Το έντονο ροχαλητό, η κόπωση που επιμένει μετά τον ύπνο και τα κενά μνήμης μπορεί να συνδέονται με την υπνική άπνοια. Η διαταραχή δεν επηρεάζει μόνο την ξεκούραση, αλλά σχετίζεται και με τη λειτουργία της μνήμης, ενώ μπορεί να συμβάλει σε έναν φαύλο κύκλο με το αυξημένο βάρος.
Υπνική άπνοια: Έως 45% υψηλότερος κίνδυνος για εκδήλωση Αλτσχάιμερ – Τα προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε
Η υπνική άπνοια συνδέεται με 33% μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας και 45% μεγαλύτερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ, ενώ πλήττει το 75% των ατόμων με παχυσαρκία, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει ο πνευμονολόγος-υπνίατρος Μάνος Βαγιάκης.
Ο πνευμονολόγος-υπνίατρος Μάνος Βαγιάκης, τέως διευθυντής και ιδρυτής του πρώτου Εργαστηρίου Διαταραχών Ύπνου στην Ελλάδα, στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», αναφέρεται σε πρόσφατες μελέτες που συνδέουν την υπνική άπνοια με 33% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας και 45% υψηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η άπνοια αφορά το 75% των ατόμων με παχυσαρκία.
Τα σημάδια που χρειάζονται προσοχή
Το δυνατό ροχαλητό, ιδίως όταν διακόπτεται για λίγα δευτερόλεπτα και ξαναρχίζει απότομα, είναι ένα από τα βασικά σημάδια υπνικής άπνοιας, λέει ο κ. Βαγιάκης. Συχνά τις παύσεις τις παρατηρεί ο σύντροφος του ασθενούς. Ο ίδιος μπορεί να ξυπνά κουρασμένος, να αισθάνεται ότι δεν ξεκουράστηκε και να νυστάζει στη διάρκεια της ημέρας.
Άλλες ενδείξεις είναι οι αφυπνίσεις με αίσθημα ασφυξίας, η συχνοουρία τη νύχτα και οι πρωινοί πονοκέφαλοι. Στυτική δυσλειτουργία, υπέρταση και αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή, μπορεί επίσης να συνυπάρχουν και να ενισχύουν την υποψία.
Δεν εμφανίζουν όλοι τα ίδια συμπτώματα, διευκρινίζει ο ειδικός, ενώ ορισμένοι έχουν ελάχιστες ή καθόλου εμφανείς ενοχλήσεις. Για όσους κοιμούνται μόνοι, επίμονη κόπωση και υπνηλία την ημέρα, νυχτερινή συχνοουρία ή η παρατήρηση τρίτου ότι ροχαλίζουν μπορούν να αποτελέσουν λόγο για έλεγχο.
Τα έξυπνα ρολόγια που εκτιμούν τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα κατά τη διάρκεια της νύχτας ενδέχεται να κινητοποιήσουν τον χρήστη όταν καταγράφουν χαμηλές τιμές, κάτω από 93. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Βαγιάκης, οι μετρήσεις αυτές δεν αρκούν για τη διάγνωση υπνικής άπνοιας, η οποία απαιτεί κατάλληλη αξιολόγηση και μελέτη ύπνου.
Η σύνδεση με την άνοια
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπνολογίας αναφέρει ότι μελέτη μεγάλης κλίμακας που δημοσιεύθηκε το 2025 έδειξε πως οι ασθενείς με υπνική άπνοια έχουν 33% μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας και 45% μεγαλύτερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ.
Η συσσώρευση βήτα αμυλοειδούς στον εγκέφαλο συνδέεται με τις βλάβες που παρατηρούνται στη νόσο Αλτσχάιμερ. Ο βαθύς ύπνος, ή ύπνος βραδέων κυμάτων, βοηθά τον εγκέφαλο να απομακρύνει μεταβολικά απόβλητα, όπως το βήτα αμυλοειδές. Όταν ο ύπνος διακόπτεται επανειλημμένα, όπως συμβαίνει στην υπνική άπνοια, η διαδικασία αυτή δυσχεραίνεται.
«Οι συνεχείς μικροαφυπνίσεις εμποδίζουν τον βαθύ, αναζωογονητικό ύπνο και επηρεάζουν τον φυσικό μηχανισμό “καθαρισμού” του εγκεφάλου. Παρ’ όλα αυτά, η δυσκολία συγκέντρωσης, η βραδύτητα στη σκέψη και τα κενά μνήμης δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένας άνθρωπος εμφανίζει άνοια», αναφέρει ο κ. Βαγιάκης.
Η άπνοια και το σωματικό βάρος
Σε πρόσφατη μελέτη 12.860 ενηλίκων από την Αμερική και την Ελβετία, αποφρακτική άπνοια είχε το 75% των ατόμων με παχυσαρκία και υπνική άπνοια το 60% των υπέρβαρων. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, το 25% των ατόμων με άπνοια ήταν αδύνατοι, το 44% υπέρβαροι και το 32% παχύσαρκοι.
Ο κ. Βαγιάκης περιγράφει μια αμφίδρομη σχέση: τα επιπλέον κιλά συνδέονται με την άπνοια, ενώ η άπνοια μπορεί να δυσκολεύει την απώλεια βάρους. Όπως αναφέρει, επηρεάζονται ο μεταβολισμός και η αντίσταση στην ινσουλίνη, ενώ η κόπωση και η υπνηλία την ημέρα μειώνουν τη διάθεση για άσκηση.
«Ένας άλλος παράγοντας που χειροτερεύει την κατάσταση είναι ότι ο άυπνος άνθρωπος την άλλη μέρα έχει όρεξη για λιπαρές τροφές και με αυξημένα σάκχαρα. Επομένως, πρέπει να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος, να διαγνωστεί καταρχήν η άπνοια, να αντιμετωπιστεί και τότε η απώλεια βάρους θα είναι πολύ ευκολότερη», σημειώνει.
Αναφερόμενος στα ενέσιμα φάρμακα για την παχυσαρκία, ο ειδικός λέει ότι μειώνουν σημαντικά τις άπνοιες, σύμφωνα με δύο πρόσφατες μελέτες. Η μία δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο στο «New England Journal of Medicine».
Θεραπείες και νέα φάρμακα
Η μάσκα θετικής πίεσης παραμένει η κλασική θεραπεία για την υπνική άπνοια και χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια, με την τεχνολογία της να έχει βελτιωθεί σημαντικά. Ο κ. Βαγιάκης αναφέρει ότι είναι εύκολη στη χρήση, αθόρυβη και μαλακή, δεν ενοχλεί και δεν έχει επιπλοκές. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ειδικό μασελάκι κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Μεταξύ των νέων θεραπειών που αναμένονται είναι ένα φάρμακο που δρα στο νευρικό σύστημα και βρίσκεται σε κλινική δοκιμή φάσης 3.
Συνήθειες που βοηθούν τον ύπνο
Ο κ. Βαγιάκης υπογραμμίζει τη σημασία των καθημερινών συνηθειών και του τρόπου αντιμετώπισης της δυσκολίας στον ύπνο. Συνιστά σταθερή ώρα κατάκλισης και, σε όσους έχουν προβλήματα ύπνου, αποφυγή του καφέ, της γυμναστικής αργά το βράδυ και της κατανάλωσης αλκοόλ πριν από τον ύπνο.
Η αγωνία ότι η έλλειψη ύπνου θα εμποδίσει την ανταπόκριση στις επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις την επόμενη μέρα μπορεί να αυξήσει την ένταση και να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τον ύπνο, λέει. Αν ο ύπνος δεν έρθει σε περίπου 20 λεπτά, προτείνει να σηκωθεί κανείς από το κρεβάτι και να κάνει κάτι άλλο, ώστε το κρεβάτι να μη συνδεθεί με την αγωνία της αϋπνίας.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
