Κουμής: Ο καλύτερος Σεπτέμβριος στην ιστορία του κυπριακού τουρισμού

Ως τον καλύτερο Σεπτέμβριο στην ιστορία του κυπριακού τουρισμού, όσον αφορά τις αφίξεις, χαρακτήρισε τον περασμένο μήνα ο Υφυπουργός Τουρισμού Κώστας Κουμής. Μιλούσε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, όπου παρουσίασε τον προϋπολογισμό του Υφυπουργείου για το 2027.

Για τους πρώτους εννέα μήνες του έτους, οι αφίξεις ήταν μειωμένες κατά 5,6% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, αλλά αυξημένες κατά 4,1% σε σχέση με το 2024 και κατά 8,5% σε σχέση με το 2023. Τα έσοδα από τον τουρισμό, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μειώθηκαν κατά 7% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ αυξήθηκαν κατά 9,2% και 13,8% σε σχέση με το 2024 και το 2023, αντίστοιχα.

Ο κ. Κουμής είπε ότι το 2026 θα μείνει στην ιστορία ως χρονιά κατά την οποία ο τουρισμός της Κύπρου αντιμετώπισε μια πρωτοφανή κρίση, την οποία πολλοί χαρακτήρισαν την πιο δύσκολη συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών. Το μεμονωμένο περιστατικό της 1ης Μαρτίου και η αρνητική δημοσιότητα που ακολούθησε οδήγησαν σε απότομη μείωση των αφίξεων τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.

Από τη δεύτερη ημέρα του περιστατικού, ανέφερε, το Υφυπουργείο είχε κατ’ ιδίαν επαφές με στρατηγικούς συνεργάτες της Κύπρου, διοργανωτές ταξιδίων και αεροπορικές εταιρείες, με στόχο την επαναφορά των πτητικών προγραμμάτων που είχαν διακοπεί. Η επαναφορά επιτεύχθηκε μέσα σε λίγες ημέρες και οι απώλειες θέσεων για τη θερινή περίοδο περιορίστηκαν στο 3,3%. Ο Υφυπουργός πρόσθεσε ότι, υπό τις περιστάσεις, θεωρεί πως η συντριπτική πλειοψηφία των τουριστικών επιχειρήσεων είναι ικανοποιημένη.

Για το 2027, το Υφυπουργείο σχεδιάζει να επικεντρώσει τις δράσεις του στην προβολή της Κύπρου στο εξωτερικό, ώστε να διατηρηθεί η καλή πορεία του τουρισμού και τα επόμενα χρόνια. Προτεραιότητα αποτελεί επίσης η υιοθέτηση σύγχρονου ρυθμιστικού πλαισίου για την αδειοδότηση και λειτουργία διαφόρων κατηγοριών τουριστικών επιχειρήσεων.

Στους στόχους περιλαμβάνονται η περαιτέρω ανάπτυξη, ο εμπλουτισμός και η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, καθώς και η προώθηση μεγάλων έργων, όπως οι μαρίνες Πάφου και Παραλιμνίου. Το Υφυπουργείο επιδιώκει ακόμη τη διασπορά των οφελών του τουρισμού σε όλες τις περιοχές της Κύπρου, με ειδικές δράσεις για την αναβάθμιση της υπαίθρου, των ορεινών και των απομακρυσμένων περιοχών.

Ο κ. Κουμής αναφέρθηκε στην αξιοποίηση της τεχνολογίας, σημειώνοντας ότι για το 2027 προγραμματίζεται η παραγωγή προωθητικού υλικού με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και η ανάπτυξη τουριστικού οδηγού σε συνεργασία με το ΤΕΠΑΚ. Σχεδιάζεται επίσης η ενίσχυση του Παρατηρητηρίου Τουρισμού, ώστε να παρέχεται περισσότερη πληροφόρηση στην τουριστική βιομηχανία. Η εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων του κλάδου και η καλλιέργεια τουριστικής συνείδησης αποτελούν επίσης προτεραιότητες.

Ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου για το 2027 ανέρχεται σε €59,4 εκατ. Περίπου το 62% αφορά δράσεις για την προβολή της Κύπρου και τον εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος, όπως προωθητικές ενέργειες, συμμετοχή σε τουριστικές εκθέσεις και σχέδια κινήτρων ύψους €4,4 εκατ.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Γεωργίου ζήτησε εξηγήσεις για τη μείωση των δαπανών προβολής στο εξωτερικό σε σύγκριση με το 2026. Ρώτησε επίσης για τις κρατήσεις της επόμενης χρονιάς, το ενδεχόμενο δημιουργίας μηχανισμού διαχείρισης τουριστικών κρίσεων, την ενίσχυση του χειμερινού τουρισμού, τα συνολικά έσοδα και τη δαπάνη ανά τουρίστα.

Ο κ. Κουμής εκτίμησε ότι το διαθέσιμο κονδύλι προβολής επαρκεί για την επίτευξη των στόχων του Υφυπουργείου, σημειώνοντας ότι ο τουρισμός εξαρτάται και από το προϊόν που προσφέρεται. Για τις κρατήσεις του 2027 είπε ότι μια πρώτη εικόνα θα διαμορφωθεί μετά τις 3-5 Νοεμβρίου, από τις επαφές του στη διεθνή τουριστική έκθεση του Λονδίνου. Πρόσθεσε ότι το υψηλό κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων αποτελεί νέα πρόκληση.

Για τη διαχείριση κρίσεων ανέφερε ότι υπάρχει αρμόδια μονάδα στο Υφυπουργείο και ότι έχουν πραγματοποιηθεί συναντήσεις με τουριστικούς εταίρους για την επικαιροποίηση των σχετικών δράσεων. Για τον χειμερινό τουρισμό σημείωσε ότι οι επιδόσεις της περιόδου Νοεμβρίου-Απριλίου έχουν βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, αλλά απαιτείται αναβάθμιση των υποδομών. Το Υφυπουργείο, είπε, επενδύει στην ανάπτυξη προϊόντων που θα προσφέρουν λύσεις για τη χειμερινή περίοδο.

Τα τουριστικά έσοδα ανήλθαν σε €3,7 δισ. το προηγούμενο έτος. Η κατά κεφαλή δαπάνη έως τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους ήταν €785, έναντι €778 το 2025, ενώ η ημερήσια δαπάνη διαμορφώθηκε στα €97,7, από €94,7. Ο Υφυπουργός έκανε λόγο για μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής, λόγω της αύξησης του μεριδίου αγοράς του Ισραήλ και της ακρίβειας στις ευρωπαϊκές χώρες.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Πασιουρτίδης ζήτησε εξηγήσεις για τον μειωμένο προϋπολογισμό και είπε ότι απαιτούνται μετρήσιμα αποτελέσματα για τα κονδύλια προβολής. Ανέφερε επίσης ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί μελέτες φέρουσας ικανότητας και ότι χρειάζονται ουσιαστικός σχεδιασμός και βιώσιμη ανάπτυξη. Ο συνάδελφός του στο ΑΚΕΛ Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ρώτησε αν υπάρχει σχέδιο διαφοροποίησης των αγορών προέλευσης.

Απαντώντας, ο Υφυπουργός απέδωσε τη μείωση του προϋπολογισμού στις πιστώσεις που είχαν προβλεφθεί πέρυσι για φιλοξενία στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, καθώς και σε δράσεις του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος του έτους. Όπως είπε, δεν υπάρχει ουσιαστική διαφοροποίηση. Για τις αγορές προέλευσης σημείωσε ότι ο κρατικός τομέας δεν μπορεί να υποχρεώσει τις επιχειρήσεις να προωθούν τις υπηρεσίες τους σε συγκεκριμένες αγορές, ενώ η απώλεια της ρωσικής αγοράς έδωσε σε άλλες αγορές τη δυνατότητα να αυξήσουν το μερίδιό τους.

Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Μάριος Πελεκάνος ρώτησε αν η Κύπρος μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των επισκεπτών και ζήτησε στοιχεία για τους επισκέπτες που φθάνουν μέσω νόμιμων αεροδρομίων και κατευθύνονται για διακοπές στα κατεχόμενα, καθώς και για την οικονομική απώλεια για την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο κ. Κουμής είπε ότι η Κύπρος θέλει να αποφύγει φαινόμενα υπερτουρισμού και ότι ο προϋπολογισμός προβλέπει τη διενέργεια μελέτης φέρουσας ικανότητας. Πρόσθεσε ότι το Υφυπουργείο προβάλλει την ελεύθερη Κύπρο στις διεθνείς εκθέσεις και κάνει αναφορές στις συνθήκες ασφάλειας στα κατεχόμενα.

Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Αδάμος Ασπρής ζήτησε τις εκτιμήσεις του Υφυπουργείου για τη ζήτηση την επόμενη χρονιά και ρώτησε αν αεροπορικές εταιρείες σκοπεύουν να αναστείλουν ή να διακόψουν δρομολόγια προς την Κύπρο. Είπε ακόμη ότι ο μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων θα πρέπει να διασφαλίζει πως τον τελικό λόγο θα έχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Υφυπουργός απάντησε ότι το 2026 χαρακτηρίστηκε από μεγάλο ποσοστό κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027, και ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αναφορές ή ενδείξεις για αφαίρεση δρομολογίων.

Ο βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας Γιάννης Λαούρης ανέφερε ότι τα περισσότερα κέντρα αναψυχής και ξενοδοχεία λειτουργούν χωρίς άδεια και ρώτησε για την πρόοδο μεγάλων έργων υποδομής και τις ειδικές μορφές τουρισμού. Ο κ. Κουμής είπε ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες αδειοδότησης και πως το θέμα των παρατάσεων θα πρέπει να εξεταστεί ξανά, μετά από συζητήσεις με τον ιδιωτικό τομέα. Για τη μαρίνα Πάφου ανέφερε ότι ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει τέσσερις υποψήφιοι επενδυτές και ότι η τελική απόφαση αναμένεται εντός του 2027, ενώ η μαρίνα Παραλιμνίου βρίσκεται υπό υλοποίηση. Για τον θρησκευτικό τουρισμό είπε ότι επηρεάστηκε από την απώλεια της ρωσικής αγοράς και ότι γίνεται προσπάθεια προβολής σε εναλλακτικές αγορές.

Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, ο κ. Κουμής είπε ότι τα έσοδα από τον τουρισμό κατά τους πρώτους επτά μήνες του έτους ήταν μειωμένα κατά 7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αλλά αυξημένα κατά 9,2% και 13,8% σε σύγκριση με το 2024 και το 2023. Εκτίμησε ότι, αν η πορεία των επόμενων μηνών είναι παρόμοια με εκείνη του προηγούμενου έτους, τα έσοδα στο τέλος του 2026 θα καταγράψουν μείωση μόλις 3%-4%, επίδοση που χαρακτήρισε πολύ ικανοποιητική υπό τις περιστάσεις. Πρόσθεσε ότι η επιτυχία στον τουρισμό δεν είναι δεδομένη και ότι στόχος είναι ο κλάδος να συνεχίσει το 2027 να αποφέρει οφέλη στην οικονομία, στις επιχειρήσεις και στις τοπικές κοινωνίες.

Ο κ. Γεωργίου εξέφρασε προβληματισμό για τη μείωση των δαπανών προβολής της Κύπρου στο εξωτερικό. Είπε ότι, σε μια περίοδο γεωπολιτικών κρίσεων, αβεβαιότητας και πληθωριστικών πιέσεων, η προβολή δεν πρέπει να υποβαθμίζεται, αλλά να ενισχύεται με στοχευμένες εκστρατείες και ουσιαστική παρουσία στις διεθνείς τουριστικές αγορές. Υποστήριξε ακόμη ότι χρειάζεται ολοκληρωμένο πρωτόκολλο διαχείρισης έκτακτων κρίσεων, με σαφείς διαδικασίες, συντονισμό και άμεση αντίδραση. Πρόσθεσε ότι το κράτος πρέπει να επενδύσει στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, στην προσέλκυση νέων αγορών, στον χειμερινό τουρισμό και σε εναλλακτικές μορφές τουρισμού.

Ο κ. Πασιουρτίδης ανέφερε ότι η Κυβέρνηση επενδύει σε επικοινωνιακές διακηρύξεις ενώ τα ουσιαστικά προβλήματα του τουρισμού παραμένουν άλυτα. Είπε ότι ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου για το 2027 μειώνεται κατά €14,8 εκατ. και ότι σχεδόν €27 εκατ. προορίζονται για εκστρατείες προβολής, χωρίς σαφή απολογισμό και στοιχεία για την απόδοσή τους. Ζήτησε μετρήσιμα αποτελέσματα, αντιμετώπιση της εποχικότητας, στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας, καθώς και ολοκλήρωση κρίσιμων μελετών, όπως εκείνης για τη φέρουσα ικανότητα. Πρόσθεσε ότι το ΑΚΕΛ ζητά διαφάνεια, λογοδοσία και συγκεκριμένα αποτελέσματα για κάθε δαπάνη, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο ο αριθμός των αφίξεων, αλλά και το ποιοι ωφελούνται από την τουριστική ανάπτυξη.

Ο κ. Ασπρής είπε ότι η Κύπρος διανύει δύσκολη περίοδο λόγω των δύο πολέμων που συνεχίζονται, της ακρίβειας και του ενεργειακού κόστους, και ότι είναι αναμενόμενο να υπάρξουν απώλειες το 2027. Για ασφαλέστερα συμπεράσματα, ανέφερε, θα πρέπει να αναμένονται τα αποτελέσματα της συμμετοχής στην τουριστική έκθεση WTM του Λονδίνου, που θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Νοεμβρίου. Πρόσθεσε ότι οι βουλευτές τόνισαν την ανάγκη στενής συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε να περιοριστούν οι αναμενόμενες απώλειες, και εξέφρασε την ελπίδα ότι ο συντονισμός θα προστατεύσει την τουριστική βιομηχανία το 2027.

Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Ανδρέας Παπαχαραλάμπους έκανε λόγο για σωστή διαχείριση της τουριστικής κρίσης από το Υφυπουργείο, με αποτέλεσμα, όπως είπε, μια μικρή μόνο μείωση στις αφίξεις. Ανέφερε ότι συζητήθηκαν η στήριξη των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών, το ενεργειακό κόστος για τις επιχειρήσεις, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους και η έλλειψη οδηγών λεωφορείων. Εξέφρασε επίσης ανησυχία για επισκέπτες που φθάνουν από τα νόμιμα αεροδρόμια της Κύπρου και καταλήγουν στα κατεχόμενα, ζητώντας καλύτερη καταγραφή των τουριστικών ροών, εφαρμογή της νομοθεσίας, ενημέρωση των επισκεπτών και αυστηρούς ελέγχους όπου διαπιστώνεται παράνομη εκμετάλλευση ελληνοκυπριακών περιουσιών.

Πηγή: ΚΥΠΕ