Με αφορμή τη Διεθνή Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31), που φιλοξενείται αυτές τις μέρες στην Αττάλεια της Τουρκίας, ένα εκτενές ρεπορτάζ των New York Times ρίχνει νέο φως στη θαλάσσια ρύπανση της περιοχής. Η έρευνα επικεντρώνεται στη μεγάλη βιομηχανία ανακύκλωσης ευρωπαϊκών πλαστικών στην περιοχή των Αδάνων, στη νότια Τουρκία, και έρχεται να συνδέσει κομμάτια του παζλ γύρω από την αινιγματική παρουσία τεμαχισμένων πλαστικών στις δυτικές παραλίες της Κύπρου — από την Πόλη Χρυσοχούς και την παραλία της Λάρας στον Ακάμα, μέχρι τον Κόλπο των Κοραλίων στην Πέγεια και την παραλία Φάρου στην Πάφο, όπως καταγράφηκαν το περασμένο καλοκαίρι, προκαλώντας αντιδράσεις από πολίτες και τουρίστες.
Τεμαχισμένα πλαστικά ταξιδεύουν 400 χλμ. από τα Άδανα – «Δείχνουν» Τουρκία τα απορρίμματα σε παραλίες της Κύπρου
Η φωτογραφία δείχνει έναν σωρό από τεμαχισμένα πλαστικά απόβλητα στον χώρο αποθήκευσης μιας μονάδας ανακύκλωσης στη συνοικία Κιουτσουκντικιλί των Αδάνων, στη νότια Τουρκία, στις 29 Οκτωβρίου 2026. Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις καταγγέλλουν την εξαγωγή πλαστικών αποβλήτων της Ευρώπης στην Τουρκία, τα οποία προκαλούν ρύπανση στη Μεσόγειο και στις αγροτικές εκτάσεις, καθώς πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για μη ανακυκλώσιμα πλαστικά, που καταλήγουν εγκαταλελειμμένα στη φύση ή καίγονται σε ανοιχτούς χώρους. Πηγή φωτογραφίας: AFP
Έρευνες των New York Times και του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων συνδέουν τα τεμαχισμένα πλαστικά απορρίμματα στις παραλίες της Πάφου με τη βιομηχανία ανακύκλωσης στην περιοχή των Αδάνων της Τουρκίας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι έως και το 93% των μικροπλαστικών στη Μεσόγειο προέρχεται από απόβλητα που τεμαχίζονται σε αυτά τα κέντρα.
Το ρεπορτάζ που δημοσίευσαν στις 9 Νοεμβρίου οι New York Times, με τον τίτλο «Πώς τα απορρίμματα της Ευρώπης καταλήγουν στις τουρκικές παραλίες», βασίζεται σε επιτόπιο οδοιπορικό στις παραλίες και στα κανάλια γύρω από τα Άδανα. Πρόκειται για μια περιοχή που έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κέντρο της τουρκικής βιομηχανίας ανακύκλωσης, αλλά και σε σημείο όπου οι περιβαλλοντικές συνέπειες από την ανεξέλεγκτη διαχείριση των πλαστικών γίνονται όλο και πιο εμφανείς. Σύμφωνα με εμπορικά στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, οι ευρωπαϊκές χώρες έστειλαν πέρυσι στην Τουρκία ποσότητα-ρεκόρ που ξεπερνά τους 700.000 τόνους πλαστικών αποβλήτων -εκ των οποίων περίπου 510.000 τόνοι προέρχονταν από την ΕΕ και 140.000 τόνοι από το Ηνωμένο Βασίλειo- με το μεγαλύτερο μέρος να καταλήγει στις μονάδες των Αδάνων.
Το περασμένο καλοκαίρι οι δυτικές παραλίες της Κύπρου, από την Πόλη Χρυσοχού και τον Ακάμα, μέχρι την Πέγεια και την Πάφο, εξέπεμπαν σήμα κινδύνου. Στις φωτογραφίες μικροτεμαχισμένα πλαστικά από παραλίες του Δήμου Πάφου.
Δεν ανακυκλώνονται όλα τα απόβλητα - Στη Μεσόγειο μέσω του ποταμού Σεϊχάν
Τα φορτία προορίζονταν για τις μονάδες ανακύκλωσης, οι οποίες επεξεργάζονται το πλαστικό και το μετατρέπουν σε νέα υλικά, όπως σακούλες, σωλήνες άρδευσης και πλαστικά σφαιρίδια που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανική παραγωγή. Παρ’ όλα αυτά, δεν ανακυκλώνονται όλα τα απόβλητα που εισάγονται στη χώρα. Σημαντικές ποσότητες καταλήγουν στο περιβάλλον, μαζί με τα απορρίμματα των κατοίκων της της χώρας. Η καύση, η ανεξέλεγκτη απόρριψη και η διοχέτευση πλαστικών υπολειμμάτων στα λύματα, αποτελούν ορισμένες από τις πρακτικές που, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους, επιστήμονες και εργαζομένους στον κλάδο, συμβάλλουν στη ρύπανση.
Οι συνέπειες, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι ορατές στην ευρύτερη περιοχή. Πλαστικά απορρίμματα φράζουν αρδευτικά κανάλια, επιβαρύνουν τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων και συχνά καίγονται, γεμίζοντας τις γειτονιές με καπνό. Ορισμένες μονάδες, μάλιστα, δεν διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό για να απομακρύνουν τα πλαστικά από τα υγρά απόβλητά τους, με αποτέλεσμα αυτά να καταλήγουν στα κανάλια και στα συστήματα αποχέτευσης.
Η διαδρομή των απορριμμάτων δεν σταματά στα κανάλια. Νότια των Αδάνων, μικρά κομμάτια χρωματιστού πλαστικού καταλήγουν στο κύριο αποστραγγιστικό δίκτυο της περιοχής, το οποίο συνδέεται με τον ποταμό Σεϊχάν και εκβάλλει στη Μεσόγειο.
Ταξίδι 400 χιλιομέτρων - Σύνδεση με την Κύπρο
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η ρύπανση φαίνεται να επεκτείνεται και σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Επιστήμονες έχουν εντοπίσει πλαστικά υπολείμματα από τη διαδικασία τεμαχισμού στις παραλίες της Αττάλειας, περίπου 400 χιλιόμετρα δυτικά των Αδάνων. Όπως αναφέρει ο Ολγκάτ Γκιουβέν, ωκεανογράφος στο Πανεπιστήμιο Ακντενίζ, παρόμοια απορρίμματα εμφανίστηκαν στις ακτές της περιοχής κατά τα δύο τελευταία καλοκαίρια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πλαστικά υπολείμματα από τη διαδικασία τεμαχισμού κατέκλυσαν το περασμένο καλοκαίρι και τις παραλίες στη δυτική Κύπρο, οι οποίες βρίσκονται περίπου στην ίδια απόσταση με αυτή μεταξύ Αδάνων και Αττάλειας.
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Ιούνιο, σε ρεπορτάζ του «Π» και άλλων μέσων ενημέρωσης, αρμόδιοι που συμμετείχαν σε σύσκεψη στον Δήμο Πάφου υπό το Υφυπουργείο Ναυτιλίας —το οποίο έχει ρόλο συντονιστή για ζητήματα θαλάσσιας ρύπανσης— ανέφεραν με γενικές τοποθετήσεις ότι μία από τις πιθανές αιτίες ήταν η μεταφορά απορριμμάτων από γειτονικές μη ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Τουρκία, μέσω παράκτιων χωματερών και ποταμών, βασιζόμενοι σε στοιχεία που προέκυψαν από αναγραφές σε τεμάχια πλαστικών. Για αυτό αποφασίστηκε όπως το Υφυπουργείο ενεργοποιήσει το σύστημα επικοινωνίας των χωρών για την ποιότητα των νερών της Μεσογείου, στο οποίο συμμετέχει και η Κύπρος, ώστε να γίνει ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών τρίτων χωρών της Μεσογείου, που βρίσκονται κοντά στην Κύπρο.
Ερωτήματα προς την κυβέρνηση
Το ερωτήματα που προκύπτουν πλέον είναι σε ποιο στάδιο έχουν οδηγηθεί τυχόν έρευνες των αρμόδιων υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας για το θέμα και ποια συγκεκριμένα διαβήματα προτίθενται να κάνουν μέσω της ΕΕ οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ναυτιλίας, ώστε να αντιμετωπιστούν οι απορρίψεις πλαστικών στη Μεσόγειο από τα εργοστάσια ανακύκλωσης της Τουρκίας -ιδίως από τη στιγμή που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον βασικό προμηθευτή αυτών των αποβλήτων. Διαφορετικά, οι κυπριακές παραλίες -και μαζί τους ο τουρισμός- θα παραμένουν υπό συνεχή απειλή.

«Έως και το 93% των μικροπλαστικών στη Μεσόγειο προέρχεται από απόβλητα που τεμαχίζονται στα κέντρα ανακύκλωσης»
Άξιες προσοχής είναι και δηλώσεις που έγιναν στο ρεπορτάζ «Σε απόγνωση τουρκική επαρχία επειδή έχει μετατραπεί στον πλαστικό σκουπιδότοπο της Ευρώπης», του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), το οποίο δημοσιεύτηκε στις 10 Νοεμβρίου 2026 με αφορμή την έναρξη της Συνόδου COP31 στην Αττάλεια.
Σύμφωνα με τον θαλάσσιο βιολόγο Σεντάτ Γκιουντογντού της Ερευνητικής Ομάδας Μικροπλαστικών (GRM), τα σωματίδια μεταφέρονται μέσω των ποταμών και των πλημμυρών από τα Άδανα στη Μεσόγειο, τονίζοντας ότι το φετινό καλοκαίρι ήταν ορατή η συσσώρευσή τους κατά μήκος των τουρκικών ακτών.
«Μετρήσαμε συγκεντρώσεις μικροπλαστικών στη Μεσόγειο έως και 65 φορές υψηλότερες από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί στο παρελθόν. Έως και το 93% προέρχεται από απόβλητα που τεμαχίζονται σε κέντρα ανακύκλωσης», δήλωσε στο AFP.
Στο ίδιο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι μια απαγόρευση της ΕΕ για την εξαγωγή πλαστικών αποβλήτων σε χώρες εκτός ΟΟΣΑ, η οποία τίθεται σε ισχύ στις 21 Νοεμβρίου, αναμένεται να αυξήσει ακόμη περισσότερο τα απόβλητα που αποστέλλονται στην Τουρκία, η οποία είναι χώρα-μέλος του ΟΟΣΑ.
21 Ιουνίου 2025. Ποσότητες πλαστικών υπολειμμάτων στη δημοτική παραλία του Φάρου στην Πάφο.

«Άνοιξαν οι πύλες της κόλασης»
Στο άρθρο των New York Times, o Τούρκος ωκεανογάφος, Ολγκάτ Γκιουβέν, εκφράζει φόβους ότι η θαλάσσια ρύπανση μπορεί να πλήξει τον τουρισμό της Τουρκίας, έναν κλάδο που απέφερε στη χώρα έσοδα ύψους 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων την προηγούμενη χρονιά. «Άνοιξαν οι πύλες της κόλασης», δήλωσε στους δημοσιογράφους των New York Times, εκφράζοντας τον φόβο ότι η ρύπανση των παραλιών θα αποθαρρύνει τους τουρίστες.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο υπουργός Περιβάλλοντος της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, υποστηρίζει ότι τα απορρίμματα που εντοπίστηκαν στις παραλίες είχαν εισαχθεί παράνομα και ότι οι υπεύθυνες επιχειρήσεις τιμωρήθηκαν ή αναγκάστηκαν να διακόψουν τη λειτουργία τους. Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι οι μονάδες ανακύκλωσης χρειάζονται πρόσθετες εισαγωγές πλαστικών αποβλήτων για να καλύψουν τις ανάγκες της βιομηχανίας.
Οι δημοσιογράφοι των New York Times αναφέρουν ότι από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι εξαγωγές αποβλήτων από την ΕΕ υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες και ότι παρακολουθεί αν οι χώρες εισαγωγής μπορούν να τα διαχειριστούν με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο. Ωστόσο σημειώνουν ότι σε αξιολόγησή της, αναγνώρισε ότι, παρά την αυστηροποίηση της τουρκικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, χρειάζονται περισσότερα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των εισαγόμενων αποβλήτων.
Για περιβαλλοντολόγους στην Τουρκία, το ζήτημα δεν περιορίζεται στις παράνομες πρακτικές ορισμένων επιχειρήσεων, αλλά αφορά συνολικά το μοντέλο εξαγωγής απορριμμάτων από τις πλουσιότερες προς τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Ο θαλάσσιος βιολόγος και συντάκτης της μελέτης για τα κανάλια των Αδάνων, Σεντάτ Γκουντογντού, χαρακτήρισε τις εξαγωγές ευρωπαϊκών αποβλήτων μια μορφή «αποικιοκρατίας», η οποία επιτρέπει στις πιο ανεπτυγμένες χώρες να μεταφέρουν το περιβαλλοντικό και υγειονομικό κόστος των απορριμμάτων τους σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. «Αυτό δεν είναι ανακύκλωση. Είναι μεταφορά της ρύπανσης», σημείωσε.
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.







