Ποιος θα πάρει τα «κλειδιά» της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μετά τη φυγή Λαγκάρντ; Οι τρεις διεκδικητές και τα φαβορί

Η ανακοίνωση της παραίτησης της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) πυροδοτεί τη μάχη για την επιλογή του διαδόχου της, με τρία ονόματα να βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων. Πρόκειται για τον Ολλανδό Κλάας Κνοτ, τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και τον Γερμανό Γιόαχιμ Νάγκελ.

Η Λαγκάρντ ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, περίπου εννέα μήνες πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της, που ήταν προγραμματισμένη για τα τέλη Οκτωβρίου του ίδιου έτους. Οι πληροφορίες για πρόωρη αποχώρησή της κυκλοφορούσαν εδώ και αρκετούς μήνες, με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ να εμφανίζεται ως ένας από τους πιθανούς επόμενους επαγγελματικούς της σταθμούς.

Η ίδια εξήγησε ότι επιθυμεί μεγαλύτερη ελευθερία δημόσιας έκφρασης για ζητήματα που δεν περιορίζονται στη νομισματική πολιτική.

Η δύσκολη συγκυρία για την ΕΚΤ

Η αλλαγή ηγεσίας πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για την ευρωπαϊκή οικονομία. Η νέα άνοδος των τιμών της ενέργειας, ως αποτέλεσμα της κρίσης που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν, ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και δημιουργεί πρόσθετους πονοκεφάλους στους υπεύθυνους χάραξης της νομισματικής πολιτικής.

Την ίδια στιγμή, η αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, με ιδιαίτερη ένταση στη Γαλλία, οδηγεί σε ακριβότερο δανεισμό για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, περιορίζοντας τις προοπτικές ανάπτυξης.

Η ΕΚΤ καλείται, συνεπώς, να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη συγκράτησης του πληθωρισμού και στον κίνδυνο επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Στη συνεδρίαση της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου, η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητο το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%, χωρίς να αποκλείει νέα αύξηση τον Δεκέμβριο.

Κλάας Κνοτ: Ο έμπειρος Ολλανδός που διεκδικεί την κορυφή

Ο 59χρονος Κλάας Κνοτ συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα ονόματα για τη διαδοχή της Λαγκάρντ. Διετέλεσε διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας από το 2011 μέχρι το 2025, αποκτώντας σημαντική εμπειρία στις αποφάσεις της ΕΚΤ.

Στα πρώτα χρόνια της παρουσίας του στο Διοικητικό Συμβούλιο είχε διαφωνήσει με αρκετές από τις πολιτικές του Μάριο Ντράγκι, ιδιαίτερα με τα εκτεταμένα προγράμματα αγοράς ομολόγων και ενίσχυσης της οικονομίας.

Με την ανάληψη της προεδρίας από τη Λαγκάρντ, το 2019, η στάση του έγινε περισσότερο συναινετική, χωρίς να εγκαταλείψει την προσήλωσή του στη σταθερότητα των τιμών. Μάλιστα, μετά την έκρηξη του πληθωρισμού το 2022, συγκαταλεγόταν σε όσους ζητούσαν έγκαιρη αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής.

Στο βιογραφικό του περιλαμβάνεται και η προεδρία του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (FSB), θέση που ενίσχυσε τη διεθνή παρουσία του.

Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος: Ο πραγματιστής της Ισπανίας

Ο 55χρονος Ισπανός οικονομολόγος προβάλλει ως μια πιο μετριοπαθής επιλογή. Από το 2025 βρίσκεται στο τιμόνι της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), ενός οργανισμού με καθοριστικό ρόλο στη συνεργασία των κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως.

Προηγουμένως, από το 2018 έως το 2024, ήταν διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας, διαχειριζόμενος μια περίοδο διαδοχικών οικονομικών αναταράξεων, από την πανδημία μέχρι την εκτίναξη του πληθωρισμού.

Ο ντε Κος θεωρείται τεχνοκράτης που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα οικονομικά δεδομένα και στην αναζήτηση συναινέσεων. Όσοι έχουν συνεργαστεί μαζί του τον περιγράφουν ως άνθρωπο που αποφεύγει τις άκαμπτες προσεγγίσεις και επιδιώκει πρακτικές λύσεις.

Έχει επίσης υπηρετήσει ως πρόεδρος της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία, αποκτώντας σημαντική εμπειρία στη διεθνή τραπεζική ρύθμιση.

Γιόαχιμ Νάγκελ: Η γερμανική υποψηφιότητα με τις μικρότερες πιθανότητες

Ο 60χρονος Γιόαχιμ Νάγκελ, επικεφαλής της γερμανικής Bundesbank από το 2022, αποτελεί την τρίτη σημαντική υποψηφιότητα.

Αν και προέρχεται από μια κεντρική τράπεζα με παράδοση στην αυστηρή αντιμετώπιση του πληθωρισμού, έχει υιοθετήσει περισσότερο συναινετικό ύφος σε σχέση με τον προκάτοχό του, Γενς Βάιντμαν.

Ο Νάγκελ διατηρεί τις επιφυλάξεις του απέναντι σε υπερβολικά χαλαρές νομισματικές πολιτικές, ωστόσο έχει δείξει ότι μπορεί να συμβιβαστεί όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Έχει ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης καταθέσεων, παρά τις παραδοσιακές αντιστάσεις της Γερμανίας στο συγκεκριμένο εγχείρημα.

Παράλληλα, υπερασπίζεται σταθερά την ανεξαρτησία της ΕΚΤ απέναντι σε πολιτικές παρεμβάσεις. Πριν αναλάβει την Bundesbank είχε υπηρετήσει σε υψηλόβαθμες θέσεις στην BIS και στον γερμανικό χρηματοδοτικό οργανισμό KfW.

Ωστόσο, σύμφωνα με την αξιολόγηση του Reuters, οι πιθανότητες επικράτησής του εμφανίζονται μικρότερες σε σχέση με εκείνες των δύο βασικών ανταγωνιστών του.

Η μάχη της διαδοχής αποκτά και πολιτική διάσταση

Η επιλογή του επόμενου προέδρου δεν περιορίζεται στα προσόντα των υποψηφίων. Συνδέεται και με τις ισορροπίες μεταξύ των ισχυρότερων κρατών της ευρωζώνης, καθώς και με τη μελλοντική κατεύθυνση της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής.

Σύμφωνα με το Reuters, η Γαλλία εμφανίζεται διατεθειμένη να στηρίξει την υποψηφιότητα του Κλάας Κνοτ, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας που θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ανάθεση της θέσης του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ σε Γάλλο υποψήφιο.

Το βέβαιο είναι ότι ο διάδοχος της Λαγκάρντ θα παραλάβει μια ΕΚΤ αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις, καθώς η ευρωζώνη προσπαθεί να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις χωρίς να οδηγήσει την οικονομία σε νέα περίοδο στασιμότητας.

Με πληροφορίες από Reuters και CNN