«Σασίρι» από τη Γιαλιά
«Σασίρι» από τη Γιαλιά της Πάφου : Μια ξεχασμένη μέθοδος παραγωγής λαδιού
Η μελετήτρια της κυπριακής παράδοσης Άννα Τσελεπού κατέγραψε τον Νοέμβριο του 2017 μια ξεχωριστή μαρτυρία από τη Γιαλιά της Πάφου, μια μαρτυρία που φωτίζει έναν παλιό και σχεδόν ξεχασμένο τρόπο παραγωγής ελαιολάδου.
Η ιστορία έφτασε στην Άννα Τσελεπού μέσα από τη συνάντησή της με την Ελένη Λοΐζου, από τη Γιαλιά της Πάφου.
Η Ελένη τής μοιράστηκε φωτογραφίες της ηλικιωμένης μητέρας της, η οποία εκείνη την εποχή εξακολουθούσε να εφαρμόζει μια παλιά παραδοσιακή μέθοδο παραγωγής λαδιού, γνωστή στην περιοχή ως «Σασίρι».
Η Άννα Τσελεπού, μέσα από τη δουλειά της, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει ανθρώπους της κυπριακής υπαίθρου, οι οποίοι διατηρούσαν ζωντανές μνήμες, συνήθειες και πρακτικές μιας άλλης εποχής.
Η Ελένη ήταν ένας από αυτούς τους ανθρώπους και η επικοινωνία τους αποτέλεσε αφορμή για να καταγραφεί μια πολύτιμη ψηφίδα της τοπικής παράδοσης.
Στις φωτογραφίες που μοιράστηκε η Ελένη, η ηλικιωμένη μητέρα της παρουσιάζεται να «ξιλαήζει», δηλαδή να βγάζει λάδι με τον παραδοσιακό τρόπο. Με ιδιαίτερο μεράκι, η ηλικιωμένη γυναίκα διάλεγε μία-μία τις ελιές.
Στη συνέχεια τις έψηνε και τις καθάριζε, ξεφλουδίζοντάς τες μία προς μία. Ακολούθως τις άπλωνε στον ήλιο για να στεγνώσουν. Όταν οι ελιές ήταν έτοιμες, τις έσφιγγε με τα χέρια της και από αυτή τη διαδικασία έβγαινε το λάδι. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της μεθόδου «Σασίρι» ήταν ότι το λάδι παραγόταν χωρίς να σπάει το κουκούτσι της ελιάς.
Η ποσότητα ήταν μικρή και προοριζόταν κυρίως για χρήση στη σαλάτα. Ωστόσο, σύμφωνα με την παράδοση, η γεύση και το άρωμά του ήταν μοναδικά. Πέρα όμως από την ίδια τη διαδικασία παραγωγής του λαδιού, η καταγραφή της Άννας Τσελεπού διασώζει και μια ανθρώπινη ιστορία.
Όταν η μελετήτρια ρώτησε την Ελένη ποιο ήταν το όνομα της ηλικιωμένης γυναίκας, εκείνη της απάντησε πως τη φώναζαν «Αγαπούλα». Αυτό ήταν το όνομα με το οποίο την αποκαλούσαν τα εγγόνια της. Η Αγαπούλα, μέσα από τις φωτογραφίες και την αφήγηση της κόρης της, γίνεται έτσι μέρος μιας μεγαλύτερης ιστορίας, της ιστορίας των γυναικών της κυπριακής υπαίθρου που με υπομονή, μεράκι και γνώση διατηρούσαν πρακτικές που περνούσαν από γενιά σε γενιά.
Σήμερα, ούτε η Ελένη Λοΐζου ούτε η μητέρα της βρίσκονται στη ζωή. Έμεινε όμως η μαρτυρία τους, οι φωτογραφίες και η καταγραφή της Άννας Τσελεπού.
Μέσα από αυτές τις αναμνήσεις, το «Σασίρι» της Γιαλιάς δεν αποτελεί απλώς μια παλιά μέθοδο παραγωγής λαδιού. Αποτελεί ένα μικρό αλλά πολύτιμο κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της κυπριακής υπαίθρου, που αξίζει να παραμένει καταγεγραμμένο και να μεταδίδεται στις επόμενες γενιές.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
