New York Times: Ο Τραμπ μετέτρεψε τις εκλογές σε δημοψήφισμα για τον ίδιο και έχασε

Η σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών συνιστά ισχυρό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε μετατρέψει την προεκλογική εκστρατεία σε προσωπική πολιτική αναμέτρηση. Σε ανάλυσή τους, οι New York Times εξετάζουν τα μηνύματα της κάλπης, τους λόγους της ήττας των Ρεπουμπλικανών και τις προκλήσεις που διαμορφώνονται για τα δύο κόμματα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε ζητήσει τουλάχιστον 47 φορές από τους ψηφοφόρους να προσέλθουν στις κάλπες σαν να βρισκόταν το δικό του όνομα στο ψηφοδέλτιο. Η επιλογή αυτή, ωστόσο, φαίνεται πως λειτούργησε αντίθετα από τις προσδοκίες του.

Όπως επισημαίνουν οι New York Times, η μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών στις εκλογές για το Κογκρέσο αποτέλεσε ηχηρή αποδοκιμασία ενός Προέδρου που κυριαρχεί στην αμερικανική πολιτική σκηνή για περισσότερο από μία δεκαετία. Ο Τραμπ είχε επιδιώξει να προσδώσει στις ενδιάμεσες εκλογές χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την πολιτική του, με αποτέλεσμα να επωμιστεί και το πολιτικό κόστος της ήττας.

Η μεταστροφή των ψηφοφόρων δεν περιορίστηκε στις πολιτείες όπου παραδοσιακά επικρατούν οι Δημοκρατικοί, αλλά επεκτάθηκε και σε περιοχές που θεωρούνται προπύργια των Ρεπουμπλικανών. Κατά την εκτίμηση της αμερικανικής εφημερίδας, το αποτέλεσμα υποδηλώνει ότι ο Τραμπ έχει αρχίσει να χάνει την επιρροή του σε τμήματα της εκλογικής συμμαχίας που τον οδήγησε δύο φορές στον Λευκό Οίκο.

Σημαντικό ρόλο φαίνεται πως διαδραμάτισαν η αύξηση των τιμών των καυσίμων, η παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση με το Ιράν και οι καταγγελίες για προσωπικό πλουτισμό του Προέδρου και προσώπων του περιβάλλοντός του. Ψηφοφόροι που είχαν στηρίξει τον Τραμπ ως έναν πολιτικό εκτός του παραδοσιακού κατεστημένου είτε στράφηκαν εναντίον των Ρεπουμπλικανών είτε επέλεξαν την αποχή.

Ιστορική διαφορά υπέρ των Δημοκρατικών

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίαζαν οι New York Times τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, οι Δημοκρατικοί αναμενόταν να προηγηθούν κατά περίπου 13 ποσοστιαίες μονάδες στην πανεθνική ψηφοφορία για τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Εφόσον επιβεβαιωθεί, πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των δύο κομμάτων σε εκλογές για το Κογκρέσο τουλάχιστον από το 1976.

Μάλιστα, το προβάδισμα αυτό ξεπερνά τις αντίστοιχες επιδόσεις των Ρεπουμπλικανών στις μεγάλες εκλογικές νίκες του 1994, επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, και του 2010, κατά τη θητεία του Μπαράκ Ομπάμα.

Η έκταση της νίκης οδηγεί την αμερικανική εφημερίδα στην εκτίμηση ότι, παρά το γεγονός πως ο Τραμπ διατηρεί την προεδρία για ακόμη δύο χρόνια και εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές εξουσίες, το εκλογικό αποτέλεσμα ενδέχεται να σηματοδοτεί την αρχή του τέλους της πολιτικής εποχής που διαμόρφωσε.

Τραμπ: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο»

Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο Αμερικανός Πρόεδρος επιχείρησε να αποσυνδέσει την εκλογική ήττα από το πρόσωπό του, υποστηρίζοντας ότι οι Ρεπουμπλικανοί δεν κατάφεραν να κινητοποιήσουν επαρκώς τους υποστηρικτές τους επειδή ο ίδιος δεν ήταν υποψήφιος.

«Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, επειδή δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο, δεν καταφέραμε να κινητοποιήσουμε αρκετούς ανθρώπους για να ψηφίσουν», ανέφερε σε συνέντευξή του στους New York Times το βράδυ της Τρίτης.

Η εξήγηση αυτή, ωστόσο, έρχεται σε αντίθεση με την προεκλογική στρατηγική που είχε ακολουθήσει, καθώς ο ίδιος είχε επανειλημμένα ζητήσει από τους πολίτες να ψηφίσουν σαν να διεκδικούσε προσωπικά την εκλογή του.

Σύμφωνα με την ανάλυση, ακόμη και αρκετοί Ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, δεδομένου ότι η εκστρατεία είχε επικεντρωθεί σχεδόν αποκλειστικά στον Πρόεδρο.

Οι επιλογές που επηρέασαν το αποτέλεσμα

Οι New York Times αποδίδουν σημαντικό μέρος της εκλογικής ήττας σε αποφάσεις που έλαβε προσωπικά ο Τραμπ, τόσο σε επίπεδο διακυβέρνησης όσο και στην προεκλογική στρατηγική.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η απόφασή του να ξεκινήσει τον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος προκάλεσε αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.

Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή των υποψηφίων, στη διαμόρφωση των πολιτικών μηνυμάτων και στον σχεδιασμό της εκστρατείας. Η απαίτησή του για απόλυτη κομματική αφοσίωση περιόρισε, σύμφωνα με την εφημερίδα, τη δυνατότητα των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων να διαφοροποιηθούν από τις θέσεις του.

Την ίδια ώρα, η στάση του απέναντι στις καταγγελίες για ζητήματα δεοντολογίας που συνδέονται με τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες και τον προσωπικό του πλουτισμό κατά την προεδρία του φαίνεται πως ενίσχυσε τις ανησυχίες μέρους του εκλογικού σώματος για τη διαφθορά.

Χαρακτηριστικές θεωρούνται οι περιπτώσεις του Κεν Πάξτον στο Τέξας και της Ντάρλιν Γκράχαμ στη Νότια Καρολίνα. Οι δύο υποψήφιοι για τη Γερουσία, τους οποίους είχε επιλέξει προσωπικά ο Τραμπ αντί άλλων Ρεπουμπλικανών που θεωρούνταν περισσότερο εκλόγιμοι, ηττήθηκαν σε πολιτείες με ισχυρή ρεπουμπλικανική παράδοση.

Στην ανάλυση επισημαίνεται επίσης ότι αρκετοί πολίτες εξέφρασαν απογοήτευση για τη διάσταση ανάμεσα στις προεκλογικές υποσχέσεις και στις κυβερνητικές επιλογές.

Οι ψηφοφόροι ανέμεναν μείωση των τιμών και αποφυγή νέων πολεμικών συγκρούσεων. Παράλληλα, παρότι αρκετοί υποστήριζαν την αυστηρότερη φύλαξη των συνόρων, αντέδρασαν στις επιχειρήσεις συλλήψεων μεταναστών που θεωρούσαν υπερβολικά σκληρές, ιδιαίτερα όταν αφορούσαν ανθρώπους που ζούσαν επί χρόνια στις ΗΠΑ.

Αρνητικές αντιδράσεις προκάλεσαν και οι δασμολογικές πολιτικές, οι οποίες επιβάρυναν το κόστος των καταναλωτικών προϊόντων.

Η τελευταία προεκλογική εμφάνιση

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην τελευταία ημέρα πριν από την εκλογική αναμέτρηση, την οποία οι New York Times παρουσιάζουν ως ενδεικτική της απόστασης μεταξύ των προτεραιοτήτων του Τραμπ και των ανησυχιών των ψηφοφόρων.

Αντί να επικεντρωθεί στην ακρίβεια και στις προτάσεις του για τη μείωση του κόστους ζωής, ο Πρόεδρος επέλεξε να αφιερώσει μέρος της τελευταίας προεκλογικής του ομιλίας σε ζητήματα που αφορούσαν φύκια, σωληνώσεις και προσωπικά κατασκευαστικά έργα στην Ουάσιγκτον.

Η εφημερίδα παραλληλίζει την επιλογή αυτή με ένα υποθετικό σενάριο κατά το οποίο ο Ρίτσαρντ Νίξον θα επέλεγε να πραγματοποιήσει την τελευταία προεκλογική του εμφάνιση μπροστά από το συγκρότημα Γουότεργκεϊτ.

Το μέλλον του τραμπισμού παραμένει ανοιχτό

Παρά τη σημαντική εκλογική υποχώρηση των Ρεπουμπλικανών, οι New York Times επισημαίνουν ότι θα ήταν πρόωρο να θεωρηθεί πως η πολιτική επιρροή του Τραμπ έχει εξαντληθεί.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος εξακολουθεί να ελέγχει τον Λευκό Οίκο και αναμένεται να αξιοποιήσει τις εξουσίες του προκειμένου να διατηρήσει κεντρικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.

Ο Ντέιβιντ ΜακΊντος, πρόεδρος της συντηρητικής οργάνωσης Club for Growth, υπενθύμισε ότι οι πολιτικοί αντίπαλοι του Τραμπ έχουν επανειλημμένα προβλέψει το τέλος της πολιτικής του διαδρομής, χωρίς να επιβεβαιωθούν.

Κατά τον ίδιο, οι Ρεπουμπλικανοί θα πρέπει να επιστρέψουν στις βασικές πολιτικές τους αρχές, προκειμένου να διεκδικήσουν με αξιώσεις τη νίκη στις προεδρικές εκλογές του 2028.

Η αμερικανική εφημερίδα υπενθυμίζει ότι μεγάλες εκλογικές ανατροπές στο παρελθόν δεν οδήγησαν απαραίτητα σε μόνιμες πολιτικές μεταβολές.

Μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, η εκλογική νίκη των Δημοκρατικών το 1974 θεωρήθηκε προάγγελος μακροχρόνιας αποδυνάμωσης των Ρεπουμπλικανών. Ωστόσο, έξι χρόνια αργότερα, ο Ρόναλντ Ρέιγκαν κέρδισε την προεδρία.

Αντίστοιχα, οι μεγάλες νίκες των Ρεπουμπλικανών το 1994 και το 2010 είχαν ερμηνευθεί ως σοβαρά πλήγματα για τους τότε Δημοκρατικούς Προέδρους Μπιλ Κλίντον και Μπαράκ Ομπάμα. Και οι δύο, όμως, κατάφεραν να επανεκλεγούν δύο χρόνια αργότερα.

Καθοριστικός παράγοντας η ακρίβεια

Η καθηγήτρια αμερικανικής πολιτικής και δημόσιας πολιτικής στο Πανεπιστήμιο UCLA, Λιν Βάβρεκ, εκτιμά ότι οι ιδιαίτερα υψηλές τιμές της βενζίνης αποτέλεσαν τον σημαντικότερο παράγοντα που επηρέασε την εκλογική συμπεριφορά.

Κατά την άποψή της, το αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει απαραίτητα ότι έχει συντελεστεί μια βαθιά και μόνιμη ιδεολογική μετατόπιση στην αμερικανική κοινωνία.

Η ίδια θεωρεί ότι ο πολιτικός συνασπισμός του κινήματος MAGA δεν βρίσκεται αναγκαστικά σε διαδικασία διάλυσης, αν και αναγνωρίζει ότι η προσωπική απήχηση του Τραμπ έχει περιοριστεί και ότι οι ψηφοφόροι εμφανίζονται λιγότερο ενθουσιασμένοι με το πρόσωπό του.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η εκλογική ήττα δεν συνεπάγεται πως οι Ρεπουμπλικανοί θα εγκαταλείψουν τις πολιτικές τους θέσεις για ζητήματα ταυτότητας, μετανάστευσης και διαφορετικότητας.

Άλλωστε, όπως σημειώνουν οι New York Times, ο Τραμπ έχει μετασχηματίσει σε μεγάλο βαθμό το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ενισχύοντας πολιτικά τα στελέχη που ευθυγραμμίζονται με τις επιλογές του και περιθωριοποιώντας όσους επιδιώκουν μεγαλύτερη ανεξαρτησία.

Οι προκλήσεις για τους Δημοκρατικούς

Στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, η μεγάλη εκλογική νίκη αναμένεται να ανοίξει τη συζήτηση για τη στρατηγική που θα ακολουθήσει το κόμμα τα επόμενα χρόνια.

Η αντίθεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ αποτέλεσε το βασικό στοιχείο της φετινής εκστρατείας και αποδείχθηκε αρκετή για την εκλογική επικράτηση. Ωστόσο, διαφορετικές τάσεις στο εσωτερικό του κόμματος αναμένεται να διεκδικήσουν μερίδιο της επιτυχίας.

Η προοδευτική πτέρυγα θα υποστηρίξει ότι οι αριστερές πολιτικές θέσεις ενίσχυσαν την εκλογική δυναμική, ενώ οι μετριοπαθείς θα δώσουν έμφαση στην προσέλκυση δυσαρεστημένων Ρεπουμπλικανών, ιδιαίτερα σε πολιτείες όπως το Τέξας και το Κάνσας.

Ο Ραμ Εμάνουελ, πρώην δήμαρχος του Σικάγου και πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ, ο οποίος εξετάζει το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την προεδρία, εκτιμά ότι το σημαντικότερο στοιχείο των εκλογών είναι η απομάκρυνση Ρεπουμπλικανών που δεν ταυτίζονται με το κίνημα MAGA από το κόμμα τους.

Κατά τον ίδιο, το βασικό ερώτημα για τους Δημοκρατικούς είναι κατά πόσο θα καταφέρουν να μετατρέψουν τη σημερινή εκλογική επιτυχία σε μια μακροπρόθεσμη πολιτική αλλαγή.

Όπως υπογράμμισε, οι επιλογές που θα κάνει το κόμμα το 2027 θα καθορίσουν εάν η νίκη αυτή θα αποδειχθεί προσωρινή ή θα αποτελέσει την αφετηρία μιας βαθύτερης αναδιάταξης του αμερικανικού πολιτικού σκηνικού.