Κυπριακό: Τι συζήτησαν Ερντογάν και Έρχιουρμαν «κεκλεισμένων των θυρών» και ποια μηνύματα έστειλαν ενόψει της τριμερούς

Με τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό στην ατζέντα και την επικείμενη συνάντησή του με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, να βρίσκεται προ των πυλών, ο Τουφάν Έρχιουρμαν φρόντισε να περάσει πρώτα από την Άγκυρα. Εκεί συναντήθηκε με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιβεβαιώνοντας στη συνέχεια ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν το Κυπριακό σε ανώτατο επίπεδο και σε καθεστώς πλήρους διαβούλευσης.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στο Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών. Ωστόσο, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην ίδια τη συνάντηση, αλλά επεκτείνεται στον χρόνο πραγματοποίησής της, στις διαφορετικές διατυπώσεις που επέλεξαν οι δύο πλευρές και κυρίως σε όσα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί για το περιεχόμενο των συνομιλιών.

«Κεκλεισμένων των θυρών» με στενούς συνεργάτες του Ερντογάν

Η συνάντηση Ερντογάν και Έρχιουρμαν πραγματοποιήθηκε «κεκλεισμένων των θυρών», χωρίς να δοθούν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συζήτησης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, η σύνθεση της τουρκικής αντιπροσωπείας, καθώς στο τραπέζι βρίσκονταν στενοί συνεργάτες του Τούρκου Προέδρου με αρμοδιότητες που εκτείνονται από την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια μέχρι τις σχέσεις με τον τουρκικό κόσμο.

Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, στη συνάντηση παρέστησαν ο αντιπρόεδρος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), αρμόδιος για τις σχέσεις με τον τουρκικό κόσμο, Κιουρσάτ Ζορλού, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, και ο προσωπάρχης του Ερντογάν, Χασάν Ντογάν.

Παρόντες ήταν επίσης ο επικεφαλής σύμβουλος του Τούρκου Προέδρου για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς, καθώς και ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Πολιτικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της τουρκικής προεδρίας, Τσαγρί Ερχάν.

«Πλήρης διαβούλευση» με τον Ερντογάν

Ο ίδιος ο Ερχιουρμάν, με ανάρτησή του την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, έδωσε το πολιτικό στίγμα της συνάντησης, αναφέροντας ότι είχε την ευκαιρία να αξιολογήσει μαζί με τον Ερντογάν, μεταξύ άλλων, τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό «σε πλήρη διαβούλευση και στο ανώτατο επίπεδο». Η συγκεκριμένη αναφορά αναπαράχθηκε εκτενώς από τα τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων οι ιστοσελίδες Yenidüzen, Haber Kıbrıs, Havadis και Bugün Kıbrıs.

Η επιλογή του Έρχιουρμαν να υπογραμμίσει τη διαβούλευση με την Άγκυρα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να δημιουργήσουν συνθήκες για περαιτέρω κινητικότητα στο Κυπριακό.

Παρά τη σαφή αναφορά στη διαβούλευση, ο Έρχιουρμαν δεν αποκάλυψε εάν συμφωνήθηκαν συγκεκριμένοι χειρισμοί, ούτε κατά πόσον εξασφάλισε τη στήριξη της Άγκυρας για προτάσεις που ενδέχεται να τεθούν στο τραπέζι των επαφών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Τι είπε και τι δεν είπε ο Ερντογάν

Από την πλευρά της, η τουρκική προεδρία επέλεξε μια διαφορετική διατύπωση στην ανακοίνωσή της για τη συνάντηση.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσαν το τουρκικό πρακτορείο Anadolu και το πρακτορείο DHA, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στις σχέσεις Τουρκίας και ψευδοκράτους, καθώς και σε περιφερειακά ζητήματα, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει μόνιμη λύση στο Κυπριακό μέσα από μια διαδικασία που δεν προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων.

Ο Τούρκος Πρόεδρος επανέλαβε επίσης τη στήριξη της χώρας του προς το ψευδοκράτος και εξέφρασε ικανοποίηση για τη συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στις εργασίες του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, πάντως, το γεγονός ότι στη συγκεκριμένη ανακοίνωση δεν περιλαμβάνεται ρητή αναφορά στη πάγια θέση περί λύσης δύο κρατών ή στην αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας ως προϋπόθεσης για την επανέναρξη των συνομιλιών. Αυτό δεν συνιστά του ένδειξη διαφοροποίησης της τουρκικής πολιτικής. Αποτελεί, ωστόσο, μια αξιοσημείωτη λεπτομέρεια, ιδιαίτερα ενόψει των επαφών που αναλαμβάνουν τα Ηνωμένα Έθνη.

Διπλό μήνυμα από τον Έρχιουρμαν

Πέρα από τη συνάντηση με τον Ερντογάν, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης αξιοποίησε και το βήμα της Συνόδου του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών για να παρουσιάσει τις θέσεις του.

Όπως μετέδωσε το τουρκικό κρατικό δίκτυο TRT Haber, ο Έρχιουρμαν δήλωσε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται σε στενή συνεργασία και διαβούλευση με την Τουρκία για την επίτευξη μιας «δίκαιης και μόνιμης λύσης στο Κυπριακό».

Την ίδια ώρα, έθεσε ως ξεχωριστή επιδίωξη την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας των Τουρκοκυπρίων, υποστηρίζοντας ότι οι προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού και η ενσωμάτωσή τους στη διεθνή κοινότητα μπορούν να προχωρούν παράλληλα. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην «ανάγκη ανάπτυξης σχέσεων στον οικονομικό, επιστημονικό, ακαδημαϊκό, πολιτιστικό, αθλητικό και διπλωματικό τομέα».

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δείχνει ότι ο Έρχιουρμαν επιχειρεί να συνδυάσει τη συμμετοχή στις προσπάθειες του ΟΗΕ για το Κυπριακό με μια θέση που έχει επαναλάβει πολλές φορές, αυτό που ονομάζει ως «προώθηση της διεθνούς παρουσίας της τουρκοκυπριακής κοινότητας»,

Σε κάθε περίπτωση, η συνάντηση στην Άγκυρα, λίγες ημέρες πριν από την τριμερή της 9ης Νοεμβρίου, καταδεικνύει τη στενή διαβούλευση του Έρχιουρμαν με την τουρκική ηγεσία για τους επόμενους χειρισμούς στο Κυπριακό. Το κατά πόσον πίσω από τις κλειστές πόρτες διαμορφώθηκε κοινή γραμμή για τη συνέχιση της διαδικασίας παραμένει άγνωστο. Εκείνο που μένει να διαφανεί είναι εάν οι επαφές στην Άγκυρα θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένες κινήσεις ή εάν οι δημόσιες τοποθετήσεις θα παραμείνουν στο επίπεδο των διακηρύξεων.