασμα των αιώνων.
Γιατί ο αριθμός 13 θεωρείται γρουσούζικος;
Ο αριθμός 13 απέκτησε αρνητικούς συμβολισμούς σε διάφορες παραδόσεις, κυρίως επειδή ακολουθεί το 12, έναν αριθμό που συνδέθηκε ιστορικά με την πληρότητα και την αρμονία.
Οι 12 μήνες του χρόνου, τα 12 ζώδια και οι 12 Απόστολοι του Χριστού είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα της συμβολικής σημασίας του αριθμού 12.
Στη χριστιανική παράδοση, ο Μυστικός Δείπνος συνδέθηκε επίσης με τη δεισιδαιμονία γύρω από τον αριθμό 13, καθώς στο τραπέζι βρίσκονταν ο Ιησούς και οι 12 μαθητές του, μεταξύ των οποίων και ο Ιούδας, που τον πρόδωσε.
Ωστόσο, οι ιστορικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική, τεκμηριωμένη εξήγηση για την προέλευση της συγκεκριμένης πρόληψης.
Γιατί Παρασκευή;
Η Παρασκευή απέκτησε αρνητικό συμβολισμό σε ορισμένες χριστιανικές παραδόσεις επειδή συνδέεται με τη Σταύρωση του Ιησού Χριστού.
Ο συνδυασμός της ημέρας με τον αριθμό 13 δημιούργησε σταδιακά μια ισχυρή δεισιδαιμονία, η οποία διαδόθηκε ιδιαίτερα στον αγγλόφωνο κόσμο.
Μία από τις δημοφιλείς ιστορικές θεωρίες συνδέει την Παρασκευή και 13 με τη σύλληψη μελών του Τάγματος των Ναϊτών Ιπποτών στη Γαλλία, στις 13 Οκτωβρίου 1307, έπειτα από εντολή του βασιλιά Φιλίππου Δ΄.
Παρότι το γεγονός είναι ιστορικά καταγεγραμμένο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αποτέλεσε την αφετηρία της σύγχρονης δεισιδαιμονίας.
Η ευρεία διάδοση της Παρασκευής και 13 ως ημέρας κακοτυχίας ενισχύθηκε ιδιαίτερα κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα, μέσα από τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο και τη λαϊκή κουλτούρα.
Γιατί στην Κύπρο και την Ελλάδα φοβούνται περισσότερο την Τρίτη και 13;
Σε αντίθεση με πολλές δυτικές χώρες, στην ελληνική και κυπριακή παράδοση η Τρίτη και 13 θεωρείται συχνότερα ημέρα κακοτυχίας.
Η αρνητική σημασία της Τρίτης συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 29 Μαΐου 1453.
Η ημέρα αυτή απέκτησε ιδιαίτερο συμβολικό βάρος στη συλλογική ιστορική μνήμη του ελληνισμού.
Ο αριθμός 13 προστέθηκε στον συμβολισμό μέσα από διαφορετικές λαϊκές παραδόσεις, χωρίς να υπάρχει μία ενιαία ιστορική εξήγηση.
Έτσι, ενώ σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία η Παρασκευή και 13 αποτελεί την κατεξοχήν «γρουσούζικη» ημερομηνία, στην Κύπρο και την Ελλάδα η Τρίτη και 13 εξακολουθεί να κατέχει ξεχωριστή θέση στις λαϊκές δοξασίες.
Ο φόβος της Παρασκευής και 13 έχει και όνομα
Η φοβία που συνδέεται με τη συγκεκριμένη ημερομηνία είναι γνωστή ως «παρασκευηδεκατριαφοβία», ενώ ο φόβος για τον αριθμό 13 ονομάζεται «τρισκαιδεκαφοβία».
Σε ορισμένα ξενοδοχεία και πολυώροφα κτίρια, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, αποφεύγεται ακόμη και η αναγραφή του αριθμού 13 σε ορόφους ή δωμάτια, ως αποτέλεσμα της συγκεκριμένης δεισιδαιμονίας.
Παράλληλα, η κινηματογραφική σειρά τρόμου «Friday the 13th», που ξεκίνησε το 1980, συνέβαλε σημαντικά στη σύνδεση της ημερομηνίας με τον φόβο και το υπερφυσικό.
Τι λέει η επιστήμη;
Παρά τη διαχρονική δημοτικότητα της πρόληψης, δεν υπάρχουν αξιόπιστα επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η Παρασκευή και 13 είναι περισσότερο επικίνδυνη από οποιαδήποτε άλλη ημέρα.
Οι ειδικοί της ψυχολογίας συνδέουν την επιμονή τέτοιων αντιλήψεων με τη λεγόμενη «μεροληψία επιβεβαίωσης»: την τάση των ανθρώπων να θυμούνται περισσότερο ένα δυσάρεστο περιστατικό όταν συμβαίνει σε μια ημερομηνία που ήδη θεωρούν γρουσούζικη.
Με άλλα λόγια, ένα ατύχημα ή μια ατυχία την Παρασκευή και 13 μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία στη μνήμη κάποιου, ακριβώς επειδή έχει προηγουμένως συνδέσει τη συγκεκριμένη ημέρα με την κακοτυχία.
Και κάπως έτσι, παρά την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας, η Παρασκευή και 13 εξακολουθεί να διατηρεί τη θέση της ανάμεσα στις πιο γνωστές προλήψεις του σύγχρονου κόσμου.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
