Ανοίγει ο δρόμος για φθηνότερες σπουδές στη Βρετανία: Erasmus+ από το 2027 και διαπραγματεύσεις για τα δίδακτρα - Τι προβλέπει η συμφωνία της ΕΕ και του Λονδίνου
Η Βρετανία επιστρέφει στο Erasmus+ από το 2027, ενώ ΕΕ και Λονδίνο ανοίγουν τον δρόμο για μείωση των πανεπιστημιακών διδάκτρων.
Ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Ηνωμένο Βασίλειο ανοίγει η συμφωνία που ανακοινώθηκε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της δεύτερης συνόδου κορυφής των δύο πλευρών στις Βρυξέλλες, με σημαντικές πρόνοιες για τη μετακίνηση νέων, τις σπουδές και την εκπαιδευτική συνεργασία.
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο, καθώς το ενδεχόμενο μείωσης των διδάκτρων στα βρετανικά πανεπιστήμια θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά το κόστος σπουδών για τους Κύπριους φοιτητές, οι οποίοι μετά το Brexit αντιμετωπίζονται, κατά κανόνα, ως διεθνείς φοιτητές.
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση της συνόδου κορυφής, η ΕΕ και η Βρετανία συμφώνησαν να προχωρήσουν στη διαπραγμάτευση συμπληρωματικής συμφωνίας για τα δίδακτρα των Ευρωπαίων φοιτητών στα βρετανικά πανεπιστήμια και αντίστοιχα των Βρετανών φοιτητών στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Οι συνομιλίες θα πρέπει να ολοκληρωθούν εντός έξι μηνών, δηλαδή έως τις 20 Μαΐου 2027.
Τι προβλέπεται για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα
Το σημαντικότερο ζήτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά το καθεστώς χρέωσης των Ευρωπαίων φοιτητών στα βρετανικά πανεπιστήμια.
Πριν από το Brexit, οι φοιτητές από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούσαν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να καταβάλλουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς φοιτητές. Μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, οι περισσότεροι νέοι Ευρωπαίοι φοιτητές έχασαν αυτό το δικαίωμα και υπάγονται πλέον στις υψηλότερες χρεώσεις των διεθνών φοιτητών.
Η ευρωπαϊκή πλευρά επιδιώκει την επαναφορά ευνοϊκότερου καθεστώτος, ώστε να περιοριστεί η οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών που επιλέγουν τη Βρετανία για πανεπιστημιακές σπουδές.
Ωστόσο, η συμφωνία της 20ής Νοεμβρίου δεν καθορίζει συγκεκριμένο ύψος διδάκτρων ούτε προβλέπει άμεση εξίσωση των Ευρωπαίων φοιτητών με τους Βρετανούς. Τα ζητήματα αυτά θα αποτελέσουν αντικείμενο των διαπραγματεύσεων που ακολουθούν.
Μια σημαντική λεπτομέρεια περιλαμβάνεται στην παράγραφο 41 της κοινής δήλωσης: η μελλοντική συμφωνία θα αφορά τους φοιτητές της άλλης πλευράς ανεξάρτητα από τη μεταναστευτική διαδικασία μέσω της οποίας βρίσκονται στη χώρα. Αυτό σημαίνει ότι η επιδιωκόμενη ρύθμιση δεν περιορίζεται μόνο στους συμμετέχοντες στο νέο πρόγραμμα κινητικότητας των νέων.
Πόσο θα μπορούσαν να μειωθούν τα δίδακτρα
Η διαφορά μεταξύ των βρετανικών και των διεθνών διδάκτρων είναι σημαντική.
Σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Guardian, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου είχε εξετάσει σχέδιο που θα επέτρεπε σε φοιτητές από την ΕΕ να καταβάλλουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς, με το δημοσιονομικό κόστος να υπολογίζεται έως και σε 450 εκατομμύρια στερλίνες ετησίως.
Το συγκεκριμένο σχέδιο συνδεόταν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, με την επιδίωξη της βρετανικής κυβέρνησης να εξασφαλίσει πρόσβαση στο ευρωπαϊκό βιομηχανικό πρόγραμμα «Made in Europe».
Η εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου θα μπορούσε να επιφέρει μεγάλη μείωση στο κόστος φοίτησης για τους Κύπριους φοιτητές. Εντούτοις, δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί ότι οι φοιτητές από την ΕΕ θα αποκτήσουν αυτομάτως δικαίωμα στα βρετανικά εγχώρια δίδακτρα (home fees).
Το Reuters επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες για το κατά πόσο οι Ευρωπαίοι φοιτητές θα καταβάλλουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς ή απλώς μειωμένες διεθνείς χρεώσεις.
Η επιστροφή στο Erasmus+ από το 2027
Σε αντίθεση με το ζήτημα των διδάκτρων, η επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στο Erasmus+ έχει ήδη συμφωνηθεί, με προβλεπόμενο έτος συμμετοχής το 2027.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει ξανά τον δρόμο για οργανωμένες ανταλλαγές φοιτητών και εκπαιδευτικού προσωπικού μεταξύ βρετανικών και ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, στο πλαίσιο των κανόνων και των επιλέξιμων δράσεων του προγράμματος.
Για τα κυπριακά πανεπιστήμια, η συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου δημιουργεί δυνατότητες ανανέωσης και ανάπτυξης συνεργασιών με βρετανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ οι Κύπριοι φοιτητές θα μπορούν να διεκδικούν ευκαιρίες κινητικότητας στο πλαίσιο του Erasmus+.
Θα πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η συμμετοχή στο Erasmus+ δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση των διδάκτρων για έναν Κύπριο που επιθυμεί να πραγματοποιήσει ολόκληρο το πτυχίο του σε βρετανικό πανεπιστήμιο. Πρόκειται για διαφορετικά ζητήματα, τα οποία ρυθμίζονται μέσω διαφορετικών διαδικασιών.
Νέο πρόγραμμα κινητικότητας για 200.000 νέους ετησίως
Πέραν του Erasmus+, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για τη δημιουργία του προγράμματος Youth Experience Scheme, το οποίο θα επιτρέπει σε νέους από την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο να διαμένουν προσωρινά στην άλλη πλευρά για εργασία, σπουδές, εθελοντισμό, ταξίδια ή απασχόληση ως au pair.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της βρετανικής κυβέρνησης, το πρόγραμμα προβλέπει:
- Συμμετοχή νέων ηλικίας 18 έως 31 ετών.
- Δυνατότητα παραμονής έως τρία χρόνια.
- Ετήσιο όριο 100.000 συμμετεχόντων από την ΕΕ και 100.000 από το Ηνωμένο Βασίλειο.
- Δυνατότητα των Βρετανών συμμετεχόντων να μετακινούνται μεταξύ έως τριών κρατών-μελών κατά την τριετή περίοδο.
- Μη πρόσβαση σε κοινωνικά επιδόματα της χώρας υποδοχής και μη δυνατότητα συνοδείας από εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας.
Πρόκειται για χωριστό πρόγραμμα από το Erasmus+, με ευρύτερο πεδίο δραστηριοτήτων. Η εφαρμογή του αναμένεται να αρχίσει έως το 2030, αφού ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαδικασίες.
Οι διαφωνίες που παραμένουν
Παρά τη συμφωνία για την κινητικότητα των νέων, το ζήτημα των διδάκτρων εξακολουθεί να προκαλεί διαφωνίες.
Όπως μεταδίδει το Reuters, η ΕΕ επιδιώκει να εξασφαλίσει για τους φοιτητές της το καθεστώς των εγχώριων διδάκτρων στα βρετανικά πανεπιστήμια. Αντίθετα, το Λονδίνο προκρίνει σημαντική μείωση των διεθνών διδάκτρων, χωρίς κατ’ ανάγκην πλήρη εξίσωση με τις χρεώσεις των Βρετανών φοιτητών.
Επιφυλάξεις εκφράζει και ο βρετανικός πανεπιστημιακός τομέας. Η διευθύνουσα σύμβουλος του Universities UK, Βίβιαν Στερν, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αλλαγή πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πραγματικό κόστος εκπαίδευσης και τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των πανεπιστημίων.
Η οργάνωση επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία της Παρασκευής δεν περιλαμβάνει οριστική ρύθμιση για τα δίδακτρα.
Τι σημαίνει για τους Κύπριους φοιτητές
Για τους Κύπριους που σχεδιάζουν να σπουδάσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εξέλιξη δημιουργεί προοπτική σημαντικής οικονομικής ελάφρυνσης, χωρίς όμως να μεταβάλλει άμεσα το ισχύον καθεστώς.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η νέα συμφωνία θα εξασφαλίσει στους φοιτητές από την Κύπρο τις ίδιες χρεώσεις με τους Βρετανούς ή εάν θα καθιερωθεί μια ενδιάμεση, μειωμένη κατηγορία διεθνών διδάκτρων.
Παραμένουν επίσης αδιευκρίνιστα η ακαδημαϊκή χρονιά από την οποία θα ισχύσουν οι αλλαγές, η αντιμετώπιση των ήδη εγγεγραμμένων φοιτητών και οι τυχόν πρόσθετες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.
Επομένως, οι Κύπριοι που υποβάλλουν σήμερα αιτήσεις σε βρετανικά πανεπιστήμια δεν μπορούν ακόμη να θεωρούν δεδομένη οποιαδήποτε μείωση διδάκτρων.
Η 20ή Μαΐου 2027 αποτελεί πλέον το επόμενο καθοριστικό ορόσημο, καθώς μέχρι τότε οι δύο πλευρές έχουν δεσμευτεί να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις.
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.







