Η νέα Γιάλτα, η αμηχανία της Ευρώπης και ο Αβέρωφ

Header Image

Για περίπου τέσσερις αιώνες οι ευρωπαϊκές δυνάμεις πρωταγωνιστούσαν στη διαμόρφωση των εξελίξεων σχεδόν σε παγκόσμιο επίπεδο. Σήμερα οι Ευρωπαίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να συζητηθεί η δική τους ασφάλεια από άλλες μεγάλες δυνάμεις, χωρίς οι ίδιοι να είναι παρόντες.

Το περασμένο Σάββατο δημοσιεύτηκε ένα ρεπορτάζ στο Reuters με θέμα την τριμερή συνάντηση των ηγετών της Κίνας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ στο περιθώριο της Συνόδου APEC. Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντίμιρ Πούτιν θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Πέμπτη 19 Νοεμβρίου και προκαλεί σοβαρές ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας νέας Γιάλτας.

Υπάρχουν, δηλαδή, φόβοι ότι αυτές οι τρεις χώρες θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν μια νέα τάξη πραγμάτων. Να διαμορφώσουν νέες σφαίρες επιρροής όπως έπραξαν το 1945 ο Αμερικανός Πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Βρετανός Πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Σοβιετικός ηγέτης Ιωσήφ Στάλιν.

Οι Ευρωπαίοι απουσιάζουν από μια ακόμη σημαντική διπλωματική διαδικασία που αγγίζει την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Οι διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία βρίσκονται σε εξέλιξη. Συμμετέχουν Αμερικανοί, Ρώσοι και Ουκρανοί. Οι Ευρωπαίοι ακόμη αναζητούν τη σωστή φόρμουλα και αναλώνονται σε συζητήσεις για το πότε είναι η σωστή στιγμή να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα.

Είναι ολοφάνερο ότι η Ευρώπη βυθίστηκε στην εσωστρέφεια και θέτει τον εαυτό της σε θέση αδυναμίας. Ωστόσο, αυτή η κατάσταση δεν αντικατοπτρίζει τη μεγάλη δυναμική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στις πρώτες τρεις πιο ισχυρές οικονομίες παγκοσμίως. Μαζί με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Επομένως, δεν είναι δυνατόν η ΕΕ να τρέχει πίσω από τις εξελίξεις και να δείχνει ανήμπορη να αντιμετωπίσει τις αλλαγές που συντελούνται στο διεθνές σύστημα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επένδυσε στη στρατηγική των κυρώσεων κατά της Ρωσίας αλλά αυτή η πολιτική δεν φαίνεται να οδηγεί στην υποχώρηση της Μόσχας και τον τερματισμό του πολέμου. Οι συγκρούσεις συνεχίζονται, ενώ άλλοι έχουν αναλάβει την πρωτοβουλία των διπλωματικών κινήσεων. Δεν είναι τυχαίο που άρχισαν να ακούγονται διαφορετικές φωνές στην Ευρώπη.

Την Κυριακή οι Financial Times φιλοξένησαν άρθρο του πρώην πρέσβη Σερ Σάιμον Γκας, ο οποίος υποστήριξε ότι «Η Ευρώπη πρέπει να συνομιλήσει με τη Ρωσία». Αυτή τη θέση εκφράζει και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν από τα τέλη του 2025. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εξέφρασε την ίδια άποψη στις αρχές του 2026, αλλά και ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν τον Ιούνιο. Τον ίδιο μήνα υπήρξε μια πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Προηγήθηκε συνέντευξη του Πρωθυπουργού του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ τον Μάρτιο, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ευρώπη χωρίς την αμερικανική υποστήριξη, δεν διαθέτει επαρκή μέσα για να εξαναγκάσει τον Πούτιν σε υποχώρηση. Εξέφρασε μάλιστα τη θέση ότι η Ευρώπη πρέπει να εξομαλύνει τις σχέσεις με τη Ρωσία και να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια. Ανέφερε επίσης ότι σε κατ' ιδίαν συναντήσεις, οι Ευρωπαίοι ηγέτες του λένε ότι έχει δίκιο, «αλλά κανείς δεν τολμά να το πει δημόσια». Φαίνεται ότι αρκετοί Ευρωπαίοι πολιτικοί διστάζουν να εκφράσουν δημόσια διαφορετικές προσεγγίσεις, φοβούμενοι τις αντιδράσεις.

Ανάλογο κλίμα επικρατεί και στην Κύπρο. Τις προάλλες ο Αβέρωφ Νεοφύτου δοκίμασε να θέσει ορισμένες ιδέες προς συζήτηση και ήθελαν να τον κρεμάσουν, κυρίως οι δικοί του. Ωστόσο, κανένας από τους προαναφερθέντες πολιτικούς δεν υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να αποδεχθεί τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αντίθετα, προτάσσουν τη διπλωματική οδό ως τρόπο επίλυσης του προβλήματος, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μιας πολεμικής σύρραξης μεγαλύτερων διαστάσεων και να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου.

Πολλοί αντιδρούν αρνητικά, προτάσσοντας το επιχείρημα ότι δεν είναι αξιόπιστος συνομιλητής ο Πούτιν και πως υπάρχει το ενδεχόμενο να ενθαρρυνθεί η επιθετικότητα της Ρωσίας. Όμως αυτές οι επιφυλάξεις δεν απαντούν σε ένα πολύ βασικό ερώτημα. Ποιος θα υπερασπιστεί τα συμφέροντα των Ευρωπαίων εάν οι ίδιοι απουσιάζουν από τις εξελίξεις που θα διαμορφώσουν τη νέα τάξη πραγμάτων;

ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λογότυπο Altamira

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.