Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρεί στην επανεξέταση του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου για τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, με στόχο την προσαρμογή των υφιστάμενων κανόνων στις εξελίξεις της αγοράς και στις προτεραιότητες της δημόσιας υγείας. Ωστόσο, η διαδικασία καταγράφει καθυστερήσεις, καθώς η εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει τη σχετική πρωτοβουλία έλαβε αρνητική γνωμοδότηση από την Επιτροπή Ρυθμιστικού Ελέγχου (Regulatory Scrutiny Board – RSB). Σύμφωνα με δημοσίευμα του Table.Briefings, η εξέλιξη αφήνει ανοικτό το χρονοδιάγραμμα παρουσίασης των νέων ρυθμίσεων.
Αρνητική γνωμοδότηση για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον καπνό
Η αρνητική αξιολόγηση σημαίνει ότι η τεκμηρίωση χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία προτού η διαδικασία προχωρήσει
Η αναθεώρηση αφορά την Οδηγία για τα Προϊόντα Καπνού (Tobacco Products Directive – TPD), καθώς και την Οδηγία για τη Διαφήμιση των Προϊόντων Καπνού (Tobacco Advertising Directive – TAD). Πρόκειται για δύο βασικά νομοθετήματα που συγκροτούν το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την παραγωγή, τη διάθεση και την προβολή των προϊόντων καπνού.
Στο πεδίο της αναθεώρησης αναμένεται να περιληφθούν και νεότερες κατηγορίες προϊόντων νικοτίνης, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Μεταξύ των ζητημάτων που ενδέχεται να εξεταστούν είναι οι περιορισμοί στις αρωματικές ύλες των υγρών ηλεκτρονικών τσιγάρων, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας ενίσχυσης της προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η Επιτροπή Ρυθμιστικού Ελέγχου εξέτασε κατά πόσον οι νομοθετικές πρωτοβουλίες συνοδεύονται από επαρκή στοιχεία για τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειές τους, τις επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και την ανταγωνιστικότητα, αλλά και κατά πόσον έχουν αξιολογηθεί εναλλακτικές επιλογές.
Η αρνητική αξιολόγηση σημαίνει ότι η τεκμηρίωση χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία προτού η διαδικασία προχωρήσει. Σε περίπτωση δεύτερης αρνητικής γνωμοδότησης, προβλέπεται ειδική διαδικασία παραπομπής της πρωτοβουλίας στο Σώμα των Επιτρόπων, ώστε να αποφασιστεί εάν θα συνεχιστεί παρά τις επιφυλάξεις.
Σύμφωνα με το Table.Briefings, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Υγείας, Olivér Várhelyi, επιδίωκε να παρουσιάσει την αναθεωρημένη πρόταση κατά την τελευταία συνεδρίαση του Σώματος των Επιτρόπων για το 2026, στις 15 Δεκεμβρίου. Ωστόσο, αντιρρήσεις από τη Γενική Γραμματεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε συνδυασμό με την αρνητική γνωμοδότηση, καθιστούν πλέον αβέβαιο τον αρχικό προγραμματισμό. Εκπρόσωπος της Κομισιόν ανέφερε στο Table.Briefings ότι οι υπηρεσίες εργάζονται για την παρουσίαση της πρότασης το συντομότερο δυνατόν, χωρίς να είναι σε θέση να ανακοινώσουν νέο χρονοδιάγραμμα.
Η κυπριακή διάσταση
Στην Κύπρο, η αγορά καπνικών προϊόντων αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές προκλήσεις λόγω του παράνομου εμπορίου και των ιδιαιτεροτήτων που δημιουργεί η Πράσινη Γραμμή.
Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη της KPMG, το μερίδιο των παράνομων τσιγάρων στην Κύπρο αυξήθηκε το 2025 στο 16,3% της συνολικής κατανάλωσης, από 14,3% το 2024. Η κατανάλωση παράνομων τσιγάρων υπολογίζεται σε περίπου 160 εκατομμύρια τεμάχια, ενώ οι απώλειες για τα δημόσια φορολογικά έσοδα εκτιμώνται σε €27 εκατ.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν τον κίνδυνο που ενδεχομένως να δημιουργήσουν πρόσθετοι περιορισμοί, εάν δεν συνοδεύονται από αξιολόγηση των επιπτώσεών τους στη νόμιμη αγορά. Ειδικότερα, αλλαγές στη διαθεσιμότητα ή στα χαρακτηριστικά επιμέρους προϊόντων θα πρέπει να εξεταστούν και υπό το πρίσμα της πιθανότητας μετατόπισης της ζήτησης προς μη ελεγχόμενα κανάλια διακίνησης.
Για την Κύπρο, επομένως, η επανεξέταση της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας έχει σημασία. Η αξιολόγηση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες της τοπικής αγοράς, τις δυνατότητες των ελεγκτικών αρχών και τις επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και στα δημόσια έσοδα. Παράλληλα, η επιστημονική τεκμηρίωση και η αναλογικότητα των μέτρων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εξυπηρέτηση των στόχων δημόσιας υγείας.
Χωρίς συμφωνία και για τη φορολογία
Η καθυστέρηση στην αναθεώρηση των οδηγιών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένουν ανοικτές και οι διαπραγματεύσεις για τη φορολογία των προϊόντων καπνού. Η Μάλτα εξακολουθεί να αντιτίθεται στην προτεινόμενη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής φορολογίας, παρά το γεγονός ότι 26 από τα 27 κράτη-μέλη έχουν εκφράσει τη στήριξή τους.
Η πρόταση προβλέπει την αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών στα παραδοσιακά προϊόντα καπνού, καθώς και την επέκταση της φορολόγησης σε νεότερες κατηγορίες, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης. Για την έγκρισή της απαιτείται ομοφωνία των κρατών-μελών, με τη Μάλτα να ζητά περαιτέρω διαπραγματεύσεις, επικαλούμενη τις επιπτώσεις που θα είχαν οι προτεινόμενοι συντελεστές στην εγχώρια αγορά της.
Πηγή: Table.Briefings
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.







