Πρώτες ενδείξεις για τις Προεδρικές: Προβάδισμα Χριστοδουλίδη χωρίς τη δυναμική του 2022, κοντά οι διεκδικητές που ακόμη δεν είναι υποψήφιοι

Η τρίτη δόση της δημοσκόπησης της RAI Consultants για τον Alpha Κύπρου, που παρουσιάστηκε χθες το βράδυ στο κεντρικό δελτίο του σταθμού, επιβεβαίωσε ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης προηγείται και στα πέντε σενάρια του πρώτου γύρου, όπως και στις δύο αναμετρήσεις δεύτερου γύρου στις οποίες εξετάστηκε. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται λιγότερο στην πρωτιά του και περισσότερο στην απόσταση από τους διώκτες του, η οποία, δεκαπέντε μήνες πριν από την κάλπη, είναι πολύ μικρότερη από εκείνη που κατέγραφε η ίδια εταιρεία στο αντίστοιχο σημείο του προηγούμενου εκλογικού κύκλου.

Πρώτος, αλλά χωρίς την απόσταση του 2022

Τη σύγκριση ανέδειξε ο εκλογικός αναλυτής Νάσιος Ορεινός, παραθέτοντας σε ανάρτησή του τη μέτρηση του Alpha τον Ιούνιο του 2022, περίπου οκτώ μήνες πριν από τις Προεδρικές του 2023. Τότε ο Χριστοδουλίδης συγκέντρωνε 33,1% στην πρόθεση ψήφου, έναντι 12,5% του Αβέρωφ Νεοφύτου και 11,9% του Ανδρέα Μαυρογιάννη, με προβάδισμα 20,6 μονάδων. Σήμερα, στο βασικό σενάριο, καταγράφει 28%, με τον Μαυρογιάννη στο 22% και τον Νεοφύτου στο 20%. Η διαφορά από τον δεύτερο έπεσε στις έξι μονάδες, ενώ στο σενάριο με τη συμμετοχή του Νικόλα Παπαδόπουλου περιορίζεται στις τρεις, εντός του στατιστικού σφάλματος της έρευνας, που ανέρχεται σε ±3,7%.

Ακόμη πιο καθαρή είναι η εικόνα στον δεύτερο γύρο. Το 2022 ο Χριστοδουλίδης κέρδιζε τον Νεοφύτου με 54,8% έναντι 16,6% και τον Μαυρογιάννη με 52,8% έναντι 20,9%. Οι ίδιες αναμετρήσεις δίνουν σήμερα 40% έναντι 35% και 45% έναντι 38% αντίστοιχα. Το 28% του πρώτου γύρου είναι, εξάλλου, χαμηλότερο από το 32,04% με το οποίο ο Χριστοδουλίδης κατέλαβε την πρώτη θέση τον Φεβρουάριο του 2023, πριν επικρατήσει στον δεύτερο γύρο με 51,97%.

Η βραχυπρόθεσμη τάση δεν είναι αρνητική για τον Πρόεδρο. Σε σχέση με τη μέτρηση του Σεπτεμβρίου, που προηγήθηκε της απόσυρσης της Αννίτας Δημητρίου από την κούρσα για το χρίσμα του ΔΗΣΥ, κέρδισε δύο μονάδες, από 26% σε 28%. Για έναν Πρόεδρο που διεκδικεί δεύτερη θητεία, όμως, το ερώτημα είναι αν διαθέτει τη δυναμική που είχε ως διεκδικητής, και η σύγκριση με το 2022 δείχνει ότι δεν τη διαθέτει στον ίδιο βαθμό.

Ένας βέβαιος υποψήφιος και πολλοί πιθανοί

Τα ευρήματα αποκτούν άλλο βάρος αν ληφθεί υπόψη ότι ο Χριστοδουλίδης είναι ο μόνος από τα πρόσωπα που μετρήθηκαν του οποίου η υποψηφιότητα θεωρείται δεδομένη. Ο ΔΗΣΥ θα επιλέξει μεταξύ Νεοφύτου και Γιώργου Παμπορίδη στις εσωκομματικές εκλογές της 28ης Νοεμβρίου, το ΑΚΕΛ τοποθετεί την απόφασή του την άνοιξη του 2027, ο Μαυρογιάννης θα αποφασίσει μέχρι το τέλος του χρόνου, ενώ η κάθοδος του προέδρου του ΔΗΚΟ παραμένει υποθετικό σενάριο.

Η ασυμμετρία αυτή ερμηνεύεται μέσα από τη θεωρία της αναδρομικής ψήφου. Ο εν ενεργεία Πρόεδρος κρίνεται με βάση το έργο του και τον τρόπο που κυβέρνησε, ενώ οι αντίπαλοί του μετρώνται ακόμη ως δυνατότητες, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς συμμαχίες και χωρίς την έκθεση μιας προεκλογικής εκστρατείας. Το ότι πρόσωπα που δεν έχουν ανακοινώσει υποψηφιότητα βρίσκονται πέντε έως επτά μονάδες πίσω του στον δεύτερο γύρο δείχνει ότι η αποτίμηση της διακυβέρνησης βαραίνει ήδη την πρόθεση ψήφου. Η ίδια ασυμμετρία λειτουργεί όμως και αντίστροφα, καθώς τα ποσοστά των υποθετικών υποψηφίων δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί στην πίεση της αντιπαράθεσης.

Το 22% χωρίς κόμμα

Ξεχωριστή θέση στη μέτρηση έχει ο κ. Μαυρογιάννης, ο οποίος κατέλαβε τη δεύτερη θέση και στα πέντε σενάρια, με ποσοστά από 22% έως 24%, και επικρατεί στον δεύτερο γύρο τόσο του κ. Νεοφύτου, με 41% έναντι 36%, όσο και του κ. Παμπορίδη, με 42% έναντι 32%. Τα ποσοστά αυτά καταγράφονται χωρίς τη στήριξη κανενός κόμματος. Το Άλμα έχει ήδη δηλώσει ότι δεν θα τον στηρίξει, ενώ ο ίδιος, σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή», είχε αναγνωρίσει ότι χωρίς τη στήριξη της Αριστεράς δεν θεωρεί ότι μπορεί να εκλεγεί.

Μιλώντας σήμερα σην μεσημβρινή τηλεοπτική εκπομπή του Alpha, ο κ. Μαυρογιάννης εκτίμησε ότι η μέτρηση τον «βγάζει πρόεδρο», παραδέχθηκε όμως ότι δεν μπορεί να πει πόσο από το ποσοστό του ανήκει, αφού την προηγούμενη φορά τον στήριξαν κυρίως ψηφοφόροι του ΑΚΕΛ. Η παραδοχή αγγίζει τον πυρήνα της ασυμμετρίας: σε μια μέτρηση χωρίς επίσημους υποψηφίους, το πρόσωπο και ο χώρος που το στήριξε την προηγούμενη φορά δεν διαχωρίζονται εύκολα.

Μιλώντας στα μέσα Οκτωβρίου, επικαλέστηκε τη δημοτικότητα της υποψηφιότητάς του ως λόγο για να μην περιμένει το χρονοδιάγραμμα του ΑΚΕΛ, σημειώνοντας ότι αν το καλοκαίρι η υποψηφιότητά του συγκέντρωνε 5%, «δεν είναι το τέλος του κόσμου να φύγουμε». Χθες, στο ραδιόφωνο του Πολίτη, επανέλαβε ότι θα επανεξετάσει την κάθοδό του αν η δυναμική εξασθενήσει.

Τον Οκτώβριο είχε παραπέμψει στις μετρήσεις του ΔΗΣΥ που διέρρευσαν το καλοκαίρι. Η πιο γνωστή από αυτές ήταν η εσωτερική δημοσκόπηση της Pulse που αποκάλυψε ο «Φιλελεύθερος», με ρεπορτάζ του Φρίξου Δαλίτη, στα τέλη Ιουλίου. Σε δείγμα 1.500 ατόμων, η έρευνα τον έφερνε πρώτο με 30% στο σενάριο με την Αννίτα Δημητρίου, η οποία συγκέντρωνε 26%, και τον Χριστοδουλίδη, ο οποίος έμενε στο 24%. Η Αννίτα Δημητρίου έχει στο μεταξύ αποσυρθεί. Και οι δύο μετρήσεις, πάντως, τον τοποθετούν σταθερά πάνω από το 20%, με ή χωρίς κομματική σφραγίδα.

Τι μετρούν οι δημοσκοπήσεις τόσο νωρίς

Η απόσταση από την κάλπη επιβάλλει προσοχή. Οι πολιτικοί επιστήμονες μέσω μελετών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι μετρήσεις των αρχών της εκλογικής χρονιάς δεν έχουν σχεδόν καμία προβλεπτική ισχύ. Οι πρώιμες μετρήσεις αποτυπώνουν την αναγνωρισιμότητα των προσώπων και την αξιολόγηση της κυβέρνησης περισσότερο από οριστικές επιλογές.

Το εκλογικό μας σύστημα προσθέτει μια ακόμη παράμετρο, καθώς ο κατακερματισμός στον πρώτο γύρο είναι αναμενόμενος και η πραγματική μάχη δίνεται για τη δεύτερη θέση, όπως φάνηκε το 2023, όταν Μαυρογιάννης και Νεοφύτου χωρίστηκαν με 3,5 μονάδες. Στη χθεσινή μέτρηση η απόσταση των δύο κυμαίνεται από δύο έως τέσσερις μονάδες στα σενάρια όπου συνυπάρχουν και, σύμφωνα με τον Alpha, μειώθηκε από τον Σεπτέμβριο υπέρ του κ. Νεοφύτου.