Αν είναι ένα πράγμα που επιβεβαιώθηκε στη χθεσινή σύσκεψη στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας για τη θαλάσσια ρύπανση στον κόλπο της Λεμεσού, είναι ότι ρυπαίνουν τις παραλίες της πόλης, περισσότερες από μία δραστηριότητες, τις οποίες οι διάφοροι φορείς, υπηρεσίες και τμήματα, ελέγχουν ή αγνοούν, χωρίς προφανώς αποτελεσματικότητα.
Για άλλη μια φορά, οι αρμόδιοι συμφώνησαν για την ανάγκη λήψης πρόσθετων δράσεων, με τους δημάρχους Λεμεσού και Αμαθούντας να ζητούν σε υψηλούς τόνους από το κράτος «να αναλάβει τις ευθύνες του». Οι δήμαρχοι, κατά τη διάρκεια της σύσκεψης ήταν έντονα επικριτικοί έναντι διαφόρων κυβερνητικών τμημάτων και ζήτησαν απαντήσεις επί συγκεκριμένων ζητημάτων και περιστατικών.
Αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του δημάρχου Αμαθούντας για αγωγό αποστράγγισης που βγάζει τόνους νερού-λάσπης πολύ κοντά στην παραλία στο Δασούδι και όχι στο προβλεπόμενο από την άδεια του, σημείο. Ο δήμαρχος Λεμεσού παρέδωσε στους προκαθήμενους της σύσκεψης, αποτελέσματα δειγματοληψίας που πραγματοποίησε ο Δήμος, με τα αποτελέσματα να μην είναι θετικά.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Γιώργος Καραϊσκάκης έκανε γνωστό ότι θα ζητήσει την αυτεπάγγελτη εξέταση του ζητήματος από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, με την επανέναρξη των εργασιών της Βουλής. Ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστος Σενέκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Πολίτη 107.6 και 97.6» και στην εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση», επιβεβαίωσε ότι έχουν υποβληθεί καταγγελίες από τοπικές αρχές και πολίτες, για ρύπανση της θάλασσας στη Λεμεσό και διαβεβαίωσε πως όλα τα στοιχεία θα εξεταστούν.
Ο αγωγός αποστράγγισης
Λάβρος κατά του Τμήματος Περιβάλλοντος ήταν κατά τη διάρκεια της σύσκεψης ο Δήμαρχος Αμαθούντας, ο οποίος αναφέρθηκε σε αγωγό αποστράγγισης ο οποίος τοποθετήθηκε πρόσφατα στην ακτογραμμή της Λεμεσού, κοντά στο ανατολικό άκρο της Ακτής Ολυμπίων και εξυπηρετεί ανεγειρόμενο πύργο επί της παραλιακής λεωφόρου.
Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε ο κ. Ξυδιάς, ο εν λόγω αγωγός προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην πολυσύχναστη παραλία «Δασούδι» και ζήτησε ενημέρωση από το Τμήμα Περιβάλλοντος, κατά πόσο έχει δώσει την έγκρισή του σε τέτοιου είδους απόρριψη, και αν ναι, με ποιο σκεπτικό.
Εντύπωση επίσης προκαλεί το γεγονός ότι στην ίδια περιοχή, ο δήμος Λεμεσού εκτελεί εργασίες κατασκευής θαλάσσιας ράμπας, κατά τις οποίες τέθηκαν όροι στο συμβόλαιο όπως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες διακόπτονται για να μην διαταράσσεται η θαλάσσια ζωή και να μην επηρεάζονται οι παραλίες, με τον αγωγό αποστράγγισης όμως, να λειτουργεί κανονικά.
Το βίντεο
Ερευνώντας περαιτέρω το θέμα, ο «Π» εξασφάλισε εικόνες και βίντεο ημερομηνίας 27 Αυγούστου, από το επίμαχο σημείο. Κατά τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας, για άγνωστο λόγο, γίνονταν έκτακτες εργασίες και προσπάθειες για μεταφορά του αγωγού, ενώ επιστρατεύθηκε και γερανός.
Όπως προκύπτει από την περαιτέρω μελέτη του θέματος, ο εν λόγω αγωγός ξεκινά από την οικοδομή, διασταυρώνει την παραλιακή λεωφόρο και συνεχίζει εντός της θάλασσας. Σε σημείο περίπου στα 100 μέτρα, κοντά τους κυματοθραύστες, κάνει στροφή προς τα αριστερά και περίπου ένα χιλιόμετρο ανατολικότερα -παράλληλα των κυμματοθραυστών- είναι το σημείο όπου ρίχνει τα νερά της αποστράγγισης.
Η αδειοδότηση του συγκεκριμένου αγωγού, ήταν σε σχήμα «ζικ ζακ», δηλαδή, μετά τη στροφή προς τα ανατολικά για ένα χιλιόμετρο, θα έπρεπε εκ νέου να γίνεται στροφή (νότια) και να προχωρά προς τα μέσα, σε πιο βαθιά νερά και σε μεγαλύτερη απόσταση από την παραλία και τους λουόμενους. Κάτι τέτοιο, φαίνεται να μην συμβαίνει.
Το θέμα έχει καταγγελθεί στο Τμήμα Περιβάλλοντος, το οποίο ξεκίνησε από χθες επιτόπια έρευνα, με βασικό αντικείμενο να ξεκαθαρίσει τι είναι αυτό που αδειοδοτήθηκε και αν η κατάσταση εντός της θάλασσας, συνάδει με την αδειοδότηση.
Όμως, υπάρχει παραδοχή (με δήλωση στον «Π») ότι έχει δοθεί άδεια απόρριψης, με συγκεκριμένους όρους. Ως προς την όδευση του αγωγού και γιατί αυτός κινείται σε αυτήν την κατεύθυνση, το αποδίδουν σε παρουσία ποσειδωνίας στο βυθό, για την οποία χρειαζόταν να γίνει παράκαμψη για να μην καταστραφεί. Ταυτόχρονα, το Τμήμα Περιβάλλοντος καλείται να ερευνήσει και την ποιότητα του νερού απόρριψης και τα πιθανά προβλήματα που δημιουργούνται με απόρριψη πολύ κοντά στην παραλία και σε σημείο που σχεδόν κολυμπούν λουόμενοι. Σημειώνεται ότι οι τοπικές αρχές (επηρεάζονται και ο Δήμος Λεμεσού και ο Δήμος Αμαθούντας), δεν ενημερώθηκαν ποτέ για την άδεια απόρριψης.
10 υπηρεσίες, αμέτρητες πηγές πιθανής ρύπανσης
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης αναλύθηκαν για άλλη μια φορά οι διάφορες πιθανές πηγές ρύπανσης, χωρίς όμως να υπάρχει βεβαιότητα για το ποια ευθύνεται. Από τη σύσκεψη προκύπτει ότι το μεγαλύτερο κενό στην εποπτεία αφορά τα σκάφη αναψυχής, με την υφυπουργό να δίνει ξεχωριστή σημασία στη δημιουργία της Ακτοφυλακής (υπάρχει ήδη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου), ως ένα μέτρο μεγαλύτερης αποδοτικότητας για τον έλεγχο της θαλάσσιας δραστηριότητας. Στη σύσκεψη συμμετείχαν διάφορα κυβερνητικά τμήματα και αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ σημαντική κρίνεται η απουσία του Υφυπουργείου Τουρισμού που έχει την ευθύνη για τις μαρίνες. Η εμπλοκή τουλάχιστον 10 διαφορετικών υπηρεσιών δείχνει και την πολυπλοκότητα του ζητήματος.
Η υφυπουργός Ναυτιλίας, Μαρίνα Χατζημανώλη, αναφέρθηκε στη σημασία της Επιτροπής για τη Θαλάσσια Ρύπανση της Λεμεσού και στο γεγονός ότι λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια, έχοντας ήδη παράξει αρκετό έργο. Ανέφερε ότι τα νερά της Κύπρου είναι καθαρά, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και πως οι έλεγχοι θα ενταθούν. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση αν έχουν τεθεί κάποια χρονοδιαγράμματα, η υφυπουργός έθεσε ως στόχο την επόμενη καλοκαιρινή σεζόν, σημειώνοντας ότι «δεν ξεκινήσαμε από το μηδέν, μέχρι στιγμής έχουμε φτάσει σε ένα αρκετά καλό ποσοστό, αλλά όχι αυτό που θα θέλαμε να έχουμε». Αναφέρθηκε στη χρήση της τεχνολογίας και άλλων καινοτόμων λύσεων, οι οποίες θα εφαρμοστούν το επόμενο διάστημα.
Την ευθύνη να εξηγήσουν τι έχει γίνει μέχρι τώρα και τι έπεται, ανάλαβε ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Θεόδουλος Μεσημέρης, ενώ υπήρξε και αναλυτική παρουσία του στρατηγικού σχεδίου και του πλάνου δράσεων από τον Καθηγητή του Πανεπιστημίου Frederick Άγγελο Μενελάου, ο οποίος έχει ρόλο συμβούλου του Υφυπουργείου Ναυτιλίας για τη θαλάσσια ρύπανση.
Μεταξύ άλλων, έγινε αναφορά στην ενίσχυση των ελέγχων με αύξηση των δειγματοληψιών στη Λεμεσό, στην αξιοποίηση τεχνολογικών μέσων, περιλαμβανομένων drones, καθώς και στη χρήση πρόσθετου εξοπλισμού στα σκάφη που διενεργούν ελέγχους, προκειμένου να παρέχονται ακριβή δεδομένα ακόμα και σε πραγματικό χρόνο. Το πλάνο περιλαμβάνει επτά δράσεις, με αρκετές από αυτές να είναι ήδη σε εξέλιξη, ενώ απαιτούνται και σημαντικές οικονομικές δαπάνες για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Η εν λόγω επιτροπή, μέχρι σήμερα έχει πενιχρό προϋπολογισμό, με μόλις 500.000 ευρώ να μοιράζεται στους Δήμους. Ενδεικτικό ότι ο Δήμος Λεμεσού έλαβε μόλις 40.000 ευρώ.
Εκτός συζήτησης το εργοστάσιο του ΕΟΑ
Το σοβαρό πρόβλημα λειτουργίας του εργοστασίου επεξεργασίας αστικών λυμάτων στη Μονή, που οδήγησε σε απορρίψεις εντός της θάλασσας, δεν συζητήθηκε.
Αν και παρόντες ήταν και υπηρεσιακοί του ΕΟΑ Λεμεσού, η συζήτηση αναλώθηκε σε άλλα ζητήματα, χωρίς να ζητηθεί από τον ΕΟΑ να δώσει εξηγήσεις για το τι ακριβώς συμβαίνει και κατά πόσο αυτό επηρεάζει το πρόβλημα της θαλάσσιας ρύπανσης.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του «Π», το Υφυπουργείο Ναυτιλίας, αν και εθνικός συντονιστής στο ζήτημα της θαλάσσιας ρύπανσης, δεν ήταν ενήμερο για το πρόβλημα του εργοστασίου και δεν γνώριζε για την απόρριψη μη επεξεργασμένου νερού στη θάλασσα (η απόρριψη αφορά νερό δευτεροβάθμιας επεξεργασίας).
Το Υφυπουργείο ζήτησε -πριν τη σύσκεψη- περαιτέρω ενημέρωση, τόσο από τον ΕΟΑ Λεμεσού όσο και από το Τμήμα Περιβάλλοντος, που είναι ενήμερο και ελέγχει την ποιότητα του νερού. Πληροφορίες του «Π» αναφέρουν ότι στις 18 Αυγούστου έγινε σύσκεψη για το θέμα αυτό στο ΕΟΑ, με τη συμμετοχή όχι μόνο του ΕΟΑ αλλά και του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και ανώτατων εκπροσώπων του αρμόδιου Υπουργείου Γεωργίας, όπου, σταθμίζοντας τα δεδομένα, αποφασίστηκε η απόρριψη στη θάλασσα. Αποτελεί όμως ερωτηματικό γιατί δεν υπήρξε επίσημη ενημέρωση... έστω του Υφυπουργείο Ναυτιλίας που ασκεί συντονιστικό ρόλο για τη ρύπανση.
Από εδώ και πέρα, ανάλογα με την ενημέρωση που θα λάβει το Υφυπουργείο Ναυτιλίας, δεν αποκλείεται να τεθεί στο μικροσκόπιο της Επιτροπής για τη Θαλάσσια Ρύπανση της Λεμεσού και το θέμα αυτό, ως μία ακόμα παράμετρος της «εξίσωσης θαλάσσια ρύπανση», φανερώνοντας όμως, μία ακόμα βασική αδυναμία στην προσπάθεια συντονισμού. Πάντως, πληροφορίες από τον ΕΟΑ, διαβεβαιώνουν ότι το πρόβλημα του εργοστασίου της Μονής, δεν σχετίζεται με τα περιστατικά ρύπανσης των παραλιών, εξού μάλιστα και το πρόβλημα ρύπανσης προϋπάρχει εδώ και χρόνια.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το πρόσφατο περιστατικό εντός Αυγούστου, δεν σχετίζεται με προηγούμενες αναφορές και παράπονα των γειτονικών κοινοτήτων για εκροή από αγωγό, αφού σε εκείνη την περίπτωση, αφορούσε νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας και πολύ υψηλότερης ποιότητας, συγκριτικά με την πρόσφατη βλάβη που οδήγησε σε απορρίψεις.
